[ Sai lầm – MPH ] Chương 21 – Tiệc từ thiện

.

Chiều thứ năm, cô nhận được điện thoại của Âu Dương. Y mời cô cùng dự dạ tiệc từ thiện Tấm Lòng Vàng tổ chức vào tối thứ bảy tại Trung tâm hội nghị Palace. Cô từ chối, nhưng câu nói tiếp theo của y khiến cô đổi ý.

– Tôi sẽ cho em biết kẻ đứng sau chuyện ở Trung tâm ngoại ngữ và một số chuyện quan trọng khác liên quan đến hai mẹ con.

Trao đổi hoàn toàn không sòng phẳng, nhưng cô không có lựa chọn khác. Viễn An và Phượng Nghi đến sau nên không tra được gì. Cô không biết hai anh chị nói thật đến đâu, nhưng quyết định tin, vì khả năng của họ chỉ có hạn, không phải kẻ nắm quyền sinh sát của dòng họ để điều động tất cả nhân lực. Cô cũng hiểu được vị trí của mình hiện giờ, nên không đòi hỏi nhiều.

Việc dự tiệc khiến cô đau đầu, vì với thân phận mình, cô có nằm mơ cũng không được mời. Cô đến đó sẽ giống như ăn mày lạc giữa hoàng cung.

Tấm Lòng Vàng không phải tiệc từ thiện bình thường, ba năm mới tổ chức một lần. Người lập quỹ là một cán bộ lão thành cách mạng, từng làm Thủ tướng suốt mười năm trong giai đoạn đổi mới. Bà là người đại diện cho Chính phủ  lâm thời miền Nam tham dự những cuộc đàm phán hòa bình ở Ba Lê trong thời gian chia cắt đất nước, cũng là người phụ nữ duy nhất đặt bút ký vào Hiệp định Hòa Bình thống nhất Tổ quốc. Bà cũng là người tiên phong đưa ra chủ trương “xé rào vượt tường”, xém chút bị kỷ luật khai trừ khỏi tổ chức, nhưng chính sách này đã đạt được hiệu quả, đưa người dân thành phố Tây Đô thoát cảnh bao cấp thiếu thốn. Mô hình được nhân rộng và áp dụng cho cả nước, nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt của nhân dân, mang lại thành công vô cùng to lớn, mở ra một tương lai mới cho đất nước.

Bà tên Đinh Châu Sa, cháu ngoại của nhà chí sĩ yêu nước Phan Châu Hy thời thuộc địa. Bà được truyền thông thế giới gọi bằng biệt danh “Madame Châu” vì phong cách ngoại giao lịch lãm duyên dáng, sang trọng quý phái và học thức uyên bác cao thâm. Còn trong nước, bà được mọi người kính phục gọi là “người học trò xuất sắc của Hồ lãnh tụ.”

Hiện nay, bà đã qua đời, nhưng con cháu họ Đinh vẫn tiếp tục truyền thống. Họ Đinh ở phía Nam quyền lực ngang ngửa họ Ngô, nhưng không phải quân đội mà bên chính trường. Họ Đinh cũng có ảnh hưởng rất lớn trong tầng lớp trí thức tinh hoa.

Cho nên, chỉ những người vô cùng nổi tiếng, vô cùng tài giỏi, hoặc đứng đầu những dòng họ mới được vinh hạnh tham dự tiệc từ thiện Tấm Lòng Vàng. Họ hoạt động trong rất nhiều lĩnh vực từ chính trị, quân đội, giáo dục, khoa học… đến nghệ thuật, giải trí, kinh tế. Cho nên, số tiền quyên góp mỗi lần đều lên đến hàng chục tỷ nhờ vào chương trình đấu giá từ thiện. Có thể nói, so với Liên hoan phim Hồng Bàng hàng năm, dạ tiệc từ thiện Tấm Lòng Vàng càng đáng giá truyền thông đưa tin.

Lần này, cô đồng ý đi cùng Âu Dương, phải đối mặt với rất nhiều chuyện. Đầu tiên, chính là giải thích với gia đình. Cha và anh Hai chắc chắn sẽ xuất hiện ở đó. Tiếp theo là ống kính báo chí, đặc biệt là báo lá cải. Hai kẻ từng dính vào scandal tình ái đình đám một thời, công khai cùng nhau dự dạ tiệc, người ta sẽ nghĩ gì? Không còn đoán già đoán non, mà là khẳng định chắc chắn, hai người họ có gian tình.

Nhưng vì bé Minh, cô sẽ nhắm mắt làm ngơ tất cả vấn đề, xem chúng như không khí vô hình, tống chúng ra khỏi cuộc sống của mình.

Chiều thứ bảy, Âu Dương đến đón cô. Bé Minh không đi cùng, được gửi cho Phượng Nghi chăm sóc. Thái độ của chị rõ ràng không hài lòng, nhưng cô có lý do chính đáng, chị không ngăn cản được. Cô cũng có hài lòng đâu, nhưng phải vào hang cọp mới bắt được cọp con. Trong tương lai, cô sẽ phải đánh đổi nhiều nữa, thực hiện nhiều giao dịch bất bình đẳng hơn nữa, để đạt được thứ mình muốn, bởi vì cô không đủ năng lực bảo vệ an toàn cho hai mẹ con.

Âu Dương nhìn cô, lắc đầu than thở:

– Em nghĩ mình đi dự tiệc sinh nhật của bạn cùng lớp sao?

Đừng nói cô, ngay cả Thiền Quyên cũng chưa từng tham dự sự kiện hoành tráng thế này. Cho nên, cô chỉ tùy tiện chọn trang phục, vì biết y đã chuẩn bị. Y hẹn cô sớm hơn ba tiếng đồng hồ mà. Cho dù y không lo trước, cô cũng đẩy việc này cho y. Người nào mời, người đó chịu trách nhiệm. Hơn nữa, cô cũng không tin tưởng thẩm mỹ của mình dưới con mắt soi mói của siêu sao Âu Dương.

Thấy cô im lặng, y cũng không nói tiếp, bảo tài xế đến showroom lớn nhất của hãng thời trang East Star ở trung tâm thành phố. Xe vừa đến nơi, cô đã thấy nhân viên xếp hàng hai bên cửa để đón tiếp. Họ lễ phép cúi chào. Cách đối xử đặc biệt dành cho Chủ tịch của cấp dưới trong tập đoàn Galaxy khiến cô phải ngăn mình trợn mắt, so với hoàng đế không khác bao nhiêu. Cô âm thầm xỉ vả y màu mè hư vinh, thấy mừng vì tập đoàn Sun Yang vẫn còn dân chủ và bình đẳng lắm.

Âu Dương đưa cô vào phòng thử trang phục dành cho khách VIP. Những bộ quần áo được thiết kế ở đây, không phải là sản phẩm, mà chính là tác phẩm nghệ thuật. Chúng khiến người ta hoa mắt khi nhìn ngắm. Mặc dù cô đã có ký ức của nàng, đã nhìn thấy những thứ tương tự, nhưng tận mắt chứng kiến, thật sự chạm vào, vẫn không kiềm chế được. Chúng có rất nhiều phong cách, từ cao sang quý phái, trong sáng hồn nhiên, đến quyến rũ duyên dáng. Tất cả đều cám dỗ chết người.

– Em qua đây. Tôi đã chuẩn bị một món quà đặc biệt tặng cho em. Mấy chiếc đầm dạ hội đó là đặt may riêng, hàng độc quyền, em không thể mặc được.

Y đứng cùng hai nhân viên trước một tấm rèm trắng dài rộng chấm sàn nhà, dung túng cười. Ánh mắt của y nhìn cô, như nhìn một em gái ở nhà quê mới lên thành phố.

Cô cứng đờ buông tay khỏi tà váy, rời mắt khỏi bộ đầm màu tím nhạt bằng tơ tằm, tự hỏi sự ham hố của mình thể hiện rõ ràng vậy sao? Phải chấn chỉnh lại, cô vừa âm thầm cảnh tỉnh chính mình, vừa bước đến chỗ y.

– Mở ra đi.

Âu Dương nói với hai nhân viên. Họ nhanh chóng kéo rèm.

Bên trong xuất hiện một chiếc đầm dạ hội màu trắng bạc. Chiếc đầm là sự cách điệu trang phục truyền thống của người Mường Khê với hai tầng váy áo trắng bạc đan xen bồng bềnh uốn lượn như một đám mây. Cạp váy tinh xảo với những hoa văn hình kỷ hà, văn thừng và bông lúa theo mô típ trang trí của những đường nét đúc trên mặt Trống Đồng. Thân áo là một chiếc yếm bạc kèm với áo khoác lửng màu trắng buông rũ mềm mại như nước. Chất liệu từ lụa tơ tằm sang trọng đắt tiền cho cảm giác tao nhã quý phái.

Cô cảm thấy nếu nàng sơn nữ nào mặc bộ váy này đứng giữa núi rừng Tây Bắc sẽ giống như một đóa hoa ban trắng tinh thuần khiết bừng nở giữa đại ngàn.

– Hài lòng?

Y tự mãn hỏi. Cô thành thật đáp.

– Rất khoa trương.

– Lần này nhất định phải khoa trương.

Chắc như đinh đóng cột, không giải thích gì thêm. Y đẩy cô đi trang điểm và làm tóc. Chuyện thay quần áo tính sau.

Cô bị hai nhân viên nữ lăn qua lăn lại suốt một giờ. Mái tóc dài được bím lại, quấn quanh đầu như một chiếc mấn, cài lên vài hạt ngọc trai. Gương mặt cô bị tô son trát phấn, nhưng không quá dày, vì đi theo phong cách trong sáng tự nhiên cho hợp với trang phục. Khi công trình đã đạt độ hoàn mỹ, bọn họ giúp cô thay váy áo. Bộ đầm vừa khít với vóc dáng của cô, lại tôn thêm nhan sắc chim sa cá lặn. Nhìn mình trong gương cô phải âm thầm cảm thán, nghệ thuật trang điểm và thiết kế thời trang là những bậc thầy lừa đảo.

Âu Dương cũng thay xong quần áo. Một bộ tây trang màu xám bạc. Tóc của y được vuốt keo ngay ngắn, đen tuyền như nghiên mực tàu. Cô phải thừa nhận y ăn mặc trang điểm thế nào cũng đẹp, đừng nói lễ phục tươm tất phẳng lì, tóc tai cắt tỉa gọn gàng thời trang, dù quần áo rách bươm như tổ đỉa, tóc tai bù xù như ổ quạ vẫn đẹp. Y nhìn từ góc độ nào cũng chỉ có một chữ đẹp để hình dung.

Đàn ông đẹp như vậy để làm gì? Gây tai họa cho phụ nữ.

Y nhìn cô, nghiêng đầu qua lại, vuốt cằm đánh giá, như đang xem xét một mặt hàng. Điều này làm cô rợn tóc gáy, cả người tự nhiên cứng ngắt. Nhưng trong mắt y không có bất cứ ham muốn biến thái nào, chỉ đơn giản là đánh giá một tác phẩm nghệ thuật do tự tay mình tạo nên. Thông điệp vừa tiếp thu làm cô yên lòng không ít.

Người ta vẫn nói đàn ông tự tay tặng y phục cho phụ nữ chính là muốn tự tay cởi nó ra vào một lúc nào đó. Cô có chết cũng không muốn rơi vào hoàn cảnh đó cùng Âu Dương. Nhưng điều đáng mừng là khi ở cạnh y, cô không cảm thấy bị uy hiếp về mặt này. Cho dù y vẫn mở miệng chọc ghẹo cô, thậm chí động tay động chân. Càng tiếp xúc, cô càng thấy có điều gì đó rất kỳ quái ở con người này, không giống những ghi chép về lối sống tình ái buông thả hỗn loạn. Nhưng cuộc sống mà. Đâu ai học hết chữ ngờ.

– Hoàn hảo. Mang mấy thứ kia đến đây.

Y vỗ tay ra hiệu. Mấy nhân viên mang đến ba chiếc hộp. Bên trong một chiếc hộp nhung màu xanh đen là trang sức bằng bạc trơn nhẵn, sáng bóng gồm kiềng cổ, vòng tay và hoa tai. Hai chiếc hộp giấy mà nâu thắt nơ bướm còn lại đựng ví và giày đều màu bạc. Y chính tay đeo kiềng cổ và hoa tai cho cô.

Tự mình đeo xong vòng tay, cô cúi người xuống liền bị y ngăn lại.

– Không cần. Tôi giúp em.

Y cầm hai chiếc giày, ngồi xuống, một chân quỳ gối trên sàn, mang giày cho cô.

Không chỉ cô trợn mắt, nhân viên quanh đó cũng trợn mắt. Cô bị hành động của y làm cho hoảng hốt, không biết phản ứng thế nào. Sự việc diễn ra quá nhanh. Không ai kịp ngăn cản thì y đã làm xong.

Lúc y đứng lên, cô vẫn còn thất thần. Y xoay người cô hướng mặt vào tấm gương lớn phủ khắp mặt tường, thản nhiên mỉm cười.

– Em là một tạo vật hy hữu của vận mệnh. Cho nên, em phải biết yêu quý chính mình.

Cô nhìn thẳng vào hình ảnh phản chiếu của hai người trong gương, nhận ra một sự thật khiến cô sững sờ kinh ngạc, không dám tin vào mắt mình. Cô chưa từng thật sự ngắm nhìn mình, nên chưa từng biết rằng vẻ đẹp hiện hữu trên người mình cũng ẩn chứa một sức mạnh mang tên truyền thuyết. Chính là vẻ đẹp thần thánh trong truyền thuyết của những người mang huyết thống họ Âu.

Không chỉ cô mà người xung quanh cũng chưa từng chú ý. Bởi vì không ai tìm đúng chiếc chìa khóa để mở ra cánh cửa thần kỳ. Chỉ có Âu Dương, chỉ có người cùng chảy chung dòng máu mới hiểu được vấn đề cốt lõi. Chỉ có Âu Dương, chỉ có vị Tộc trưởng tương lai này mới có thể ban phát phép màu, biến xương cá thành áo lụa, khiến cho cô thoát thai hoán cốt.

Một lúc sau, ngôn ngữ mới quay lại với cô. Kéo tay Âu Dương, cô nhìn thẳng vào mắt y. Lần này phải hỏi rõ ràng mới cam tâm.

– Chúng ta có quan hệ gì?

Y bảo mọi người ra ngoài, nghiêm túc nhìn cô, nhưng nụ cười như có như không vẫn nằm lại trên môi.

– Bà ngoại của em và mẹ của tôi là chị em ruột cùng cha cùng mẹ. Tôi là em họ của mẹ em. Cho nên, chúng ta là cậu cháu. Nhưng mà…

Y kéo dài giọng, cười càng ẩn ý.

– Tôi với em là thế hệ thứ ba và thứ tư trên gia phả. Pháp luật vẫn cho phép kết hôn.

Cô bình tĩnh nhìn y một lúc lâu, khóe môi dần cong lên.

– Cậu Dương!

-…

– Trước đây con không biết nên có có nhiều hành động và lời nói hỗn xược với cậu, mong cậu tha thứ cho con. Con hy vọng sau này, chúng ta có thể sống hòa thuận như người một nhà, không gây ra hiểu lầm xích mích gì nữa.

Y cười cười nhìn cô, không đáp lời. Cô mỉm cười nói tiếp.

– Cậu vừa nói quan hệ của chúng ta là cậu cháu, không thể nuốt lời. Nam tử hán đại trượng phu nhất ngôn ký xuất tứ mã nan truy.

– Em không nghe tôi nói câu sau cùng sao?

– Có. Nhưng pháp luật cho phép không có nghĩa là con chấp nhận.

– Tôi cũng chưa nói sẽ chấp nhận em là cháu gái.

Y nắm lấy cằm cô, hướng gương mặt cô nhìn thẳng vào mình. Cô không gạt ra, cứng rắn nắm chặt cổ tay y, thái độ cương quyết nhìn lại.

Hai người giằng co một lúc lâu. Cô chớp mắt, đáy mắt phẳng lặng mênh mông ẩn chứa tan thương bất tận, nhưng ánh nhìn tràn đầy nghiêm túc.

– Con muốn có một người thân, không cần một người yêu. Từ khi mẹ qua đời, con đã không còn gia đình.

– Tôi có thể cho em một gia đình của riêng mình.

– Con tin tưởng vào tình thân hơn tình yêu.

Y không đáp lời ngay tức khắc, nghiền ngẫm nhìn cô, cuối cùng bật cười thả tay ra.

– Sinh Tần từng hỏi tôi rằng: “Cậu cứ trêu chọc Tuệ San như vậy, lỡ con bé thật sự yêu cậu thì sao?”. Em biết tôi trả lời thế nào không?

Cô lắc đầu. Y cười nói tiếp.

– Tôi trả lời rằng: “Chuyện đó tuyệt đối sẽ không xảy ra. Có muốn cá cược hay không?”

-…

– Xem ra tôi thắng cược rồi.

– Nếu con thật sự yêu cậu thì sao?

Cô cay cú hỏi. Y thản nhiên cười.

– Tôi sẽ cưới em, cho em một gia đình của riêng mình, như đã từng hứa: “Nếu em muốn bất cứ điều gì, chỉ cần trong khả năng, chúng tôi cũng sẽ đáp ứng”.

Cô câm nín, không còn gì để nói. Chảy chung dòng máu với những người thần kinh có vấn đề thế này, thật sự không gặp chuyện gì sao? Được rồi. Cô thừa nhận thần kinh của mình cũng đang có vấn đề, nhưng là do bị trúng độc và bị hãm hại, chứ không phải tự nhiên trí tuệ minh mẫn, thân thể khỏe mạnh, mọi thứ đều bình thường lại đi suy nghĩ theo hướng biến thái như vậy.

Y buồn cười nhìn vẻ mặt bất mãn của cô.

–  Không muốn hỏi thêm gì sao?

– Cậu muốn con cùng đi dự tiệc để làm gì?

– Sau khi dự tiệc trở về, tôi sẽ cho em biết. Em yên tâm, sẽ không chịu thiệt gì đâu, chỉ có lợi cho em mà thôi.

Cô hết nói nổi, chỉ còn cách xách váy chạy theo y ra xe. Lợi ích đâu không thấy, chỉ thấy trước mắt cô đang bị dắt mũi.

Trung tâm hội nghị Palace nằm ở cuối con đường đẹp nhất Tây Đô, nơi tập trung rất nhiều cơ quan hành chính đầu não của thành phố và khu vực phía Nam. Tòa nhà được xây dựng từ thời thuộc địa theo kiến trúc cổ đại phương Tây với những bức tường cao và hàng cột dài bằng đá cẩm thạch sang trọng. Trên mặt đá trắng sáng là những tấm phù điêu được chạm khắc cầu kỳ. Vô số tượng thần hoa mỹ lớn nhỏ được đặt khắp nơi. Những đài phun nước và bồn hoa cây cảnh được sắp xếp hài hòa, kết hợp với ánh đèn được thiết kế tinh tế trong sân làm không gian thêm phần mờ ảo. Người xem như lạc vào một khu vườn ở chốn thần tiên.

Khi xe dừng lại trước thảm đỏ, cả người cô đều phát run. Không run sao được khi bên ngoài đầy phóng viên máy ảnh quay phim, xa xa còn có người hâm mộ trong chờ thần tượng, lực lượng bảo an dày đặc giữ rào chắn, chạy tới chạy lui vô cùng vất vả. Ngồi trong xe nhìn qua cửa kính, cô chỉ thấy người và người chen kín không gian.

Âu Dương vỗ nhẹ vai cô, động viên cười nói:

– Đừng căng thẳng. Từ từ sẽ quen thôi. Không quen cũng phải tập làm quen. Khi bước ra ngoài, nhớ phải mỉm cười.

Cô gật gật đầu, không nói gì, hít sâu một hơi bình tĩnh lại, chỉnh trang y phục đầu tóc.

Y mở cửa xe bước ra ngoài, vẫy tay chào đám đông. Ánh đèn nháy lên liên tục cùng tiếng la hét như cơn sóng thần tràn qua không gian. Y nghiêng người, đưa một bàn tay hướng cửa xe vẫn để mở, như một lời mời. Âm thanh ồn ào chợt lắng xuống.

Mặc dù cuộc sống tình ái vô cùng hỗn loạn, đại siêu sao Âu Dương chưa bao giờ cùng bất cứ tình nhân nào công khai tham dự sự kiện truyền thông, hoặc xuất hiện trước đám đông đại chúng. Những người cùng y đi trên thảm đỏ trong liên hoan phim đều là bạn diễn, cần tuyên truyền cho công việc. Nhưng thảm đỏ của tiệc từ thiện Tấm Lòng Vàng không phải là nơi tuyên truyền phim ảnh, mà là nơi thể hiện đẳng cấp và sự vinh quang, sự khẳng định vị thế của tầng lớp tinh hoa. Cho nên, người xuất hiện cùng y lần này là đặc biệt, với danh nghĩa cá nhân.

Cô lưỡng lự mấy giây, cuối cùng đặt tay mình lên tay y. Phóng lao thì phải theo lao, làm gì khác được. Cô vừa đặt chân xuống thảm đỏ, vươn người ra khỏi xe, ánh đèn lại nháy lên liên tục, khiến cô căng thẳng nhíu mày, không cười nổi.

Âu Dương mỉm cười, nghiêng người nói khẽ vào tai cô. Hành động của y cực kỳ ám muội, nhưng cô không đủ bình tĩnh để chú ý.

– Cười lên. Nếu không ngày mai lên mặt báo, em sẽ giống một bà già rụng răng.

Cô phì cười, dù đang hồi hộp đến run tay. Y lại tiếp tục kề tai cô, cẩn thận hướng dẫn từng bước, cũng không buông tay.

– Đứng thẳng lưng, mỉm cười hòa nhã và thân thiện với xung quanh, càng hòa nhã và thân thiện càng tốt, nhưng không cần quan tâm đến họ là ai, họ nói gì, họ làm gì… Tự tin bước về phía trước, không được sợ hãi hay ngại ngùng. Em phải tin rằng mình là người đẹp nhất đêm nay, em là trung tâm của thảm đỏ và ai cũng phải ngước nhìn.

Y nói rất đương nhiên, nhưng thần kinh của cô không hoang tưởng được như vậy. Tuy nhiên, sự hướng dẫn và cổ vũ của y rất hữu hiệu. Cô dần bình tĩnh lại, nghiêm chỉnh làm theo. Cô đi được mấy bước đã tự nhiên hơn, cũng nghe được xung quanh ồn ào những gì. Họ không nhận ra cô. Điều này làm cô kinh ngạc. Hơn một năm trước, cô cùng với y xuất hiện trên mặt báo lá cải rất nhiều lần, chẳng lẽ không ai đoán được.

Sự hiếu kỳ thôi thúc khiến cô phải quay sang hỏi y, để xác nhận.

– Cậu, không ai nhận ra con thật sao? Con khác với thường ngày lắm sao?

– Tôi đã nói em là người đẹp nhất đêm nay.

Âu Dương bật cười rất thỏa mãn. Kiểu cười chiến thắng của một nghệ thuật gia khi tác phẩm của mình được người người chiêm ngưỡng sùng bái.

Cô âm thầm thắp nhang cầu phúc cho mình. Đường còn dài còn nhiều gian khổ.

[ Tập truyện ] Không ai qua sông – Nguyễn Ngọc Tư

.

20160522_204338

Bìa ngoài (màu trắng) và bìa trong (màu đỏ)
tâp truyện ngắn Không ai qua sông của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư

.

Giờ nói gì ta? Đọc tập truyện này không có cảm xúc gì hết, ngoại trừ một suy nghĩ: “Chà, năm nay chị Tư xuất bản quyển này hợp thời ghê.”  Vì sao vậy? Mời đọc tiếp sẽ biết.

Không ai qua sông dài 169 trang và có 13 truyện ngắn: Vực không đáy, Không ai qua sông, Nút áo, Nhổ quán, Chỉ gió trả lời câu hỏi, Thầm, Đi thật xa mới đến nhà bạn cũ, Tiều tụy vòng quanh, Mây mưa, Dây diều, Giữa mùa chán chết, Lời yêu, truyện cuối cùng và dài nhất là Đất.

Chị Tư giới thiệu sách như vầy:  “Chuỗi truyện về những con người không biết và không muốn buông bỏ. Sống và chết trong sân hận, vướng bận, cùng với những tổn thương, sang chấn không sao nhìn thấy bằng mắt thường. Thuyền đã sẵn, nhưng không ai qua sông.”

Nhà xuất bản Trẻ giới thiệu sách như vầy: “Một xóm  Nhơn Thành hư hư thực thực… người chết và người sống, bằng cách nào đó, sẽ song hành cùng nhau. Một xã hội thu nhỏ, với lòng tham, thù hận và sức phản kháng… Tất cả được kể bằng giọng điệu thản nhiên và bông lơn. Sự dữ dội của câu chuyện cứ tăng dần cho đến lúc người đọc khép sách lại”. 

Còn tôi sẽ giới thiệu sách như vầy: “Chị Tư viết càng lúc càng tỉnh, càng lạnh, càng sắc bén, lại thêm cái sự nhơn nhơn phởn đời, đọc rất hả hê và sung sướng. Quên cái sự đau đớn xót thương da diết cho thân phận con người đi.”

Có thể nói là sau Sông thì kỹ thuật viết của chị Tư đã chuyển sang một giai đoạn mới. Đảo và Không ai qua sông là cùng kỹ thuật. Những truyện ngắn gọn, xúc tích, rất nhiều chi tiết nhưng được cô đọng triệt để, khiến nhịp điệu câu chuyện trở nên mãnh liệt và dữ dội. Không còn bồng bềnh như Cánh đồng bất tận, không còn mênh mông như Sông.

Vậy còn nội dung truyện? Cũng thay đổi, nhưng âm thầm. Hết đau đớn, trở nên lạnh và sắc. Có thể hình dung, nếu như trước Sông là nước mắt, thì sau Sông là tiếng cười. Cười đủ kiểu, đau đớn, mỉa mai, thương hại, cảm thông… Nếu hỏi tôi thích khóc hơn hay cười hơn, thì cái nào cũng thích.  Nhưng với tâm trạng bây giờ, thì thích cười hơn.

Người ta đã nói nhiều về  “đau đớn thay phận đàn bà, lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung” trong văn chị Tư, cũng nói về nỗi cô đơn, đau khổ, tuyệt vọng, bất công, bi kịch… của con người. Tóm lại là con người đáng thương thế nào trong văn của chị. Nhưng chưa thấy ai nói nhiều về sự xấu xí, đê tiện, tăm tối, thù hận, ngu xuẩn, khờ dại, chấp nhất, cầm thú… của con người trong văn chi Tư?

Thật ra thì, từ những tập truyện trước, chị Tư đã nói về mặt trái của con người, nhưng nước mắt và sự cảm thông vẫn nhiều, vẫn áp đảo sự độc ác, cầm thú và ngu xuẩn của con người, hoặc những người đọc không muốn và không dám nhìn thẳng vào sự thật đó, nhà phê bình cũng ngại và sợ khi nói về sự thật đó. Nhưng những tập truyện sau này, đặc biệt là Không ai qua sông, đã thể hiện rõ ràng hơn về những mặt trái. Vì Không ai qua sông tràn đầy tiếng cười nhạo báng, đặc biệt là chính trị và truyền thông.

Tôi không nói chị Tư ác. Vì có lẽ sự cảm nhận này, cảm nhận tiếng cười nhiều hơn nước mắt trong văn chị Tư gần đây, là do chính cái tâm của tôi đã ác đi rồi.

Bàng bạc trong những trang viết của chị Tư là vấn đề chính trị, từ Cánh đồng bất tận đã có, đến Khói trời lộng lẫy cũng có, và Sông lại càng mạnh mẽ hơn. Nhưng những điều này không ai dám nói nhiều, vì chính nhà văn cũng không dám nói nhiều.  Còn với Không ai qua sông thì Đất là truyện ngắn thể hiện rõ nhất điều này.

Kết thúc truyện Đất với đoạn văn: “Một cơn gió độc nào đó thổi qua, mang cơn lạnh buốt lên đỉnh đầu. Bà nội nói không có đất thì mình không là cái gì hết. Nhưng khoảnh khắc này, em nhận ra, không có tên mình không là gì, không là ai, và không còn gì hết.  Mình có hay không, ma hay người?”

Nhưng mà toàn truyện là “đất”, có mắc mớ gì đến “cái tên” đâu. Đất mới là thứ có mắc mớ. Tôi đã quên hết mọi tình tiết, chỉ nhớ những gì liên quan đến đất, kéo dài từ thời ông bà cố đến con cháu, và cuộc chiến huynh đệ tương tàn, những thủ đoạn để làm dân vận, những mánh lới dẫn dắt truyền thông, sự ngu xuẩn và độc ác của con người.  Toàn bộ Đất, không có ánh sáng, không có sự “thương cảm trớt quớt” như đoạn kết của Cánh đồng bất tận.

Tôi thấy, như vậy là hợp lý, chị Tư nên viết như vậy từ lâu rồi.

Có một thứ vẫn khiến tôi rờn rợn khi đọc văn chị Tư từ Cánh đồng bất tận, đó là sự cầm thú của đàn ông, thể hiện qua những chi tiết cưỡng bức, đến Không ai qua sông vẫn như vậy. Còn sự ngu xuẩn của phụ nữ thì càng lúc càng tăng, khiến tôi đỡ không nổi.  Thôi thì đó là cuộc sống, cố gắng tránh được bao nhiêu thì tránh.

Kết bài này bằng vụ bìa truyện và nghe nhạc bầu cử từ sáng đến giờ. Bìa ngoài với bìa trong đánh nhau lốp bốp, y như con người bất nhất trong ngoài, y như truyền thông lẫn lộn trắng đen, y như những sự kiện tưởng vậy mà không phải vậy xảy ra hàng ngày. Còn Đất với bầu cử thì liên quan ghê lắm, bởi vậy mới nói là năm nay xuất bản quyển này hợp thời.

Chị cứ viết về chính trị đi nha, em thích, 1000 like.

Đam mỹ trong văn hóa đại chúng Trung Quốc

Cao học Văn hóa học K16A thực hiện:
Trịnh Minh Đỗ Uyên

Dẫn nhập

Hiện tượng Boy’s Love đã hình thành và phát triển trên phạm vi toàn cầu, Đam mỹ là một thể loại trong đó. Đam mỹ (Danmei/ 耽美) là một hiện tượng văn hóa đại chúng nổi bật trong những năm đầu thế kỷ XXI ở Trung Quốc nhận được nhiều sự chú ý từ các nhà nghiên cứu xã hội học, văn học, tâm lý học… Sự tương đồng văn hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc, cùng sự phát triển của các phương tiện truyền thông đại chúng, đặc biệt là internet, khiến Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng của hiện tượng này, nhưng hiện nay ở Việt Nam hầu như chưa có nghiên cứu đề cập đến Đam mỹ, chỉ có vài bài báo nhắc đến những khía cạnh tiêu cực của Đam mỹ.

Cho nên, nhiệm vụ của tiểu luận là giới thiệu khái quát những vấn đề cơ bản của Đam mỹ, để có một cái nhìn toàn diện hơn về hiện tượng này. Qua đó giúp hiểu rõ hơn về một bộ phận văn hóa đại chúng của Trung Quốc hiện nay, thấy được một vài khía cạnh đang thay đổi trong tâm thức văn hóa quốc gia này, cũng để hiểu thêm về những trào lưu văn hóa đã, đang và sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam.

Tiểu luận vận dụng phương pháp hệ thống cấu trúc kết hợp với chức năng luận, đặc biệt là nữ quyền luận, với hướng tiếp cận liên ngành để xem xét những khía cạnh khác nhau như khái niệm, phân loại, ý nghĩa, đặc điểm và tác động của Đam mỹ.

Chương 1. Khái quát về đam mỹ/ danmei

1.1  Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của tiểu luận là những sản phẩm Đam mỹ trong các lĩnh vực giải trí như truyện chữ, truyện tranh, kịch truyền thanh, nhạc, phim, game… có xuất xứ từ Trung Quốc (Made in China) từ thập niên 90 của thế kỷ XX đến nay.

Chủ thể sáng tạo và tiếp nhận những sản phẩm Đam mỹ phần lớn là cô gái trẻ sống trên lãnh thổ Trung Quốc, hoặc thuộc cộng đồng Hoa ngữ (Sinophone).

Những cô gái tiêu thụ những sản phẩm Đam mỹ được gọi là Hủ nữ (Funu/ 腐女), trong đó từ “腐” có nghĩa là “Thối nát, hủ bại”, như vậy Hủ nữ có thể hiểu là “cô gái thối nát, hủ bại”. Một thuật ngữ khác được sử dụng là Đam mỹ lang (Danmeilang/ 耽美狼), trong đó từ “狼” nghĩa là “sói”  với nghĩa bóng thường được dùng để chỉ những kẻ dâm đãng háo sắc tấn công tình dục đối với người khác, thường là phụ nữ, như vậy Đam mỹ lang có thể hiểu là “kẻ dâm đãng háo sắc ham mê cái đẹp.”

Những từ “hủ – thối” hay “lang – sói” đều mang nghĩa tiêu cực, nhưng đã được những cô gái này chấp nhận để tự gọi mình, như một sự nhạo báng và thách thức của họ đối với những giá trị và chuẩn mực tích cực trong xã hội, với sự đánh giá và chỉ trích từ người khác đối với những đam mê và yêu thích của mình.

Những Hủ nữ thường sống ở những thành phố lớn, có điều kiện tiếp cận với những phương tiện truyền thông đại chúng, đặc biệt là internet. Phần lớn họ thường trong độ tuổi học sinh, sinh viên, hoặc những phụ nữ trẻ chưa kết hôn, ngoài ra còn một số ít là những phụ nữ đã lập gia đình và sinh con. Những cô gái trẻ thường có nhiều thời gian rãnh rỗi để theo đuổi sở thích và đam mê của bản thân hơn, so với những người đã có sự nghiệp và gia đình.

Phân tích chủ thể văn hóa gặp hạn chế ở chỗ chưa có thống kê số liệu về Hủ nữ trên các mặt:  tuổi đời, nghề nghiệp, số người sáng tác, số người tiếp nhận, thể loại thường viết của nam và nữ có gì khác nhau…

1.2  Khái niệm và phân loại

1.2.1  Khái niệm

Đam mỹ, tiếng Hoa giản thể “耽美”, giải thích theo nghĩa từ nguyên thì “耽” là “vui, quá vui gọi là đam, như Đam miện hi hí – ham mê vui chơi.”, còn từ “美” là “Đẹp, cái gì có vẻ đẹp khiến cho mình thấy lấy làm thích đều gọi là mỹ. Như mỹ thuật ” Như vậy Đam mỹ có thể hiểu là “ham mê cái đẹp làm mình thích”.

Khi nhắc đến Đam mỹ mọi người thường nghĩ rằng chỉ giới hạn trong lĩnh vực tiểu thuyết, nhưng loại hình giải trí này đã phát triển sang nhiều lĩnh vực khác, tạo ra những sản phẩm phong phú và đa dạng. Cho nên, trong bài tiểu luận này, khái niệm Đam mỹ được hiểu như sau:

“Đam mỹ (Danmei/ 耽美) là những sản phẩm giải trí mang nội dung thể hiện tình yêu lãng mạn của các chàng trai với nhau có xuất xứ từ Trung Quốc.”

Bng1sosanhDammyYoi

Mối quan hệ giữa Đam mỹ và Gay Entertainment giống như hai vòng tròn cắt nhau. Sự phân biệt giữa chúng là không tuyệt đối. Bởi vì các nhân vật nam trong Đam mỹ không phải là Gay (đồng tính luyến ái nam), nhưng vẫn có những trường hợp ngoại lệ và nội dung bản chất vẫn là lãng mạn và duy mỹ. Bên cạnh đó, cũng có một số Đam mỹ nhấn mạnh vào hiện thực tăm tối bi thảm, kỳ thị và phân biệt đối xử về giới, nhưng không điển hình. Ngoài ra, những sản phẩm của Gay Entertainment vẫn có vẻ lãng mạn và duy mỹ.

Bởi vì Đam mỹ thể hiện “tình yêu lãng mạn giữa các chàng trai với nhau” nên không có nam chính và nữ chính. Vì vậy hai (hoặc vài) nhân vật nam chính được gọi là “công (攻)” và thụ (受)”. Vai trò của các nhân vật được thể hiện trong mối quan hệ tình cảm (Bảng 2).

Bang2Sosanhcongthu

1.2.2  Phân loại

a. Theo nội dung

Mọi sự phân loại đều là tương đối. Nhiều Đam mỹ có nội dung là sự kết hợp và đan xen của nhiều thể loại với nhau, đặc biệt là loại tiểu thuyết xuyên nhanh xuất hiện trong thời gian gần đây, nghĩa là các nhân vật di chuyển liên tục giữa rất nhiều thế giới trong những không gian và thời gian khác nhau, có bối cảnh văn hóa khác nhau. Đây chỉ là một vài tiêu chí phân loại cơ bản, ngoài những tiêu chí này còn nhiều tiêu chí khác. Những thể loại được đề cập làm ví dụ chỉ mang tính tương đối, chưa đầy đủ và bao quát hết sự đa dạng và phong phú của Đam mỹ (Bảng 3).

Bảng 3. Phân loại Đam mỹ theo nội dung

Bang3Phanloai1Bang3Phanloai2bang3phanloai3bang3phanloai4

b. Theo hình thức

(1) Tiểu thuyết: gồm có tiểu thuyết trường thiên chương hồi, đoản văn hoặc siêu đoản văn, được phân thành nhiều loại theo nội dung như (Bảng 2).  Tiểu thuyết là những sản phẩm Đam mỹ xuất hiện đầu tiên, phong phú về số lượng và chất lượng, đến nay vẫn giữ vị trí tiên phong và có sức ảnh hưởng lớn nhất trong cộng đồng Hủ nữ. Những trang văn học mạng của Trung Quốc như Tấn Giang, Tiêu Tương, Tứ Nguyệt Thiên… có hàng triệu truyện Đam mỹ đã hoàn thành hoặc đang được viết, trong đó rất nhiều truyện được xếp vào hàng VIP, người đọc phải trả phí. Mỗi năm đều có một bảng xếp hạng 10 hoặc 20 đam mỹ được đọc nhiều nhất. Đây là nguồn tài nguyên vô tận cho những sản phẩm giải trí khác khai thác.

 Một số tác giả nổi tiếng như:  Phong Lộng, Mê Dương, Hoan Hỉ Công Tử, Priest, Mạt Hồi, Dịch Nhân Bắc, Cuồng Phong Quát Quá, Lam Lâm, Cuồng Thượng Gia Cuồng, Điệp Chi Linh, Thì Bất Đãi Ngã, Quỳnh Dạ, Triệt Dạ Lưu Hương, Nhĩ Nhã, Tô Du Bính, Thụy Giả, Lê Hoa Yên Vũ, Ám Dạ Lưu Quang…

Những tác phẩm được nhiều người chú ý: Diễm Quỷ, Phượng Vu Cửu Thiên, Dụ Đồng, Hoàn Khố, Quân Tử Chi Giao, Quân Túy Trần Hương, Dương Thư Mị Ảnh, Lãng Đãng Giang Hồ, Thủy Tinh Đăng…

Minhhoa1

Hình 1.  Tranh minh họa cho truyện Quân Tử Chi Giao của Lam Lâm (bên trái) và
Diễm Quỷ của Hoan Hỉ Công Tử của  Eno Hà Hà Vũ

(2) Truyện tranh: có nguồn gốc từ Trung Quốc được gọi là Manhua, được hình thành từ những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX ở Trung Quốc, đặc biệt là ở Thượng Hải. Nhưng đến những năm 90 của thế kỷ XX thì truyện tranh Đam mỹ mới xuất hiện và phát triển mạnh mẽ dựa trên nền tảng của tiểu thuyết Đam mỹ. Những tác giả truyện tranh cũng là những người vẽ tranh minh họa, vẽ bìa truyện cho tiểu thuyết Đam Mỹ.

Những tác giả nổi tiếng như: Vương Nhất, Eno Hà Hà Vũ, Hắc Sắc Cấm Dược, Hỉ Hỉ Quả, Thâm Thảo, A Lưu, Cửu Nguyệt Tử…

(3) Game (ACG):  thường không hướng đến đối tượng là phụ nữ, nhưng thực tế thì nữ vẫn tham gia, và số lượng Hủ nữ nhập vai nam không ít. Hủ nữ bị thu hút ban đầu bởi đồ họa đẹp của game, như chính bản chất duy mỹ của hiện tượng Đam mỹ. Cốt truyện của những game này không chứa yếu tố Đam mỹ rõ ràng, nhưng những yếu tố “tình huynh đệ” trong đó là nguồn gốc xuất hiện những đồng nhân Đam mỹ. Sau đó, một số nhà sản xuất game đã nắm bắt được tâm lý Hủ nữ, tạo nên xu hướng Đam mỹ hóa trong game, nghĩa là tăng yếu tố “tình huynh đệ” trong cốt truyện, làm tình cảm giữa các nhân vật nam trong truyện càng “thắm thiết”.

Những game nổi tiếng nhận được sự quan tâm của Hủ nữ, có nhiều tranh minh họa Đam mỹ như: Cổ kiếm kỳ đàm (Khan Du – Thái tử Trường Cầm, Lăng Việt – Đồ Tô…) Nghịch Thủy Hàn (Thích Thiếu Thương – Cố Tích Triều…), Kiếm Tam (Vạn Hoa – Thuần Dương, Thiên Sách – Tàng Kiếm…)

(4) Cosplay: là một phần hoạt động của những sự kiện game (ACG) hoặc truyện tranh như Comic World Hong Kong (CWHK). Những người trẻ tham gia đóng vai nhân vật mà mình yêu thích trong các game, truyện tranh hoặc tiểu thuyết, phim ảnh. Người tham gia có cả nam và nữ, ngoài nội dung Đam mỹ còn có những nội dung khác. Thường là một nhóm các bạn trẻ gồm người diễn nhân vật, người trang điểm, người chụp ảnh, người làm đạo cụ, người làm hậu kỳ…

Các hội nhóm hoặc cá nhân cosplay nổi tiếng như: Tiểu Mộng, Vân Tử, Hồn Hồn, Thần Chi Nguyệt Hiểu, Thảo Kinh, Khúc Đậu, KeNN, Huang Shan, Tịch Diệp, Y Hách Dạ, Hoa Lê, Hàng Châu 304, Xoa Tương, Tiểu Vũ, Sát Mạc, Hiểu Dạ…

thichco5

Hình 2. Ảnh cosplay Thích Thiếu Thương (Tiểu Vũ mặc áo trắng) và Cố Tích Triều (Sát Mạc)
Trong Nghịch Thủy Hàn của Ôn Thụy An

(5) Âm nhạc và MV Fanmade: Các ca khúc đầu tiên được sáng tác để làm ca khúc chủ đề cho tiểu thuyết Đam mỹ, sau đó là cho những bộ phim điện ảnh được chuyển thể từ tiểu thuyết. Những bài hát có thể không liên quan gì đến Đam mỹ, nhưng vẫn được các Hủ nữ sử dụng để tạo ra những MV fanmade. Hình ảnh MV fanmade được cắt ghép từ những hình minh họa tiểu thuyết, truyện tranh Đam mỹ, hoặc những bộ phim, sau đó ghép nhạc và lời thoại vào, trở thành một video clip có nội dung hoàn chỉnh.

Những bài nhạc nổi tiếng như: Khuynh tẫn thiên hạ của Hà Đồ, Loạn  thế phồn hoa của Dư Cảm và Mạch Thượng Tiên – Thương Hải Di Mặc, Đại nam nhân của Winky Thi, Khóa tình của Quân Lạc, Phượng vu cửu thiên của Tiểu Khúc Nhi ft Aki A Kiệt, Thác liễu của Walker, Tuyệt thế tiểu thụ của Mạc Nhiên…

(6) Kịch truyền thanh: tiểu thuyết Đam mỹ được chuyển thể thành một kịch bản phim hay kịch chỉ có lời thoại và những câu mô tả bối cảnh ngắn gọn. Sau đó, người thật sẽ đọc lời thoại và thu âm. Người lồng tiếng sẽ thể hiện lời thoại cùng với tất cả cảm xúc của nhân vật. Những bộ kịch truyền thanh này sẽ được kết hợp với một đoạn clip hình ảnh trong giai đoạn hậu kỳ để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh.

Một số nhóm kịch truyền thanh như: Thanh Sắc Phong Bạo, Tiễn Đao, Nông Phu Quả Viên, Chính Hồng Miêu, Bất Lương Nhân…

(7) Phim ảnh (Live action):  đây là những sản giải trí nghe nhìn xuất hiện sau cùng, nhưng có sức lan truyền rất nhanh, cũng như lan tỏa cảm xúc mạnh mẽ nhờ vào những kỹ thuật của chính nó. Những bộ phim được chuyển thể từ những tiểu thuyết Đam mỹ đã có từ trước nhận được sự ủng hộ và hâm mộ của cộng đồng Hủ nữ. Các phim này thường có kinh phí đầu tư tương đối thấp, không chiếu trên truyền hình chính thống, mà phát hành thông qua kênh internet có thu phí. So sánh với số lượng phim Ngôn tình đã được chuyển thể, thì Đam mỹ hoàn toàn không đáng kể, nhưng việc sản xuất phim Đam mỹ đánh dấu một sự phát triển mới, mặc dù vẫn bị hạn chế ở Trung Quốc.

Vài bộ phim chuyển thể gần đây: Trùng sinh chi danh lưu cự tinh, Thượng ẩn, Nghịch tập chi ái thượng tình địch, Tựa như tình yêu, Bất khả kháng lực, Song trình, Thức nhữ bất thức đinh…

CanhTu

Hình 3.  Cảnh trong phim Trùng sinh chi danh lưu cự tinh của 2 nhân vật
Vân Tu (Mã Khả đứng sau) và Phong Cảnh (Từ Hải Kiều)

1.3  Quá trình hình thành và phát triển

1.3.1 Hình thành

Đam mỹ hình thành với sự ảnh hưởng của những yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Trong đó, yếu tố ngoại sinh là sự ảnh hưởng của Nhật Bản, Hàn Quốc và phương Tây. Nội sinh là những truyền thống văn hóa, nội dung phim ảnh, tiểu thuyết… và sự thay đổi của những giá trị trong xã hội Trung Quốc thời kinh tế thị trường.

1.3.1.1  Ngoại sinh

a. Nhật Bản

Những sản phẩm Đam mỹ đầu tiên xuất hiện trong lĩnh vực văn học, tiểu thuyết trường thiên, đoản văn hoặc siêu đoản văn, có nguồn gốc từ “văn học cận đại Nhật Bản” xuất hiện từ những năm 30-40 của thế kỷ XX. Theo nhà nghiên cứu Hứa Hội (Xu Hui 许会),  Đam mỹ chịu ảnh hưởng lớn của trường phái “duy mỹ”, một trong ba trường phái phản đối “chủ nghĩa tự nhiên” shizenshugi  của văn học cận đại Nhật Bản. Trường phái “duy mỹ” còn có các tên gọi khác như “chủ nghĩa duy mỹ”, hay “trường phái tân lãng mạn” với đại diện tiêu biểu là Kitahara Hakushū (1885-1942), Yoshi Isamu (1886-1960), Tanizaki Jun’ichirō (1886-1965)…

Từ trường phái “duy mỹ”, dần dần diễn sinh thành trường phái “Tanbi” (耽美派 たんびは – The Aesthetic School Tanbiha), với mục đích ban đầu là phản đối lại xu hướng bộc lộ phương diện thô lậu xấu xí trong nhân tính của chủ nghĩa tự nhiên. Trường phái Tanbi theo đuổi vẻ đẹp của các bộ phận trên cơ thể con người, say sưa hưởng thụ cái đẹp của thân thể, đồng thời truy cầu những ý nghĩa văn học của cái đẹp đó. Tanbi, nguyên nghĩa chính là sự chìm đắm trong cái đẹp, hưởng thụ cái đẹp. Những thập niên đầu của thế kỷ XX, trường phái Tanbi bao trùm một phạm vi sáng tác rất rộng: từ tiểu thuyết võ hiệp, huyền ảo, suy lý huyền hoặc, đến tiểu thuyết đồng tính luyến ái… Nhưng sang đến thập niên 60, 70 của thế kỷ XX, trường phái Tanbi thoái trào, và từ “Tanbi” lúc này chỉ còn được dùng chủ yếu trong giới truyện tranh Nhật Bản (Manga), chỉ những bộ truyện tranh miêu tả tình yêu giữa các nhân vật “mỹ nam”. Vì thế tại Nhật Bản ngày nay, “Tanbi” được xem là một trong những tên gọi khác của Yaoi, Shounen-ai hay June (Manga Boy’s love).

Không chỉ Yaoi ảnh hưởng đến Đam mỹ, mà những truyện tranh nổi tiếng như Conan, One Piece, Naruto, Attack on Titans… cũng ảnh hưởng rất mạnh đến sự hình thành thể loại đồng nhân Đam mỹ là những nhân vật hư  cấu trong những bộ truyện tranh này, như các cặp đôi Naruto-Sasuke, Kid-Shinichi, Edward – Levin… Bên cạnh đó, những sản phẩm khác như Boy’love CD Drama, Yaoi Live active, Yaoi Game… cũng có tác động thúc đẩy việc đa dạng hóa các sản phẩm Đam mỹ như một cách để khẳng định sự không thua kém của Đam mỹ Trung Quốc so với Yaoi Nhật Bản.

b. Hàn Quốc

Trung Quốc là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng mạnh nhất của làn sóng văn hóa Hàn Quốc, còn gọi là Hàn lưu (Hallyu – Korean wave). Yếu tố ảnh hưởng từ Hàn lưu đến Đam mỹ chủ yếu là những fan-service của các ban nhạc nam giới (boy band) như Shinee, TVXQ (DBSK – Dong Bang Shin Ki), Super Junior (Suju), H.O.T, Big Bang… Những fan-service làm xuất hiện một số lượng đồ sộ những sản phẩm Đam mỹ, chủ yếu là tiểu thuyết, MV fanmade, kịch truyền thanh… là những đồng nhân người thật. Cặp đôi được nổi tiếng và được mệnh danh là “cặp đôi thần thánh” của ban nhạc nam giới Hàn Quốc là “YunJea”, tức là U – Know Yunho và Hero Jaejoong của TVXQ, ngoài ra còn có các đồng nhân Đam mỹ của JunYoo, HanChul…

Bên cạnh đó, những bộ phim tình cảm Hàn Quốc với những mối quan hệ bạn bè, anh em được nhấn mạnh vô cùng bền chặt và sâu nặng cũng ảnh hưởng đến việc xuất hiện các Đam mỹ đồng nhân, đặc biệt là Đam mỹ tiểu thuyết và MV fanmade, như các cặp đôi: Baek Dong Soo – Yeo Woon trong phim Warrior Baek Dong So, Park Heung Soo và Go Nam Soon  trong phim School 2013… đặc biệt là cặp đôi Moon Jae Shin  và Goo Yong Ha trong phim Sungkyunkwan Scandal do Yoo Ah In  và Song Joong Ki thủ diễn đã nhận được danh hiệu “Cặp đôi đẹp nhất màn ảnh” năm 2010, mở ra tiền lệ chưa từng có trong lễ trao giải của KBS Drama Award.

c. Phương Tây

Những tiểu thuyết và phim ảnh nổi tiếng của phương Tây như Harry Potter, The Lord of Rings, Twilight, Star Strek, Avengers, Sherlock Home BBC, Supernatural… cũng là nguồn cảm hứng cho sự hình thành những sản phẩm đồng nhân Đam mỹ, mà nguyên mẫu là những nhân vật trong các bộ truyện hoặc bộ phim đó. Tuy nhiên, sự khác biệt văn hóa Đông – Tây đã khiến cho những nhân vật và nội dung Đam mỹ đồng văn mang một màu sắc hoàn toàn mới, khi bị lọc qua lăng kính của văn hóa Trung Quốc. Điều này được gọi là OOC, tức là Out Of Character, nhân vật hoàn toàn khác biệt với nguyên mẫu từ tính cách đến bối cảnh sống. Những cặp đôi thường được đề cặp như  Harry – Draco, Sirius – Snape, Home – Watson, Skir – Spock…

1.3.2.2  Nội sinh

a.  Giai thoại lịch sử

Các hoàng đế Trung Quốc ngoài tam cung lục viện với ba ngàn giai lệ còn có những “nam sủng” được ghi chép trong sử sách. Trong số đó, có 3 mối tình đi vào thành ngữ dân gian và được sử dụng làm nguồn cảm hứng cho Đam mỹ.

(1) Chia đào (dư đào): Thời Xuân Thu Chiến Quốc, Vệ Linh Công  (chữ Hán 衛靈公,?-493 TCN, trị vì 534 TCN-493 TCN), tên thật là Cơ Nguyên (姬元), là vị vua thứ 28 của nước Vệ, một chư hầu nhà Chu, đã từng say mê và sủng ái Di Tử Hà, một thanh niên thông minh, khôi ngô, tuấn tú. Di Tử Hà đã từng lấy xe của vua đi thăm mẹ bệnh mà chưa được sự đồng ý của vua và từng mời vua ăn quả đào do mình đã cắn. Vua không những phạt anh ta mà còn khen hiếu thuận với mẹ và yêu quý vua.  Khi Di Tử Hà không còn vẻ đẹp như xưa, nhà vua đâm ra chán ghét, sau đó lại thích một thanh niên khác là Công Tử Triều.

(2) Cắt tay áo (đoạn tụ): Hán Ai Đế (chữ Hán: 漢哀帝; 26 TCN – 1 TCN) tên thật là Lưu Hân (劉欣) là vị Hoàng đế thứ 12 của nhà Hán, cũng từng sủng ái và phong chức rất cao trong triều cho Đổng Hiền, một người giống phụ nữ, dịu dàng và có khuôn mặt kiều diễm. Có một lần ngủ trưa, Đổng Hiền gối lên cánh tay áo của nhà vua ngủ. Hán Ai Đế muốn quay người nhưng cũng không muốn làm Đổng Hiền tỉnh giấc nên cắt cánh tay áo của mình. Khi nhà vua mất, hoàng đế mới là Vương Mãng cực lực phản đối Đổng Hiền. Vì sợ gặp họa và cũng để đáp lại tình yêu của vua, Đổng Hiền và vợ con đã tự sát tại nhà.

Mối tình chia đào và cắt tay áo vì thế mà được nhắc trong dân gian bằng câu thành ngữ “dư đào đoạn tụ” (余桃断袖).

(3) Long dương: Ngụy An Ly Vương  (chữ Hán: 魏安僖王; trị vì: 277 TCN-243 TCN), tên thật là Ngụy Ngữ (魏圉) là vị vua thứ 6 của nước Ngụy, chư hầu nhà Chu, cũng từng vướng vào tình yêu đồng giới với Long Dương Quân, một học trò của ông. Ngụy An Ly Vương từng ban lệnh: “Từ này về sau, kẻ nào dám ca tụng, tiến cử mĩ nhân, sẽ bị tru di cả họ”, khi nghe Long Dương Quân khóc trong lúc câu cá mà tâu rằng sợ nhà vua bỏ rơi mình nếu gặp mỹ nhân xinh đẹp hơn, cũng giống như thích cá lớn bỏ cá bé.

Từ chuyện này, người đời sau thường dùng thành ngữ “Long Dương, hoặc mê Long Dương (Long Dương chi phích/ 龙阳之癖)” để chỉ mối tình đồng giới.

b. Phim ảnh, tiểu thuyết, âm nhạc, game

Tình cảm sâu nặng và bền lâu của những người đàn ông với nhau được mô tả trong một số tiểu thuyết như Thủy Hử, Xạ Điêu Tam Bộ Khúc, Tứ Đại Danh Bộ, Tiếu Ngạo Giang Hồ, Nghịch Thủy Hàn… Những tình cảm này mang sắc thái “tình huynh đệ” hơn là đồng tính luyến ái. Nhưng đây vẫn là một nguồn cảm hứng cho các Hủ nữ sáng tác đồng nhân Đam mỹ, thậm chí kẻ thù với nhau cũng được kết đôi. Tuy nhiên một số tác phẩm khác như Hồng Lâu Mộng đã mô tả những người nam có những hành vi tình dục với người cùng giới và cả khác giới.

Trong vài bộ phim được sản xuất dựa trên nội dung những tiểu thuyết võ hiệp nổi tiếng của Trung Quốc gần đây, một số biên kịch đã đi theo xu hướng Đam mỹ hóa, khi thay đổi giới tính nhân vật nguyên mẫu từ nam thành nữ, ví dụ như Tứ Đại Danh Bộ (Lưu Diệc Phi vai Vô Tình) Tân Tiếu Ngạo Giang Hồ (Trần Kiều Ân vai Đông Phương Bất Bại). Nhìn về mặt hình thức là sự lên ngôi của Ngôn tình, nhưng thực chất đây là do sự vận động ngầm của Đam mỹ và Hủ nữ, mặc dù điều này dường như không được cộng đồng Hủ nữ ủng hộ.

Một số cặp đôi đồng nhân tiểu thuyết như: Lệnh Hồ Sung – Đông Phương Bất Bại, Khang Hy – Tiểu Bảo, Dương Khang – Quách Tĩnh, Lãnh Huyết – Vô Tình, Dương Quá – Trương Vô Kỵ …

Không chỉ tiểu thuyết và phim nhấn mạnh “tình huynh đệ” là nguồn cảm hứng cho Đam mỹ, những tiểu thuyết, phim ảnh diễm tình và ngôn tình cũng dẫn đến những sản phẩm đồng nhân Đam mỹ, đặc biệt là phong trào “Phản Quỳnh Dao”. Những bộ phim như Hoàn Châu Cách Cách, Bộ Bộ Kinh Tâm… đã có số lượng đồng nhân Đam mỹ rất lớn, hình thành một dòng Đam mỹ đồng nhân Thanh triều với cặp đôi: Càn Long – Vĩnh Kỳ, Ung Chính – Bát Gia, Vĩnh Kỳ – Nhĩ Khang…

Những phim không dựa theo tiểu thuyết như Tiên Kiếm Kỳ Hiệp, Bao Thanh Thiên… cũng nhận được sự quan tâm của Hủ nữ với cặp đôi Trường Khanh – Cảnh Thiên, Triển Chiêu – Bạch Ngọc Đường (Miêu – Thử)… Từ chỗ những nhân vật hư cấu của tiểu thuyết và phim ảnh, đã hình thành những đồng nhân Đam mỹ người thật với cặp đôi như Hoắc Kiến Hoa – Hồ Ca, Huỳnh Hiểu Minh – Đặng Siêu…

Điểm chung của những đồng nhân Đam mỹ này là nhân vật nữ chính bị đảy xuống hàng phụ và rất phụ, không đáng quan tâm, thậm chí là bị hành hạ cả về thể xác lẫn tâm hồn, hoặc không bao giờ xuất hiện trong nội dung sản phẩm Đam mỹ,  để nam chính và nam phụ đến với nhau.

Bên cạnh tiểu thuyết và phim, việc thành lập những ban nhạc nam thu hút sự chú ý của Hủ nữ bằng những màn fan-service (bán hủ) như chiến lược của những ban nhạc Hàn Quốc cũng là yêu tố cho đồng nhân Đa mỹ phát triển, ví dụ như ban nhạc thần tượng Song Tư JL (双孖 JL) gồm 2 thành viên Phù Long Phi (符龙飞) Jason & La Dực (罗弋) Leo, cùng phát hành MV Chúng ta (我們) và nhiều ca khúc khác…

Những Game như Cổ Kiếm Kỳ Đàm, Kiếm Tam, Nghịch Thủy Kiếm… với đồ họa cực kỳ đẹp cũng là nguồn cảm hứng hình thành những Đam mỹ đồng nhân với số lượng tiểu thuyết, MV fanmade, kịch truyền thanh, truyện tranh… vô cùng lớn.

Thumieu6

Hình 4. Tranh minh họa Đam mỹ đồng nhân Miêu – Thử  (Triển Chiêu – Bạch Ngọc Đường),
nhân vật từ phim Bao Thanh Thiên

c. Hiện thực xã hội

Trong thời kinh tế thị trường, với sự phát triển mạnh mẽ của những phương tiện truyền thông đại chúng, việc tiếp xúc với những luồng văn hóa mới từ bên ngoài đã dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ xã hội Trung Quốc truyền thống. Những cuộc đấu tranh cho bình đẳng giới, tự do dân chủ… không còn xa lạ với thanh niên Trung Quốc. Trong số đó, cuộc vận động cho quyền của cộng đồng LGBTIQ (cụm từ viết tắt tiếng Anh gồm: lesbian, gay, bisexual, transgender, intersex, and questioning) đã có ảnh hưởng lớn đến nhận thức của thanh thiếu niên, trong đó có Hủ nữ. Cho nên, một bộ phận Hủ nữ đã tham gia tích cực vào cuộc vận động và đấu tranh này.

Từ đồng tính luyến (同性戀) chỉ tình yêu cùng giới hay đồng tính luyến giả (同性戀者) chỉ người yêu cùng giới được dùng chính thức. Tuy nhiên từ đồng chí (同志–tongzhi) hay nữ đồng chí (女同志) thì phổ biến hơn. Từ này được dùng đầu tiên bởi các nhà hoạt động đồng tính ở Hong Kong sau đó nó được dùng như tiếng lóng ở Trung Hoa đại lục.

Cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, tình hình thay đổi đáng kể khi luật cấm kê gian bị bãi bỏ vào năm 1997. Tổ chức phân loại và chẩn đoán rối loạn tâm thần Trung Quốc đưa đồng tính luyến ái ra khỏi danh sách bệnh tâm thần vào ngày 20 tháng 1 năm 2001. Tuy nhiên, tình hình không được cải thiện thêm vì bị chính quyền làm ngơ. Nhà tình dục học nổi tiếng Lý Ngân Hà, cũng là người đồng tính, đã cố gắng hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính trong Quốc hội (Hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính ở Trung Quốc năm 2000 – 中国同性婚姻合法化 và Đề án hôn nhân đồng tính Trung Quốc năm 2004 – 中国同性婚姻提案). Bà đã thất bại vì thiếu sự ủng hộ của nhiều đại biểu. Nhiều học giả và người đồng tính luyến cho rằng việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính trong một tương lai gần là điều khó khăn. Nhưng những câu lạc bộ, hoặc tổ chức bảo vệ quyền lợi, sức khỏe… cho cộng đồng LGBTIQ vẫn được thành lập và hoạt động thường xuyên, cuộc dấu tranh vẫn đang tiếp tục.

Sự thay đổi nhanh chóng của xã hội Trung Quốc thời buổi hội nhập toàn cầu cũng làm cho những giá trị văn hóa truyền thống, những chuẩn mực thuần phong mỹ tục, những quan niệm đạo đức… bị thay đổi nhanh chóng, thậm chí bị phá hủy. Con người rơi vào vòng xoáy của cuộc sống và họ cần một lối thoát, đặc biệt là thế hệ trẻ đang chênh vênh trước ngưỡng cửa cuộc đời. Đam mỹ xuất hiện là một sự giải tỏa giúp cho phụ nữ trẻ tạm thời thoát khỏi áp lực của cuộc sống hiện thời, thể hiện những giấc mơ, những khao khát, những lý tưởng, những điều họ không thể đạt tới hay tiến hành trong cuộc sống đời thực.

1.3.2 Phát triển

Đam mỹ chịu ảnh hưởng ban đầu là từ trường phái Tanbi của Nhật Bản, cho nên những sản phẩm đầu tiên cũng xuất hiện ở lĩnh vực tiểu thuyết. Sự xuất hiện và phổ biến của internet đã làm cho Đam mỹ tiểu thuyết phát triển mạnh mẽ, gần như là bùng nổ ở Trung Quốc trong những năm cuối cùng của thập niên 90 của thế kỷ XX, kéo theo đó là sự xuất hiện của những sản phẩm như truyện tranh, kịch truyền thanh, cosplay… Sự phát triển mạnh mẽ của tiếu thuyết, truyện tranh, kịch truyền thanh, cosplay kéo theo và đòi hỏi cũng phải xuất hiện những sản phẩm khác như âm nhạc và phim ảnh.

Sự phát triển các loại hình Đam mỹ theo chiều hướng từ tiểu thuyết, truyện tranh đến cosplay, kịch truyền thanh, rồi mới đến âm nhạc và phim ảnh, tương đương với việc phát triển sản phẩm từ đơn giản đến phức tạp. Những dòng sản phẩm đầu tiên như tiểu thuyết, truyện tranh, cosplay… được tạo thành nhờ hoạt động của cá nhân, không cần hoặc ít cần sự hợp tác và làm việc nhóm, cũng ít cần những kỹ thuật chuyên nghiệp được đào tạo bài bản như âm nhạc, hoặc cần nhiều kinh phí đầu tư, quảng cáo như phim ảnh.

Nhưng có sự khác biệt giữa Trung Hoa đại lục và Hong Kong. Trong khi ở Trung Quốc, những hoạt động của Hủ nữ gắn liền với Đam mỹ tiểu thuyết trên những diễn đàn lớn, thì Hong Kong gắn liền với những sự kiện của Game (ACG).

Thái độ của nhà cầm quyền đối với sự phát triển của một hiện tượng văn hóa đặc biệt này cũng thay đổi theo thời gian. Trong khoảng năm 2000 đến 2005, truyền thông đại chúng ủng hộ cho sự phát triển của Đam mỹ với luận điểm Đam mỹ sẽ xòa mờ sự kỳ thị và phân biệt giới tính, giúp cho cuộc vận động bình đẳng giới. Nhưng sau đó, dư luận đã thay đổi theo hướng bất lợi cho Đam mỹ với luận điểm, Đam mỹ làm lệch lạc giới tính của thanh thiếu niên, phá hủy những giá trị truyền thống và chuẩn mực đạo đức tốt đẹp của xã hội…

Ở Trung Quốc đại lục từ năm 2007 đã có những chiến dịch kiểm soát mạng internet, buộc những trang mạng dành cho Đam mỹ phải đóng cửa, các tác giả Đam mỹ viết H văn phải xóa tác phẩm, bị xử phạt hành chính vì truyền bá văn hóa phẩm đòi trụy khiêu dâm, thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự… như chiến dịch “Quét lá vàng” (Tảo hoàng tả phi), cùng những Quy định mới của Cục điện ảnh Trung Quốc không cho phép chiếu phim luân hồi, hắc bang, xuyên không, đồng tính, tam quan bất chính (thế giới quan, nhân sinh quan, giá trị quan méo mó)… Các chiến dịch này không chỉ đánh Đam mỹ mà còn truy quét cả Ngôn tình và Bách hợp với lý do nội dung không phù hợp thuần phong mỹ tục. Ở Hong Kong, từ năm 2005 đã có ý kiến phàn nàn về sự xuất hiện quá nhiều của các sản phẩm Đam mỹ trong những sự kiện Game của Youth Animation Comic Association (YACA).

Những chiến dịch truy quét Đam mỹ của chính quyền bị phản đối mạnh mẽ bởi cộng đồng Hủ nữ. Họ đã dùng nhiều biện pháp để chống lại, bằng cách đưa hoạt động vào bí mật, cắt những cảnh H nếu đưa truyện lên các trang văn học mạng,  chỉ gửi đoạn truyện có cảnh H cho người liên hệ riêng với tác giả, di chuyển Bulletin Board System (BBS) ISP ra nước ngoài… Hiện nay, những hoạt động đối phó với sự hạn chế Đam mỹ vẫn đang tiếp diễn. Nhưng những sản phẩm Đam mỹ vẫn tiếp tục phát triển về số lượng và chất lượng trên tất cả các lĩnh vực, không có dấu hiệu giảm xuống.

Tóm lại, sản phẩm giải trí Đam mỹ từ chỗ một tiểu văn hóa tự phục vụ “Do it yourself” đã trở thành một sản phẩm kinh doanh mang lại lợi nhuận và sự nổi tiếng cho những người hoặc tổ chức tham gia.

Chương 2. Đặc điểm của đam mỹ/ danmei

Ở Trung Quốc, Đam mỹ được xem như là một tiểu văn hóa (subculture) hay văn hóa ngoại vi – bên lề, một loại văn hóa tự phục vụ “Do it yourself”, khi so sánh với văn hóa chính thống (mainstream). Đam mỹ được sáng tạo và tiêu thụ trong một cộng đồng đặc biệt là các Hủ nữ hay Đam mỹ lang, bí mật hoặc công khai tùy hoàn cảnh. Đam mỹ không được các phương tiện truyền chính thống ủng hộ, nhưng vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực văn hóa đại chúng. Tiểu luận này dựa vào “Sơ đồ cấu trúc ngôi nhà văn hóa đại chúng” của  John G. Jachbar và Kevin Lausé để phân tích những đặc điểm của Đam mỹ.

NgôinhaDaichung

Hình 5. Sơ đồ cấu trúc ngôi nhà văn hóa đại chúng
[John G. Jachbar, Kevin Lausé 1992: 21]

2.1   Event Floor

“Trên đời này đẹp nhất không phải là cao sơn lưu thuỷ, càng không phải cái gì gọi là yến sấu phì hoàn, mà là Nam Nhân”

Câu văn này trong truyện Phong Lưu Quyển của tác giả Tiêu Đường Đông Qua thể hiện rất rõ tư tưởng của các sản phẩm Đam mỹ (Formula). Có thể nói tất cả các sản phẩm Đam mỹ đều có nội dung xoay quanh “Nam Nhân” và tình yêu lãng mạn giữa họ với nhau, bao gồm cả quan hệ tình dục. Cho dù, nhân vật được đặt vào bối cảnh nào, hành động ra sao, thì cốt truyện vẫn nhấn mạnh vào tình yêu.

Quan điểm tình yêu trong đam mỹ không dừng lại ở sự thu hút bởi vẻ đẹp bên ngoài, không phải là nhục cảm thể xác, mà là sự hòa điệu trong tâm hồn, vượt ra ngoài ranh giới của sự phân biệt giới tính, tuổi tác, huyết thống, giàu nghèo… Bởi vì sự vượt thoát và phá vỡ những giá trị và quan điểm truyền thống mà tình yêu trong Đam mỹ được Hủ nữ xem là thiêng liêng và cao đẹp. Có thể gói gọn quan điểm này trong câu văn:

“Mặc kệ ngươi là ai, thân phận gì, đến từ đâu, là nam hay nữ, ta chỉ biết người ta yêu chính là ngươi”

Nhân vật nữ trong Đam mỹ hầu như không giữ vị trí quan trọng, thậm chí không được xuất hiện. Nếu có, họ sẽ dược xây dựng như những người phụ nữ vô cùng mạnh mẽ không cần nam giới bảo vệ, hoặc cực kỳ yếu đuối vô dụng, thường trở thành vật hy sinh. Đặc biệt trong những Đam mỹ đồng nhân, thậm chí nữ nhân vật còn bị hành hạ ngược đãi thảm hại, ví dụ như những Đam mỹ “Phản Quỳnh Dao”.

Những hình thức nghệ thuật (Art) được sử dụng để thể hiện nội dung Đam mỹ là tiểu thuyết, truyện tranh, âm nhạc, phim ảnh… Trong đó, tiểu thuyết là hình thức đặc biệt quan trọng, tiên phong và chi phối những hình thức khác. Ban đầu, tiểu thuyết chỉ xoay quanh những chủ đề truyền thống của văn học Trung Quốc như võ hiệp giang hồ, tiên hiệp tu chân, cổ trang cung đấu, tình cảm hiện đại… Sau đó, tiểu thuyết đã lấn sân sang những thể loại không phải là thế mạnh của Trung Quốc như tri thám huyền nghi, khoa học viễn tưởng, tinh tế cơ giáp, mạt thế tang thi…

Phần Formula gặp phải hạn chế là chỉ nói về quan niệm tổng thể trong Đam mỹ về “nam nhân, nữ nhân và tình yêu”  còn nhiều yếu tố khác như:  cốt truyện, diễn biến, xung đột, văn phong, tạo hình nhân vật, cách quay dựng phim, loại nhạc, cách vẽ…

2.2. Artifact Floor

2.2.1  Heroes 

Khi nói về những nhân vật nam trong Đam mỹ, đặc điểm đầu tiên chính là “Đẹp” ở ngoại hình và nhan sắc.  Điều này cũng không có gì ngạc nhiên vì bản chất của Đam mỹ là đam mê và tôn tinh cái đẹp. Tuy nhiên, cũng có những Đam mỹ ngoại lệ với thể loại  “sửu công hoặc sửu thụ” tức là nhân vật có ngoại hình và nhan sắc xấu. Những đặc điểm khác có thể không xuất hiện ở tất cả các nhân vật nam, nhưng phải luôn xuất hiện ở một trong vài nhân vật nam chính, đó là “có tiền, có quyền và có tài”.

Tóm lại, hình tượng nhân vật được nhấn mạnh gói gọn trong 4 yếu tố: mỹ nam, quyền lực, giàu sang và tài năng.

Những hình tượng phù hợp với các tiêu chí này thường xuất hiện trong Đam mỹ là: nguyên thủ quốc gia, hoàng đề chuyên chế, ảnh đế, đại tướng quân đội, sát thủ chuyên nghiệp, ông trùm hắc bang, minh chủ võ lâm, đại ma đầu… Gắn với những hình tượng này có các nhân vật cụ thể như: Tần Thủy Hoàng, Càn Long…

Từ đây, có thể thấy những chuẩn mực đạo đức truyền thống, sự phân biệt rạch ròi về những đối lập giữa thiện – ác, tốt – xấu, đúng – sai, chính – tà, hợp pháp – bất hợp pháp… hầu như không được nhấn mạnh, ranh giới của những chuẩn mực này bị xóa nhòa, hoặc tuân theo một tiêu chí hoàn toàn khác.

Đối với Đam mỹ đồng nhân, sự đảo ngược giá trị này càng được đẩy mạnh, bởi vì những nhân vật thường bị xem là phản diện, tà ma ngoại đạo hoặc không đáng chú ý, như Cố Tích Triều, Đông Phương Bất Bại, Bạch Ngọc Đường… đều được đẩy lên hàng nhân vật chính, được ưu ái, cảm thông và yêu thương bởi Hủ nữ.

Phần Heroes gặp hạn chế khi chưa phân tích sâu về một hoặc vài nhân vật điển hình để làm nổi bật:  tạo hình nhân vật, tính cách, hành vi, cử chỉ, vai trò xã hội…

2.2.2  Icons

Biểu tượng của Đam mỹ, ngoại trừ “mỹ nam” là không thể thiếu, thì những yếu tố khác thường xuất hiện là những biểu tượng lãng mạn và duy mỹ của tình yêu. Trong văn hóa truyền thống của Trung Quốc có rất nhiều điển tích, điển cố liên quan đến tình yêu. Thơ ca cổ điển, đặc biệt là thơ Đường lại càng nhiều. Những hình ảnh hoặc biểu tượng thường được sử dụng trong Đam mỹ như: hàn mai thắng tuyết, thập lý đào hoa, thương hải nguyệt minh, dư đào đoạn tụ, cao sơn lưu thủy, uyên ương hồ điệp, hoa đăng, tơ hồng, cầm tiêu…

400736

Hình 6. Tranh minh họa cho Khan Du (cầm hoa sen) và Thái tử Trường Cầm
trong game  Cổ Kiếm Kỳ Đàm

2.3 Cultural Mindset

2.3.1  Beliefs and Values

Mặc dù Đam mỹ phá vỡ quan niệm về tình yêu và hôn nhân truyền thống giữa nam và nữ, chấp nhận kiểu gia đình có hai người cha, hoặc hơn nữa là “nam nam sinh tử” tức nam giới có thể mang thai và sinh con. Tuy nhiên, điều cuối cùng trong những mối tình lãng mạn này vẫn là việc tạo thành một gia đình, với vai trò công thụ được phân công như là mối quan hệ vợ chồng của tình yêu nam nữ. Nghĩa là Đam mỹ chỉ phá vỡ quan niệm gia đình truyền thống về mặt hình thức, chứ bản chất là không thay đổi. Có thể nói, những gia đình trong Đam mỹ là một sự di chuyển hệ hình gia đình khác giới vào gia đình cùng giới.

Trung Quốc là một xã hội Nho giáo, gia trưởng phụ hệ cho nên việc “thành gia lập thất, nối dõi tông đường” là vô cùng hệ trọng, có thể nói là hệ trọng nhất, đến mức “bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại”. Nhưng nhiều truyện Đam mỹ đã đặt vấn đề này ra sau tình yêu, nhưng không phải là triệt để xóa bỏ hoàn toàn trách nhiệm này. Chuyện này được giải quyết bằng cách xin con nuôi, lấy những người họ hàng làm người nối dõi… Tức là việc duy trì huyết thống trực hệ và trực tiếp để thực hiện trách nhiệm nối dõi tông đường như quan điểm truyền thống không còn quan trọng.

Sự thống trị xã hội của nam giới được thể hiện bằng sức mạnh, trong Đam mỹ cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, bên cạnh những nhân vật đầy nam tính vẫn có những nhân vật nam thể hiện những đặc trưng thường chỉ được gắn cho phụ nữ như: bản năng làm mẹ, nhẹ dạ, yếu đuối, ủy mị, vị tha, bao dung, dịu dàng, hiền hậu… Điều này cho thấy ranh giới giữa nam tính và nữ tính đã trở nên mơ hồ. Giới tính sinh học không còn trùng khít với giới tính xã hội. Quan điểm về giới tính bị thay đổi. Nam giới được nhìn nhận một cách toàn diện và đa chiều hơn, không còn những định kiến và áp đặt rập khuôn.

2.3.2  Bedrock beliefs (Myths) and Values

Nhà nghiên cứu Phan Ngọc nhận định “văn hóa Trung Quốc là một văn hóa đại quý tộc sau này chịu ảnh hưởng thương nghiệp”, cùng với truyền thống gia đình – gia tộc nhiều thế hệ cực kỳ bền vững. Đặc điểm này được những sản phẩm Đam mỹ thể hiện một cách hoàn chỉnh, nhấn mạnh ở chỗ duy mỹ, mực thước, tài hoa, quyền thế… của “đại quý tộc”, quan trọng hơn nữa là việc nhấn mạnh về lợi ích gia đình – gia tộc khi tranh chấp với những đối thủ khác. Nhân vật có thể vì lợi tích của gia đình – gia tộc mà hy sinh bản thân. Quan điểm xem trọng tiền tài, đề cao những người có tiền được thể hiện rất rõ, đặc biệt là trong Đam mỹ hiện đại thương đấu, giới giải trí, mỹ thực làm giàu…

“Tư tưởng Đại Hán, bình thiên hạ” được thể hiện ở mọi thể loại Đam mỹ. Trong truyện cổ đại lẫn tương lai có rất nhiều trận chiến đánh dẹp và thâu tóm giữa các quốc gia khác nhau, những nhân vật chính là hoàng đế chuyên chế, đại tướng quân, thống soái quân đội… Những trận chiến trong Đam mỹ, hầu như không phải là chiến tranh bảo vệ tổ quốc mà là sự xâm lược lẫn nhau, nhưng kẻ thua cuộc ít khi có tư tưởng phục quốc và chiến thắng vì đa phần là nhân vật phụ, nhân vật chính luôn là kẻ chiến thắng và là kẻ xâm lược, kẻ thống trị thiên hạ. Những cuộc chiến trên cách lĩnh vực khác như kinh tế, thể thao, nghệ thuật cũng tương tự và nếu đối thủ là người thuộc quốc gia khác thì Trung Quốc luôn là kẻ chiến thắng, thậm chí có một số sản phẩm Đam mỹ hạ thấp dân tộc khác.

Chương 3. Vai trò của đam mỹ/ danmei

Đại chúng là một nhóm người không đồng nhất. Hủ nữ cũng là một cộng đồng không đồng nhất. Mỗi một Hủ nữ đến với Đam mỹ với những nhu cầu cần được thỏa mãn khác nhau, đôi khi mâu thuẫn nhau, cho nên vai trò của Đam mỹ đối với từng cá nhân cũng khác nhau. Đôi khi những vai trò này đan xem vào nhau, không phân biệt rõ ranh giới. Tiểu luận này đề cập đến 5 vai trò cơ bản của Đam mỹ.

3.1  Tiếng nói phản kháng đối với dòng văn hóa chính thống

Nếu xét về khía cạnh tình yêu thì luồng văn hóa chính thống luôn là tình yêu nam nữ, cho dù trong hiện thực, văn chương hay bất cứ hình thức nghệ thuật nào. Cho nên, Đam mỹ tất nhiên sẽ thuộc về một dòng văn hóa ngoại vi bên lề.

Khi tình yêu nam nữ là chính thống sẽ kéo theo những giá trị liên quan với nó cũng trở thành chuẩn mực, thành thước đo của xã hội. Cái chính thống của số đông trở thành tự nhiên, thành quy luật. Mọi giá trị đi ngược lại cái chính thống đều là trái tự nhiên, sai quy luật. Chính thống là tốt, là đúng, là thiện. Cho nên, cái không chính thống là xấu, là sai, là ác. Sự xung đột giữa chính thống và phi chính thống, cũng là sự xung đột giữa hai nhóm người đa số và thiểu số trong xã hội.

Trong những truyện tình yêu truyền thống, hình ảnh nữ giới thường được đóng khuôn với sự yếu đuối, dựa dẫm, ngây thơ, trong sáng, nhân hậu, hiền dịu… cần được một sự che chở từ phái mạnh, như câu “yểu điệu thục nữ, quân tử hảo cầu”. Không chỉ bị dán nhãn về mặt tâm hồn và tính cách, họ cũng bị dán nhãn về mặt ngoại hình như thắt đáy lưng ong, mắt phượng mày ngài, liễu yếu đào tơ… hiện đại hơn là việc 3 vòng phải cân đối, đường cong đầy đặn… Những điều này làm cho Hủ nữ chán ngán, mệt mỏi như bị hành hạ. Họ muốn quan điểm thẩm mỹ và những suy nghĩ về phụ nữ phải được thay đổi.

Hủ nữ sáng tạo và tiêu thụ một loại sản phẩm thuộc văn hóa ngoại vi bên lề, cùng với tự nhận mình là “lang” và “hủ” đã chứng tỏ họ ý thức được bản thân mình đang làm gì, bằng hành động này, Hủ nữ đã nói lên tiếng nói phản kháng với hệ giá trị đang làm chuẩn mực cho xã hội, thách thức những truyền thống văn hóa của Trung Quốc về tình yêu, hôn nhân, gia đình, giới tính… xem nhẹ những chỉ trích của người khác về sở thích đam mê kỳ lạ khác biệt của mình… đòi hỏi phải nhìn nhận lại vai trò, vị trí của những nhóm người dễ bị tổn thương như phụ nữ, trẻ em, LGBTIQ…

3.2  Một loại van xả ức chế và thể hiện “mẫu tính”

Đam mỹ như một loại van xả ức chế đối với nữ giới từ phía Hủ nữ. Vai trò này thể hiện rõ nhất trong dạng Đam mỹ đồng nhân, nơi mà những nhân vật nữ có số phận bi thảm nhất.

Dưới con mắt của Hủ nữ, những câu chuyện diễm tình của Quỳnh Dao, thường xây dựng nhân vật nữ khá yếu đuối, ngây thơ, vô dụng, nhiều nước mắt, thánh mẫu, mạnh mẽ nửa mùa… mà một từ hiện đại thường được dùng để chỉ kiểu nhân vật này là “bánh bèo”. Họ không làm được gì ngoài việc làm khổ những người xung quanh, đặc biệt là các nhân vật nam, gây ra những hậu quả nghiêm trọng khó lường. Cho nên, họ hoàn toàn không xứng đáng được ưu ái và hưởng hạnh phúc. Vì vậy, Hủ nữ đã phóng tác những Đam mỹ “Phản Quỳnh Dao” để giải tỏa ức chế trong lòng, bằng cách cho các nhân vật nam đến với nhau.

Tình trạng này cũng xảy ra tương tự với những tiểu thuyết khác như Bộ Bộ Kinh Tâm, Giai Kỳ Như Mộng, Hoa Thiên Cốt…

Sự ganh tỵ và ích kỷ tiềm ẩn trong mỗi con người cũng là cơ sở để hình thành Đam mỹ, trong trường hợp người hâm mộ nữ dành tình cảm quá nhiều cho những nam thần tượng của mình. Lúc này, các fan nữ không muốn nhìn thấy thần tượng của mình yêu đương với những cô gái khác. Họ cảm thấy cô gái kia không xứng, hoặc muốn giữ mãi thần tượng cho riêng mình. Họ thà chấp nhận việc những thần tượng nam có mối quan hệ tình cảm đặc biệt với nhau, thuộc về nhau còn hơn nhìn thần tượng thuộc về một cô gái khác. Vì vậy Hủ nữ thăng hoa ảo tưởng của mình vào những sản phẩm Đam mỹ.

Quan điểm của Hủ nữ trong trường hợp này đơn giản là: “Chỉ có đàn ông mới mang lại hạnh phúc cho nhau.”

Không chỉ có chức năng là van xả ức chế của Hủ nữ đối với những cô gái “bánh bèo”, Đam mỹ còn là nơi để Hủ nữ thể hiện “mẫu tính” bao la, mênh mông của mình, nói lên suy nghĩ và cảm xúc của mình đối với tác giả và tác phẩm nào đó. Nghĩa là trong Đam mỹ đồng nhân, những nhân vật nam vốn dĩ bị hành hạ và ngược đãi, chịu nhiều thua thiệt trong nguyên tác, trở thành những nhân vật được ưu ái, cảm thông, yêu thương và che chở bởi những nhân vật khác, mà những nhân vật khác này chính là hiện thân của Hủ nữ, người phát ngôn những suy nghĩ và tình cảm của Hủ nữ. Đối với Đam mỹ mà nhân vật được sáng tạo hoàn toàn mới, “mẫu tính” của Hủ nữ cũng được thể hiện khi những nhân vật nam yếu đuối, thua thiệt, nghèo khổ, khuyết tật, bị xem thường… được họ “ban tặng” cho những khả năng đặc biệt, những may mắn trong cuộc sống,  để cuối cùng được sống hạnh phúc.

3.3  Sự thách thức quyền năng thống trị của nam giới

Hủ nữ là người sáng tạo và tiêu thụ những sản phẩm Đam mỹ. Nhưng một khi họ đứng trên địa vị sáng tạo thì họ chính là thượng đế toàn năng, nắm quyền điều khiển các nhân vật, có khả năng tạo dựng số phận các nhân vật, khiến nhân vật đau khổ hay hạnh phúc, bất hạnh hay may mắn… Hủ nữ tự đặt mình ra bên ngoài thế giới của các chàng trai, nhìn ngắm nó như một người quan sát, nhưng cũng có khả năng can thiệp vào bên trong.

Hành động này chính là một kiểu thách thức quyền năng thống trị của nam giới trong xã hội hiện hành, bằng cách thăng hoa mọi mặt cuộc sống vào một thế giới khác, nơi mà phụ nữ là người đứng ngoài cuộc, nhưng là người nắm quyền sinh sát.

Là người đứng ngoài cuộc, là người sáng tạo ra nhân vật, chứng kiến vận mệnh của các nhân vật, Hủ nữ có thể vui buồn theo tâm trạng của nhân vật, đau khổ cho số phận của họ, vui mừng khi họ hạnh phúc của họ, nhưng cuối cùng Hủ nữ vẫn là kẻ đứng ngoài, là kẻ không chịu bất cứ ảnh hưởng tác động nào. Trong trường hợp họ hành hạ ngược đãi nhân vật  cả thể xác lẫn tâm hồn thì vẫn ít chịu ám ảnh, tổn thương tinh thần, như trong trường hợp người bị hành hạ cùng giới tính, cùng hoàn cảnh với họ.

Một số nhà nghiên cứu và vận động bảo vệ quyền lợi của cộng đồng LGBTIQ cho rằng Hủ nữ đã xem những người đồng tính nam như những động vật trong vườn bách thú đang mua vui cho họ. Nhận định này có vẻ quá cực đoan, nhưng nếu gắn nó vào vai trò này của Đam mỹ thì cũng không quá sai, thậm chí là đúng trong trường hợp người sáng tạo ra sản phẩm Đam mỹ có hận thù với nam giới, cho nên mới hạ nhục bằng cách này. Nhưng phải khẳng định một điều rằng những nhân vật nam chính trong Đam mỹ không phải là Gay (người đồng tính luyến ái nam), mà chỉ là những người nam (tình cờ) yêu người cùng giới tính với mình mà thôi.

Đối với Hủ nữ, vấn đề “tôi là nam và yêu nam” và vấn đề “tôi là nam và người tôi yêu (tình cờ) là nam” là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.

3.4  Phương thức để khám phá tính dục một cách an toàn

Một nền văn hóa khép kín như Trung Quốc, việc đề cập đến những vấn đề tình dục thường khá nhạy cảm, làm cho việc giáo dục giới tính không được đến nơi đến chốn. Nhưng nhu cầu tìm hiểu về những vấn đề này là rất lớn, cả nam lẫn nữ thanh thiếu niên đều tương đương như nhau. Trong hoàn cảnh hiện đại, nam giới có rất nhiều cách để tiếp xúc với những AV (Adult video), hoặc những sản phẩm khiêu dâm khác như sách báo, tranh ảnh… nhưng nữ giới thì không. Bởi vì nội dung của những sản phẩm này đôi khi khiến họ không thoải mái, vì chúng được sản xuất để phục vụ chủ yếu cho nam giới. Cho nên, phụ nữ trẻ cần một hình thức khác để khám phá tình dục một cách an toàn, khám phá sự khác biệt hình thể của giới tính khác mà không bị uy hiếp.

Đam mỹ thường bị xem là những sản phẩm khiêu dâm cần bị hạn chế và quét sạch bởi những tình tiết mô tả quan hệ tình dục giữa những chàng trai với nhau, thuộc loại Đam mỹ có H hoặc cao H. Tuy nhiên, bản chất của Đam mỹ là đề cao cái đẹp, cái đẹp tâm hồn và cái đẹp hình thể, cho nên cảnh H cũng phải đẹp. Nhưng cảnh H không phải là tất cả, cảnh H sẽ không có ý nghĩa nếu không dựa trên một tình yêu lãng mạn. Việc tình dục gắn liền với tình yêu lãng mạn như vậy là phù hợp với suy nghĩ và quan niệm của nữ giới.

 Bên cạnh đó, việc đọc Đam mỹ khiến họ không bị áp lực về mặt cảm xúc. Bởi vì, thông thường trong mối quan hệ nam nữ, phụ nữ luôn phải nhập vai vào người nữ một cách vô thức, luôn là kẻ bị động và chịu phục tùng, nhưng đối với Đam mỹ, phụ nữ có thể nhập vai nào cũng được, nghĩa là họ có thể thỏa mãn cả sự mạnh mẽ lẫn yếu đuối của chính bản thân mình mà không bị mâu thuẫn. Điều này càng có ý nghĩa đối với những phụ nữ gặp chấn thương tâm lý nào đó mà không thể chịu đựng nổi cảnh quan hệ tình dục khác giới, Đam mỹ sẽ là một phương thức để họ giải tỏa cảm xúc.

3.5  Nhu cầu hướng đến cái đẹp và tìm kiếm mới lạ

Vai trò này có lẽ không phổ biến, nhưng cũng không thể phủ nhận sự tồn tại của nó. Có những Hủ nữ đến với Đam mỹ đơn giản là vì  “mê trai đẹp”, chỉ muốn nhìn ngắm trai đẹp. Hoặc vì họ chán ngán và mệt mỏi với những câu chuyện tình yêu nam nữ bình thường không có chút kịch tính và kích thích nào. Họ cần tìm kiếm những điều mới lạ cho cuộc sống bớt nhàm chán. Bởi vì Hủ nữ thường là những cô gái trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường, chưa lập gia đình, chưa lo sự nghiệp, khá rãnh rỗi và thừa thời gian.

Chương 4. Tác động của đam mỹ/ danmei

4.1  Tiêu cực

Việc phát triển của Đam mỹ một cách ồ ạt trên internet khiến chính quyền khó kiểm soát và chính người nhà của những Hủ nữ cũng không quản lý được nội dung mà con em họ đang xem. Điều này dẫn đến những Hủ nữ vị thành niên tiếp xúc quá sớm với những thể loại Đam mỹ có H và cao H một cách không giới hạn, cho dù chúng đã được giới hạn tuổi, nhưng trong môi trường internet thì vẫn có thể gian lận tuổi. Việc những em nhỏ chỉ mới 11–12 tuổi tiếp xúc với thể loại Đam mỹ có giới hạn 16-18 tuổi, không những ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý, mà còn làm cho các em có một quan niệm không đúng về con người, xã hội và thế giới. Các em  nhỏ tuổi, chưa đủ hiểu biết, chưa đủ trưởng thành chính chắn, cũng như thiếu bản lĩnh nên dễ bị ảnh hưởng và dẫn đến nghiện những thể loại Đam mỹ có H và cao H, dẫn đến hình thành quan điểm quá thoáng trong quan hệ tình dục.

Thế giới trong Đam mỹ là một thế giới màu hồng, tình yêu của những người cùng giới tính là một sự lãng mạn và duy mỹ. Tuy nhiên, hiện thực lại không như vậy. Có một số Hủ nữ đã nhằm lẫn giữa Đam mỹ và đời thực. Họ cho rằng cuộc sống của những người thuộc cộng đồng LGBTIQ cũng tràn đầy màu hồng. Việc Hủ nữ tham gia ủng hộ cho quyền bình đẳng và những quyền cơ bản khác của LGBTIQ là rất đáng quý, nhưng có một số gọi là “ngụy Hủ nữ” đang gây ra sự khó chịu cho cuộc sống những người xung quanh, đặc biệt là những người đồng tính luyến ái nam. “Ngụy Hủ nữ” có thái độ quá khích, thích can thiệp, dẫn dụ hay tò mò quá đáng đối với cuộc sống của những người đồng tính, xem bất cứ ai có thể hiện giới có chút khác biệt với mong đợi xã hội về giới tính sinh học liền gán cho họ là gay và ghép đôi, gán ghép họ với một người nam khác… Ngụy Hủ nữ đã làm xấu đi hình ảnh của Hủ nữ và đang bị chính cộng đồng Hủ nữ lên án gay gắt. Cộng đồng Hủ nữ đã đưa ra những quy định bắt buộc đối với Hủ nữ như: hoạt động yêu thích đam mê của chính họ không đưa gây ảnh hưởng hay trở ngại cho bất cứ ai, phải âm thầm lặng lẽ không khoe khoang bạn là Hủ nữ…

4.2  Tích cực

Mặc dù Đam mỹ không phải là một sản phẩm phục vụ cho cộng đồng LGBTIQ vì mục đích đấu tranh cho sự bình đẳng quyền lợi hay chống phân biệt đối xử, mà chỉ là những sản phẩm giải trí được sáng tạo và tiêu thụ bởi Hủ nữ, là một tiểu văn hóa dành riêng cho phái nữ, nhưng Đam mỹ đã góp phần làm thay đổi những quan niệm và chuẩn mực trong xã hội theo hướng dân chủ và tiến bộ hơn, đặc biệt là cách nhìn nhận đối với vấn đề đồng tính luyến ái. Trong quá trình phát triển, Hủ nữ tạo ra Đam mỹ từ chỗ tự phát góp phần cho phong trào đấu tranh cho cộng đồng LGBTIQ, đã có sự tự giác và tự ý thức, nên ngày càng nhiều những tác phẩm Đam mỹ có thông điệp rõ ràng ủng hộ cho phong trào này.

Đam mỹ từ chỗ một sản phẩm văn hóa tự phục vụ “Do it yourself” đã nhận được sự chú ý của những nhà đầu tư. Từ chỗ miễn phí, Đam mỹ đã trở thành một sản phẩm kinh doanh hái ra tiền trên nhiều lĩnh vực. Lợi nhuận này có thể kể đến trên lĩnh vực xuất bản Đam mỹ tiểu thuyết, bán tài khoản VIP trên các trang văn học mạng, xuất bản truyện tranh, ảnh minh họa và artbook Đam mỹ, những sản phẩm in hình nhân vật Đam mỹ như quạt, gói ôm, lịch bàn, ly tách… và gần đây là những dự án chuyển thể phim Đam mỹ, ví dụ như phim Trùng sinh chi danh lưu cự tinh có sự hợp tác diễn xuất của các diễn viên đến từ  nhiều quốc gia: Hàn Quốc, Ý, Thái Lan, Trung Quốc, nhận được sự chú ý rất lớn từ khán giả.

Khía cạnh tác động tích cực thứ ba của Đam mỹ là góp phần vào việc truyền bá văn hóa Trung Quốc bằng cách mở rộng ảnh hưởng của Đam mỹ đến cộng đồng Hủ nữ, fangirl, fujoshi của các quốc gia khác trong khu vực Đông Á, Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam (hiện nay đã xuất bản khá nhiều Đam mỹ tiểu thuyết và những sản phẩm ăn theo). Đam mỹ không đơn giản là truyện tình yêu lãng mạn giữa các chàng trai, mà còn có văn hóa Trung Quốc thể hiện trong đó. Đam mỹ được truyền bá, cũng chính là văn hóa Trung Quốc được truyền bá. Sự phát triển phong phú và đa dạng về mặt chất lượng và số lượng là xu hướng tất yếu, khi Đam mỹ Trung Quốc đi sau, phải học hỏi và cạnh tranh với những sản phẩm Boy’s Love của phương Tây và Nhật Bản, cũng như để thỏa mãn nhu cầu ngày càng gia tăng của cộng đồng Hủ nữ.

Kết luận

 Đam mỹ là một hiện tượng văn hóa nổi bật trong nền văn hóa đại chúng của Trung Quốc những năm đầu thế kỷ XXI. Đam mỹ là một tiểu văn hóa của nữ giới, được sáng tạo và tiêu thụ bởi phụ nữ trẻ. Nội dung Đam mỹ là tình yêu lãng mạn và duy mỹ giữa các chàng trai, bao gồm cả quan hệ tình dục. Đam mỹ được tạo thành bởi những yếu tố nội sinh (giai thoại lịch sử, các loại hình giải trí khác, hiện thực xã hội) và ngoại sinh (ảnh hưởng của phương Tây, Nhật Bản, Hàn Quốc). Mặc dù bị sự kiềm chế của chính quyền Trung Quốc nhưng Đam mỹ vẫn đang phát triển, đa dạng về số lượng và chất lượng trên nhiều lĩnh vực, không có xu hướng giảm xuống.

Những nhân vật nam trong Đam mỹ thường được nhấn mạnh với 4 yếu tố:  mỹ nam, giàu sang, quyền lực, tài năng. Những biểu tượng liên quan đến tình yêu đều lãng mạn và duy mỹ như trong thơ ca truyền thống Trung Quốc. Nam giới được nhìn nhận một cách toàn diện hơn, không còn rập khuôn một chiều là sự mạnh mẽ. Đam mỹ chỉ phá vỡ quan niệm gia đình về mặt hình thức, chứ bản chất là không thay đổi, nhưng việc “nối dõi tông đường” bằng huyết thống trực tiếp hay trực hệ không còn quan trọng. Tuy nhiên, Đam mỹ vẫn thể hiện rất rõ bản sắc văn hóa Trung Quốc: “văn hóa Trung Quốc là một văn hóa đại quý tộc sau này chịu ảnh hưởng thương nghiệp”, cùng với truyền thống gia đình – gia tộc nhiều thế hệ cực kỳ bền vững, đặc biệt là  “tư tưởng Đại Hán, bình thiên hạ”.

Đam mỹ là một tiếng nói phản kháng đối với dòng văn hóa chính thống và hệ giá trị đang hiện hành trong xã hội Trung Quốc, một sự thách thức đối với truyền thống mà nam giới là kẻ thống trị xã hội. Đam mỹ cũng là cái van xả ức chế của Hủ nữ, nơi mà những ảo tưởng trong hiện thực được thăng hoa thành sự thật. “Mẫu tính” của Hữ nữ cũng được thể hiện trong Đam mỹ bằng việc nội dung các sản phẩm bên vực, cảm thông cho những nhân vật chịu thua thiệt, bị hành hạ trong nguyên tác (thể loại đồng nhân), hoặc khiếm khuyết về thể chất tinh thần, bị người khác trêu chọc (thể loại sáng tạo). Đam mỹ cũng là một cách thức để các cô gái trẻ khám phá tính dục một cách an toàn, không bị uy hiếp về mặc tinh thần và thân thể, trong một xã hội xem vấn đề tính dục là nhạy cảm. Đam mỹ có thể chỉ đơn giản là Hủ nữ hướng đến cái đẹp và tìm kiếm những câu chuyện tình yêu với cảm xúc mới lạ.

Đam mỹ có nhiều tác động đến xã hội, cả mặt tiêu cực lẫn tích cực. Sự tác động tiêu cực thể hiện ở việc các trẻ em vị thành niên đọc truyện vượt tuổi không kiểu soát trên internet, có thể nghiện truyện sex, gây lệch lạc về nhận thức xã hội. Sự hình thành ngụy Hủ nữ gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của gay và những người nam xung quanh họ. Về mặt tích cực, Đam mỹ đã góp phần vào việc truyền bá văn hóa Trung Quốc, giúp xã hội có cái nhìn cởi mở hơn về đồng tính luyến ái, và Đam mỹ cũng là những sản phẩm kinh doanh mang lợi nhuận cao.

Có thể nói Đam mỹ vừa là sự thành công, vừa là sự thất bại của chủ nghĩa nữ quyền. Thành công về mặt nội dung (cấu trúc bề sâu), nhưng thất bại về mặt hình thức (biểu hiện bề mặt).

Tài liệu tham khảo

  1. Alan Williams 2015: RethinkingYaoi on the Regional and Global Scale
    http://intersections.anu.edu.au/issue37/williams.htm#n2
  2. Bùi Ngọc Hồng Thắm 2012: Tiểu luận Hiện tượng đọc truyện thể loại Boy’s love/ Shounen-ai/ Đam mỹ trên mạng Việt Nam những năm gần đây, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM
  3. Đỗ Văn Hiểu 2016: Sự vận động của văn học Trung Quốc 20 năm qua
    http://nguvan.hnue.edu.vn/Nghiencuu/Vanhocnuocngoai/tabid/105/newstab/617/Default.aspx
  4. JR Thorpe 2015: 5 things you should know aboout slash fiction
    http://www.bustle.com/articles/124101-5-things-you-should-know-about-slash-fiction
  5. Phan Ngọc 1998: Bản sắc văn hóa Việt Nam – NXB Văn hóa – Thông tin Hà Nội
  6. Phan Thị Thu Hiền 2015: Tiếp cận văn hóa so sánh và văn hóa đại chúng trong nghiên cứu hệ giá trị (trường hợp văn hóa Hàn Quốc)
    http://www.vanhoahoc.vn/nghien-cuu/van-hoa-the-gioi/van-hoa-trung-hoa-va-dong-bac-a/2737-phan-thi-thu-hien-tiep-can-van-hoa-so-sanh-va-van-hoa-dai-chung-trong-nghien-cuu-he-gia-tri.html
  7. Quách Hiên 2013: Đam mỹ tiểu thuyết và fan-fiction
    http://quachhien.blogspot.com/2013/07/am-my-tieu-thuyet-va-fanfiction.html
  8. Ting Liu 2009: Conflicting Discourses on Boys’ Love and Subcultural Tactics
    in Mainland China and Hong Kong
    http://intersections.anu.edu.au/issue20/liu.htm
  9. Yang Ling 2009: 粉丝小说和同人文:当西方与东方相遇 <Fanfiction và Đồng nhân văn: sự gặp gỡ của phương Tây và phương Đông > Tế Ninh học viện học báo, kỳ 1, quyển 30
    http://www.doczj.com/doc/780a9f0a844769eae009ede5.html
  10. Wikipedia về Yaoi https://en.wikipedia.org/wiki/Yaoi
  11. Wikipedia về Slash fiction https://en.wikipedia.org/wiki/Slash_fiction
  12. Wikipedia về Manhua https://en.wikipedia.org/wiki/Manhua
  13. Wikipedia về Đồng tính luyến ái ở Trung Quốc https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_t%C3%ADnh_luy%E1%BA%BFn_%C3%A1i_%E1%BB%9F_Trung_Qu%E1%BB%91c
  14. Lam Điền – Minh Moon 2015 : “Bão” ngôn tình kỳ cuối: Nói không với ngôn tình, được không?
    http://tuoitre.vn/tin/van-hoa-giai-tri/20150411/noi-khong-voi-ngon-tinh-duoc-khong/732389.html
  15. Thông tin tổng hợp từ Hồng Lâu Các: https://honglaucac.wordpress.com/

Biểu tượng “Nước” trong truyện ngắn “Nước như nước mắt” của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư

Cao học Văn hóa học K16A thực hiện:
Trịnh Minh Đỗ Uyên

Dẫn nhập

Nguyễn Ngọc Tư là một nhà văn đương đại của Việt Nam, nổi tiếng với những tác phẩm như Ngọn đèn không tắt, Cánh đồng bất tận, Khói trời lộng lẫy, Sông, Đảo… Trong những sáng tác của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư luôn tồn tại những hình ảnh về sông nước, cánh đồng… thể hiện một trong những đặc trưng của Tây Nam Bộ là tính sông nước.

“Nước như nước mắt” là truyện ngắn đầu tiên in trong tập truyện ngắn “Khói trời lộng lẫy” được xuất bản năm 2010 do NXB Thời đại phát hành. Ngay trong tên truyện, đã thấy có 2 từ “nước”, suốt tác phẩm có 58 từ “nước”, so với 19 từ “đất”, 13 từ “trời”, chưa kể những hình ảnh liên quan với “nước” như  “sông, cá, xuồng, ghe, lưới…”. Có thể thấy nước là hình ảnh quan trọng bậc nhất trong truyện, mang tính biểu tượng vô cùng độc đáo.

“Biểu tượng là tổ hợp các ký hiệu văn hóa, dùng một đối tượng có tính đơn giản, dễ hiểu và gần gũi thay thế cho một đối tượng khác có tính phức tạp và trừu tượng nhằm thể hiện, bảo lưu và truyền tải ý niệm của con người và gắn bó mọi người theo kiểu cảm nhận thống nhất đối với thế giới và bản thân mình”[1]

Nước là khởi nguồn của sự sống, là một ký ức văn hóa tồn tại lâu đời trong văn chương Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung, cả văn học dân gian và văn học viết, từ những truyền thuyết huyền thoại buổi sơ khai đến văn chương đương đại. Đối với người Việt Nam, nước là một cổ mẫu quan trọng bậc nhất trong vô thức cộng đồng.

“Cổ mẫu (archetypes: hình ảnh khởi nguyên) là cái tạo nên yếu tố tương liên tất yếu tới ý tưởng của vô thức tập thể, cắt nghĩa sự hiện diện của những hình thức nhất định trong tâm lý, được lan tỏa (hay phát lộ) khắp nơi, khắp chốn […]  Từ mẫu gốc nước, sản sinh ra một loạt các biểu tượng tự nhiên (natural symbol) như: mưa, gió, sông, hồ, ao, sương, bọt biển, cá, ngọc trai. ”[2]

“Nước in lại trong tâm thức con người một khuôn mặt kép: nước vừa là kẻ hủy diệt, vừa là kẻ tái sinh”[3]  Trong truyện ngắn Nước như nước mắt, cổ mẫu nước cũng có “một khuôn mặt kép”, thể hiện ở nước ngọt – kẻ tái sinh và nước mặn – kẻ hủy diệt.

 Nội dung

1. Biểu tượng nước mặn và những hình tượng thay thế

Trong 58 từ nước, có 13 cặp từ “nước đuổi” thể hiện sự khắc nghiệt của thiên nhiên vùng đồng bằng sông Mê trong mùa xâm nhập mặn, thiếu nước ngọt.

“Năm sau nước đuổi tới nơi, cứ nghĩ nước tràn  quanh quẩn những vùng gần biển thôi, nhưng nước theo sông ngày càng vào sâu hơn, tràn bờ bãi, ngấm vào chân ruộng. Người ta kéo nhau đi đào đất đắp bờ, nhưng đắp tới đâu nước theo tới đó, cơi nhà tới đâu nước ngập tới đó, không lẽ ở trên mái nhà, thôi kéo nhau lên ghe ở cho rồi. Cây trái tàn rụi, chỉ còn cỏ Đuôi Mèo là sống được, đem bán rẻ mạt cho những người chăn nuôi bò ở bên kia biên giới, chẳng được bao nhiêu tiền.”

Người dân phải chuyển lên ghe sống bằng nghề chài lưới, hoặc bất cứ nghề nào khác. Họ là dân xóm Rẫy, nhưng đã mất đất trồng do nước biển dâng, không thể trồng trọt được nữa. Họ phải lấy nước ngọt từ máy nước công cộng trong thành phố, hoặc “mua nước với giá cao” từ tư nhân. Họ không đủ nước sinh hoạt, càng không có đất và nước ngọt để trồng trọt. Khung cảnh câu chuyện là một vùng mênh mông nước mặn, ở giữa là thành phố nằm sau bức tường ngăn mặn cao ngất, giữa ngã ba sông Sắc cắt sông Mê là một bè rau xanh ngắt của người giàu,còn người nghèo thì lam lũ sống trên ghe mênh mông ngoài bức tường thành phố.

Nước mặn – kẻ hủy diệt, đẩy con người vào cảnh khốn cùng, bứng họ ra khỏi mảnh đất và nghề nghiệp bao đời nay của họ, xóa bỏ cuộc sống an cư lạc nghiệp, đẩy họ vào sự bấp bênh.

“Xóm giềng lặng lẽ tiễn chồng Sáo. Cũng mệt mỏi và đuối sức như những con cá nước đục khắc khoải sống với cái vị mặn mòi xa xót của biển, họ chới với khi bị bứng lìa khỏi đất, khỏi cái màu xanh rười rượi của cỏ cây. Cả cái chết cũng không phải xa lạ, nó diễn ra mỗi ngày, người ta chết đuối, chết vì khát, vì thèm tắm, vì nhớ vị của trái ổi chát, vì giành nhau cành củi trôi sông…”

Nước mặn cũng làm khoảng cách và xung đột giàu nghèo tăng lên, khi người giàu bán nước với giá cao, có thể trồng rau trên bè giữa sông, còn người nghèo chỉ có chiếc ghe lênh đênh và nghề chài lưới bấp bênh.

“Vợ của người đàn ông, tức bà chủ của Sáo thì tới bè mỗi buổi chiều, lúc các máy nước công cộng đã khóa chặt và những người không lấy nước kịp sẽ ghé qua chỗ chị ta mua nước với giá cao. Cuối chiều cho tới nửa đêm, thương lái nườm nượp tới để giành giật nhau từng bó rau, chị ta đứng bán rồi sáng hôm sau cũng biến mất sau con đê kiên cố sừng sững như tường thành bọc quanh thành phố. Nó cao tới mức những người lam lũ như Sáo cảm giác bị bỏ rơi, bị rời ra, thấy mình nhỏ nhoi như kiến, cỏ.”

Những con cá Sầu Ngư đổi màu là hình ảnh ẩn dụ cho sự hủy diệt của nước mặn. Cá là hình ảnh con người, gắn với nước ngọt thì hiền lành, gắn với nước mặn thì đáng sợ. Sự biến đổi của môi trường thiên nhiên đã tác động trực tiếp lên cuộc sống con người, khiến nhân tính con người biến đổi, nhưng dù họ đã biến đổi vẫn có một sự soi rọi lại lương tâm như chính cái tên của loài cá, Sầu Ngư – loài cá đau buồn.

“Sầu Ngư bình thường vẩy màu xám bạc chỉ nhẩn nha ăn bèo rong trôi dạt, đến nước đuổi thân cá trở nên đỏ thẫm. Chúng có thể sống tỉnh queo nhờ rỉa xác súc vật chết trôi, trong đó có cả xác người. Chồng Sáo vừa ghét vừa ghê sợ chúng, anh xỉa xói, “Cái thứ ham sống tới nỗi bất chấp tội lỗi…”. Sáo mắc cười quá, mắng cá mà như mắng người.”

Nước mắt, cũng là một hình tượng thay thế cho nước mặn. Nước mắt cũng mặn và đắng, như cái tên truyện, “Nước như nước mắt”, một vùng nước mặn mênh mông bao quanh con người, mặn và đắng như nước mắt. Nước mắt lại là biểu tượng cho sự đau khổ, tuyệt vọng như chính tác giả từng nói, trong diễn từ nhận giải Văn học Đông Nam Á năm 2008:

“Khi viết về thân phận, nỗi đau, sự bối rối thường trực của con người trước những biến cố của cuộc đời, tôi luôn ao ước những trang viết của mình có được sự rung cảm như những giọt nước mắt” [4].

“Hai đứa bơi mãi trong ánh lân tinh réo rắt dìu dặt. Nước tràm trụa trên mặt, nước mặn xót mấy cái chân răng. Bơi đến kiệt sức, đến trống rỗng, đến mức có thể chìm trôi, có thể quên hết quá khứ.”

2. Biểu tượng nước ngọt và những hình tượng thay thế

Con người sống giữa nước mặn và mơ về nước ngọt. Nước ngọt đối với họ là sự sống, là sự an cư lạc nghiệp gắn liền với những truyền thống của cha ông. Không có nước ngọt, con người không thể làm gì được. Hình ảnh nước ngọt không xuất hiện trực tiếp và liên tục trong truyện, nhưng những hình tượng thay thế  cho “nước ngọt” như đất, cây cỏ, cá… thì rất nhiều.

Thông thường, Đất là biểu tượng song đôi với Nước, trong thế đối lập. Cặp biểu tượng Đất – Nước, tương đương với Dương – Âm. Trong truyện ngắn “Nước như nước mắt”, biểu tượng Nước vô cùng nổi trội, áp đảo những biểu tượng khác và có một khuôn mặt kép, nên Đất sẽ thuộc về một trong hai ý nghĩa biểu tượng của Nước.

Khi Đất đặt trong mối quan hệ đối lập với “nước ngọt”, Đất là kẻ mang lại sự sống, khi Đất đặt trong mối quan hệ với “nước mặn”, Đất vẫn là kẻ mang lại sự sống, nhưng sự sống này có quan hệ khắn khít với “nước ngọt” và có thể thay thế cho nhau. Cho nên, Đất là nơi con người sinh sống, là biểu hiện của sự giàu có, sự tái sinh

“Như má Sáo vì chuộc chồng khỏi núi nợ ở trường gà mà phải bán hết đất lên ghe sống lênh đênh. Năm mười chín tuổi, nghe má ao ước “lúc chết được nằm trên đất của mình”, Sáo lấy chồng. Lấy người má nó chọn, lý do “thằng đó có tới chục ngoài công đất”

“Thời thế loạn rồi, đất không còn thì có thứ gì còn”

“Cả hai không xếp hành lý, thậm chí không lấy ghe, cứ ào xuống nước bơi về phía bờ mà ai cũng biết là đã không còn bờ từ nước đuổi.”

Cá Bạc Đầu sống trong nước ngọt, chúng sẽ chết trong nước mặn. Hai chữ “Bạc Đầu” gợi hình ảnh cặp vợ chồng thủy chung son sắt đến răng long đầu bạc. Hình tượng cá Bạc Đầu cho người đọc một sự liên tưởng về cuộc sống của đôi lứa khi môi trường thiên nhiên đã thay đổi.

“Giờ con cá của những đồn đãi, con cá huyền thoại, con cá vì nó mà người ta sống, chết đang nằm trong ghe nhà Sáo, đuôi màu xám đậm rồi phai dần cho đến phần đầu thì trắng muốt tựa bông lau chín. Cái chết cận kề không làm cho chúng thôi quấn quýt. Chúng chạm râu vào nhau khẽ khàng, như  âu yếm như đờ đẫn, như dịu dàng lại như kiệt sức. Phải, nước đuổi đã quá hai tháng rồi, đến con người cũng phờ phạc bạc đi.

Một hình tượng liên quan đến nước ngọt nữa là cây cỏ. Mở đầu truyện là cái chết của một nhân vật, ngắn gọn bằng câu “Chồng Sáo chết vì mấy lá ngò gai”. Khi mà con người không còn đất để canh tác, không còn nước ngọt để sinh hoạt, thì cây cỏ quý như vàng. Màu xanh của cỏ cây là biểu hiện của sự sống, sự tái sinh, cũng như nước ngọt. Giữa mênh mông nước mặn, không phải đất khiến người ta giàu, mà là cây xanh và rau củ khiến người ta giàu. Người ta có thể vì chúng mà sống, chết.

“Dù nhiều tiền thì gì cũng có, có cả nhà chức trách hồ hởi ghé chơi. Bạn làm công lâu năm vui miệng kể hồi lập bè anh ta cũng chỉ nói với vợ một câu, “tôi ra sông làm rẫy, em ưng thì theo…” Bè dứt khoát phải đặt ở ngã ba sông Sắc, người xóm Rẫy đi chợ đằng nào cũng phải ngang qua. Vợ anh ta nghĩ chắc chồng nhớ sông, nhớ quãng đời lênh đênh nên quyết ra bè sống. Sau này nước đuổi, rau trái quý như vàng, bên nhà vợ khen con rễ biết nhìn xa trông rộng.”

Kết luận

“Nước là một nhân vật văn chương và là nhân vật chính trong hệ thống nhân vật của tác phẩm. Nếu thiếu Nước, tác phẩm không có cơ tồn tại. Tuy vậy, khác với những nhân vật – Người vốn phổ biến, thường mở ra cánh cửa bước vào xã hội; nhân vật – Nước, vốn đặc biệt, thường mở ra cánh cửa bước vào thiên nhiên”[5]

Biểu tượng “Nước” là mẫu gốc sản sinh ra một loạt các biểu tượng tự nhiên: sông, hồ, ao, đầm, giếng, sương, mưa, cá… và đặc biệt trong “Nước như nước mắt” là “nước đuổi – nước mặn” gắn liền với “Biển” –  biểu tượng xuất hiện trong khá nhiều truyền thuyết Việt Nam từ thời khởi thủy. Nhưng Biển chỉ thể hiện cho những điều không tích cực, như sự phân lý chia cắt (Con Rồng Cháu Tiên), biểu tượng của kẻ đến sau, kẻ thất bại, kẻ phá hoại  và không nguôi cay đắng (Sơn Tinh Thủy Tinh), là biểu tượng về bước đường cùng của người anh hùng, là chứng nhân tàn nhẫn cho sự thất bại đau đớn và nhục nhã của một dân tộc trước ngoại xâm (Mỵ Châu Trọng Thủy)…[6]

“Nhưng nói như vậy liệu có là suy diễn quá không? Có người cho rằng văn chương Trung Quốc cũng không mặn mà với Biển: «Thi sĩ Phương Đông không ưa tả biển, không biết tả biển, nhưng tả cảnh thanh phong minh nguyệt thì thật là thần bút»  Và những năm Bắc thuộc dài dằng dặc đã xua đi cái biểu tượng lẽ ra rất là gần gũi đó trong vô thức người Việt. […] Dù thế nào, cũng nhận ra rằng, trong văn chương Việt Nam, Biển đã không tạo thành một cảm hứng nghệ thuật lớn và liên tục. Dân tộc Việt phần lớn đã quay lưng lại Biển. Phải chăng bởi vì người Việt thoáng nhận ra, từ bản chất, Biển luôn ở trạng thái chuyển động mạnh,  là sự «quá độ giữa các khả năng còn phi hình và các thực tại đã hiện hình, một tình thế nước đôi, bấp bênh, hồ nghi» nên e ngại? Bên cạnh đó, quan niệm «Nhân giả nhạo sơn, trí giả nhạo thủy» thoát thai từ Trung Quốc, có lẽ ít nhiều cũng thuyết phục trí thức Việt Nam, vốn chọn chữ Nhân làm đầu. Bên cạnh cổ mẫu Biển, những người anh em của nó có phần được ưu ái hơn, đặc biệt là Sông, Đầm, Giếng[7].

Có thể nói, trong truyện ngắn “Nước như nước mắt”, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã tiếp nối một truyền thống văn chương xuất hiện từ thời Bắc thuộc của Việt Nam, khi đề cao nước ngọt – đất, xem chúng là sự sống, sự tái sinh, hạnh phúc, giàu sang… còn nước mặn – biển bị đẩy vào thế của kẻ mang đến sự hủy diệt, tuyệt vọng, đau khổ, nghèo đói, bấp bênh…

Biểu tượng Nước trong truyện ngắn “Nước như nước mắt” thể hiện và dẫn đến 3 sự xung đột căn bản làm nên sự hấp dẫn của cốt truyện: (1) Xung đột giữa “nước ngọt – nước mặn”. (2) xung đột giữa “con người – nước mặn” (3) xung đột giữa “con người – con người” 3 sự xung đột này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: từ sự xung đột của giữa thiên nhiên với thiên nhiên, dẫn đến xung đột giữa con người với thiên nhiên và cuối cùng là xung đột giữa con người với con người.

Sự xâm nhập của nước mặn, khiến đất và nước ngọt không còn, khiến cho môi trường sống của con người hoàn toàn thay đổi. Lúc này, con người chỉ có hai lựa chọn, thích nghi hoặc chống lại môi trường nước mặn, nhưng sự biến đổi quá nhanh của thiên nhiên khiến họ không kịp thay đổi những phong tục tập quán. Từ đây, những bi kịch mới hình thành, khi sự mâu thuẫn và khoảng cách giàu nghèo tăng lên giữa người với người trong xã hội.

Biểu tượng Nước trong “Nước như nước mắt” không chỉ là sự thể hiện của một cổ mẫu từ ngàn xưa trong vô thức cộng đồng của dân tộc Việt Nam, mà còn mang hơi thở hiện thực của sống hôm nay, khi hiện tượng xâm nhập mặn và khô hạn đang giết chết đồng bằng sông Cửu Long. “Nước như nước mắt” là một sự dự đoán về tương lai, nhưng không còn là kịch bản mà đã là sự thật đang diễn ra từng ngày từng giờ, khiến người ta phải suy nghĩ, phải tìm biện pháp giải quyết thích hợp cho vấn đề này.


Tài liệu tham khảo

  1. PGS.TS Nguyễn Tri Nguyên 2015: Giáo trình đại học Ký hiệu học Văn hóa, NXB Thông tin và truyền thông
  2. Lê Thị Hồng Hạnh 2009: Biểu tượng nước trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp, Hội nghị khoa học cán bộ trẻ khoa Ngữ văn, ĐHSP Hà Nội
  3. Nguyễn Thị Thanh Xuân 2010: Phê bình cổ mẫu nước trong văn chương Việt Nam.
    http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/phe-bi%CC%80nh-co%CC%89-ma%CC%83u-va%CC%80-co%CC%89-ma%CC%83u-nuo%CC%81c-trong-van-chuong-vie%CC%A3t-nam
  4. Trần Thị Tươi 2011: Luận văn Yếu tố huyền thoại trong truyện ngắn Việt Nam đương đại, Trường khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM.
  5. Huỳnh Kim 2012: Nguyễn Ngọc Tư – một nhà văn viết về thân phận con người.
    http://thanhnien.vn/van-hoa/nguyen-ngoc-tu-mot-nha-van-viet-ve-than-phan-con-nguoi-51099.html
  6. Nguyễn Ngọc Tư 2010: Tập truyện ngắn Khói trời lộng lẫy, NXB Thời đại

 

[ Sai lầm – MPH ] Chương 20 – Mèo vờn chuột

Cô trợn mắt nhìn Âu Dương, không nói được lời nào. Lừa đảo đi quá xa rồi. Cô tuyệt đối không thể tin điều này.

– Vô lý. Chuyện này không đúng. Anh không thấy lời nói dối có quá nhiều sơ hở sao?

– Nói thử xem.

Y ung dung cười, thản nhiên đáp lại.

– Thánh nữ là nhân vật quan trọng, cho dù mai danh ẩn tích cũng không che giấu được bao lâu. Nếu bà muốn tuyệt đối an toàn, trở nên vô hình như không khí, phải được một thế lực vô cùng hùng mạnh giúp đỡ. Nhà họ Lâm không có khả năng này. Huống chi, với năng lực ngoại cảm ưu việt như vậy, bà chắc chắn phải giữ vai trò quan trọng đối với hai họ Âu, Hồ. Cho dù bà một mình xuống phía Nam cũng phải liên lạc với gia đình, còn phải thực hiện giao ước liên minh với họ Hồ. Cho nên câu hỏi đặt ra là tại sao hai nhà Âu, Hồ không tìm kiếm Thánh nữ và con cháu của bà trong suốt thời gian qua? Nếu bà có mâu thuẫn với hai nhà Âu, Hồ bắt buộc phải lẩn trốn, thì họ càng có lý do để ráo riết tìm kiếm bà. Với quyền lực và khả năng ngoại cảm của họ chắc hẳn phải tìm ra bà từ rất sớm. Hơn nữa, nếu tôi và mẹ thật sự là con cháu của Thánh nữ thì chính phủ đã không để yên đến hôm nay. Cho dù họ Ngô đã biết chuyện, hạ độc mẹ của tôi, cũng không chắc chắn diệt trừ hết hậu họa, càng không có khả năng qua mặt hai họ Âu, Hồ lâu như vậy.

Cô nghiêm túc lập luận. Y cười vặn lại.

– Vậy em giải thích thế nào về việc mẹ mình nhiễm độc Aufamine? Nếu người hạ độc không phải họ Ngô thì sao?

– Chúng tôi có thể là con cháu của một người phụ nữ họ Âu nào đó, một mình chạy xuống phía Nam, chẳng may bị phát hiện. Còn nếu hạ độc không phải họ Ngô thì cũng phải là người có quyền lực rất lớn trong chính phủ. Chỉ có vậy, họ mới có thể sử dụng Aufamine và che giấu bí mật. Xét trong hoàn cảnh này, tôi không nghĩ được ai khác ngoài họ Ngô.

Y gật gù tán thưởng, sau đó trầm giọng hỏi:

– Vậy em thừa nhận mình mang huyết thống họ Âu?

Cô im lặng. Chuyện này sao có thể gật bừa. Cô cũng chưa chuẩn bị tinh thần tiếp nhận một thân thế đặc biệt như vậy. Hơn nữa, giả thuyết chỉ là suy đoán, phải xét nghiệm DNA mới khẳng định được. Nhưng cô không tin y vẫn chưa điều tra rõ ràng.

– Tôi với anh có quan hệ gì?

Cô nhìn thẳng vào mắt Âu Dương.

Y không trả lời, khẽ cười quay mặt đi. Y lấy lọ thuốc giải độc trên bàn, mở nắp ra, đổ hết thuốc. Sau đó, y nhổ hai sợi tóc của mình bỏ vào bên trong, đậy nắp lại. Y cầm tay cô, đặt lọ thuốc vào, thản nhiên cười, nhưng ánh mắt rất nghiêm túc.

– Tự mình kiểm chứng mọi chuyện. Quyết định nằm trong tay em. Nhưng tôi vẫn phải lặp lại lần nữa: “Cho dù em quyết định thế nào, chúng tôi cũng đảm bảo không bao giờ làm hại em. Chúng tôi sẽ bảo vệ em và bé Minh. Nếu em muốn bất cứ điều gì, chỉ cần trong khả năng, chúng tôi cũng sẽ đáp ứng.”

– Anh Dương. Chúng ta đã thỏa thuận…

Y giơ tay ngăn lời Hữu Triều, phong thái khiến kẻ khác không dám trái ý. Khí thế đế vương của y ít khi xuất hiện trước mặt cô một lần nữa hiện lên.

– Tôi sẽ chịu trách nhiệm. Họ không nhận, nhưng tôi sẽ nhận. Trong vai trò là Tộc trưởng tương lai. Tôi không cho phép thành viên của dòng họ bị kẻ khác xem thường. Hơn nữa, việc này cũng không vi phạm giao ước liên minh.

Anh thở dài, im lặng thật lâu mới lên tiếng.

– Tôi phải báo cáo việc này với anh Tần.

– Tùy cậu.

Cô nhìn y rồi nhìn anh, sự hoang mang chưa tan thì cơn tức giận đã kéo đến. Cô ghét nhất là bị xỏ mũi, lại gặp kiểu nói chuyện lập lờ. Cô biết được sự thật thì sao chứ, phát hiện bí mật thì sao chứ? Cho dù mọi chuyện kinh thiên động địa, khủng khiếp kinh hoàng đến mức nào, cũng không giết chết cô được. Hơn nữa, đối mặt với cách nói chuyện rào trước đón sau của bọn họ hai ngày nay, cô đã chuẩn bị đầy đủ tinh thần.

Lấy hai túi hồ sơ trong cặp sách để lên bàn, cô cầm túi màu đen vẫn dán kín. Cô nhìn ngắm dấu niêm phong bằng sáp đỏ của nó, lạnh nhạt hỏi:

– Chỉ cần mở ra là được đúng không?

– Em phải suy nghĩ cho thật kỹ. Đối với em đó là chiếc hộp Pandora.

Âu Dương cảnh cáo nhìn cô, nhưng nụ cười tràn đầy khiêu khích. Cô chợt nhận ra tất cả những gì y làm và nói đều nhằm mục đích đẩy cô đến bước này.

Mở hay không mở? Đọc hay không đọc? Đây là vấn đề mang tính sống còn cực kỳ nan giải. Dù sao thì cô đã biết được mình có huyết thống họ Âu, mình bị trúng độc, mình mắc bệnh tâm thần phân liệt đa nhân cách, mình cần chữa bệnh. Bọn họ cũng hứa sẽ bảo vệ cô và bé Minh, không bao giờ làm hại hai người. Cô còn cần gì nữa, còn muốn biết đến tận tường chân tơ kẽ tóc hay sao?

Con người sống trên đời nên biết đủ, nên biết điểm dừng, nếu không muốn sa chân vào vực thẳm vạn trượng tan xương nát thịt.

Nhưng cô lại không cam tâm, còn quá nhiều câu hỏi chưa trả lời, còn quá nhiều thắc mắc chưa giải đáp. Những uất ức mà mẹ con cô phải chịu trong suốt bao nhiêu năm cần phải được đền bù. Nhưng cô sẽ không yên tâm nếu dựa vào một thế lực mà mình không hiểu, không biết rõ mối quan hệ đôi bên để đòi lại công bằng. Lúc này, cô còn phải chăm sóc bảo vệ và nuôi dạy bé Minh trưởng thành.

Cô mím môi, không nhìn hai người đối diện, phá dấu niêm phong, xé mở hồ sơ. Bên trong chỉ có một tờ giấy trắng, trắng tinh, trắng không tì vết.

Họ đùa giỡn cô.

– Đừng giận. Chúng tôi không thể mạo hiểm. Nếu em muốn biết tất cả mọi chuyện, chúng tôi sẽ trực tiếp kể cho em nghe. Chúng tôi chỉ muốn cho em đầy đủ thời gian để chuẩn bị tinh thần và suy nghĩ thật kỹ.

Âu Dương vội vàng nói, khẽ cười nhìn cô.

– Thật ra thì còn bao nhiêu bí mật nữa?

Cô đã hết kiên nhẫn chơi trò mèo vờn chuột với họ.

– Chỉ còn bí mật về thân thế của em thôi.

– Vậy được rồi, thứ này anh nhận lại đi. Khi nào anh có thể kể chuyện đó cho tôi nghe thì chúng ta sẽ gặp nhau.

Cô trả lại hai túi hồ sơ và lọ thuốc chứa mấy sợi tóc cho Âu Dương, đứng lên chuẩn bị ra về, lại nghe y hỏi:

– Em có muốn biết ngay bây giờ không?

Cô im lặng, nhìn y thật lâu. Hiện giờ cô lại lưỡng lự. Khi cơn tức giận đã qua cô lại lưỡng lự. Người ta nói giận quá mất khôn đúng là không sai. Nhưng hết giận, người ta cũng không còn can đảm, không dám liều lĩnh phá vỡ những hiện hữu quen thuộc, những lối mòn cuộc sống. Tình trạng của cô và bé Minh bây giờ cũng chẳng phải bế tắc đường cùng, vẫn có thể nhắm mắt làm ngơ tất cả chuyện này để tiếp tục sống trong nhàn nhã. Vậy tại sao phải bắt buộc thay đổi, phải tự đẩy mình vào tình thế tiến thoái lưỡng nan?

Phải biết rằng, mọi lựa chọn đều có những chi phí kèm theo, đều có một cái giá tương xứng, muốn biết những bí mật được chôn giấu càng cần phải đánh đổi rất nhiều.

– Tạm thời là không.

Cô mệt mỏi nói, quay lưng bỏ đi. Cô ra khỏi phòng khám không bao lâu, chợt nghe thấy tiếng chân đuổi theo. Cô nhìn lại, là Hữu Triều.

Anh đưa cho cô lọ thuốc đựng mười bốn viên nhộng màu xanh lam xinh đẹp, nhẹ nhàng khuyên nhủ:

– Anh mong em tiếp tục điều trị. Chất độc trong cơ thể em phải bị loại bỏ hoàn toàn, mới có thể tiến hành trị liệu bệnh đa nhân cách. Vì một phần nguyên nhân gây ra những vấn đề tâm lý đó là do sự tác động của Aufamine lên hệ thần kinh… Anh hy vọng một tuần sau có thể gặp em trở lại tái khám.

Cô nhìn sự chân thành trong đôi mắt anh, cúi đầu nhận lọ thuốc, lẩm bẩm nói hai tiếng cảm ơn. Thật sự thì cô cũng không trách anh, đều là nhiệm vụ mà thôi.

Trên đường chạy xe về nhà, cô nhận được điện thoại của Phượng Nghi. Chị hẹn cô ăn trưa, bảo cô cứ đợi ở trường, chị sẽ đến đón. Nhưng cô nói buổi chiều không có lớp, tự mình sẽ đến nhà hàng Blue Sky. Đây là một trong những chuỗi nhà hàng khách sạn năm sao thuộc sở hữu của Sun Yang nằm ở khu trung tâm thành phố, cạnh sông Tây Đô, hiện do Phượng Nghi quản lý.

Thời gian cách bữa trưa còn dài, nhưng để tránh phiền phức, cô liền chạy thẳng đến nhà hàng. Cô không đi tìm chị mà lấy một căn phòng khách sạn. Cô muốn ngủ. Sáng sớm vẫn còn bơ phờ lại phải căng não ứng phó với Âu Dương làm cô mệt gần chết. Cô vừa đặt lưng xuống liền ngủ thắng đến chiều, quên luôn cuộc hẹn. Căn phòng hào nhoáng xa hoa, nệm giường quyến rũ mềm mại, làm sao có thể cưỡng lại được.

Lúc cô tỉnh dậy đã 16h30, thuận tiện ăn tối. Cô vội vàng gọi xin lỗi chị.

– Không sao. Chị có đến tìm em nhưng thấy ngủ ngon quá nên không gọi dậy. Tối nay chị em mình ra ngoài ăn đi, dù sao cũng không có ai ở nhà.

Phượng Nghi cười nói. Cô thắc mắc:

– Mọi người đi đâu ạ?

– Ba và anh Tường sang nhà bác Nghiêm. Viễn An đi hẹn hò rồi.

Cô vâng dạ, cúp điện thoại, sau đó nhờ vệ sĩ đón bé Minh và đưa đến Blue Sky. Hai mẹ con và Phượng Nghi ngồi cùng nhau đã một giờ sau đó.

– Quyền giám hộ của bé Minh em giải quyết sao rồi?

Chị hỏi cô khi mọi người đang xem thực đơn.

– Em đã giải quyết ổn thỏa rồi.

– Chị nghe nói Nguyễn Khang đã hủy lễ đính hôn.

Cô ngẩng mặt nhìn chị, cho rằng mình nghe lầm.

– Hủy lễ đính hôn, nhưng sẽ cưới sớm hơn hai tháng, nghĩa là cuối năm nay sẽ cưới, nghe đâu ngay lễ Giáng sinh.

Cô nhún vai, không bình luận, đưa thực đơn cho bé Minh, hỏi nhóc con muốn ăn gì, nhưng trong lòng lại dâng lên cảm giác rất khó tả. Cô biết đây là phản ứng của Thiền Quyên. Bây giờ, cô đã trực tiếp cảm nhận được những xúc động của nàng, ngay tức khắc, dù là rất nhỏ.

– Em đã làm gì với những thông tin điều tra về Linda?

Chị thản nhiên hỏi, không cần che giấu việc Trần Phong tiết lộ tin tức. Cô không ngạc nhiên, vì chuyện này nằm trong dự đoán.

– Em đưa chúng cho Nguyễn Khang. Xem ra vô dụng rồi.

Cô cười cười, thở dài cảm thán. Chị phì cười châm chọc.

– Eden đang tiến hành thay máu. Nhờ ơn của em.

– Nghiêm trọng như vậy?

– Tất nhiên. Từ giám đốc, trưởng phòng đến bảo vệ, lao công đều bị điều tra.

Xem là hoàng thái tử đã nổi giận rồi, cũng chẳng trách được, bị gài mật thám ngay bên cạnh ai lại không thấy bị sỉ nhục, huống chi là kẻ dưới một người trên vạn người ở Eden như hắn. Cũng may chỉ là chuyện đấu đá hậu cung, nếu liên quan quyền lực vương triều thì chẳng biết cuộc thanh trừng nội bộ sẽ đẫm máu thế nào. Nhưng thái tử phi tương lai không bị trách tội, còn bước lên kiệu hoa, được rước vào dinh phủ sớm hơn hai tháng. Bất công sao? Chuyện bình thường. Thần tiên đánh nhau ma quỷ chết mà thôi.

Nhưng cô đoán rằng nhà họ Nguyễn đã dự định cuộc thay máu này từ khá lâu rồi. Linda chỉ là cái cớ, một quân chốt bị thí sớm khi trận chiến bắt đầu. Ai biết hắn có ngụy tạo chứng cứ để đẩy vấn đề lên tầm nghiêm trọng, liên quan đến bí mật kinh doanh hay không? So với tình hình hiện tại, khả năng này rất cao.

Nguyễn Khang suốt mấy năm nay đã cảm thấy vướng tay vướng chân, vì luôn bị mấy vị khai quốc công thần can thiệp các kế hoạch đầu tư. Bọn họ chỉ muốn yên ổn quản lý cái vương quốc mình đã xây dựng, sợ mạo hiểu mở rộng đánh chiếm các vùng đất màu mỡ xung quanh. Nhưng hắn cùng những đồng sự trẻ lại tràn đầy tham vọng, muốn khẳng định mình, muốn chứng tỏ bản lĩnh của mình. Dù đạt được rất nhiều thành công, thu về nhiều khoản lợi nhuận khổng lồ, đưa Eden lên đầu danh sách các tập đoàn tư nhân lớn nhất nước, nhưng nhóm thanh niên vẫn bị nhóm lão thành âm thầm phản đối lẫn khống chế. Mâu thuẫn càng lúc càng lớn, đòi hỏi phải giải quyết triệt để.

Tuy chưa biết được trận chiến này ai thắng ai bại, đôi bên tổn thất thiệt hại thế nào, nhưng chắc chắn Eden không đổi chủ.

– Dạo gần đây em thường đến Hải Thượng Y Quán?

Là câu hỏi, không phải tường thuật. Chị chuyển đề tai sau khi mọi người đã gọi món xong. Cô im lặng ngẫm nghĩ một lúc mới nói:

– Em chữa bệnh. Anh Triều có đến nhà mình lần trước hiện đang làm bác sĩ tâm lý của em. Anh ấy nói có thể giúp em lấy lại trí nhớ, nên em muốn thử xem thế nào.

– Cậu ta có liên quan đến Âu Dương, em nên cẩn thận thì hơn, không nên tin người nếu chỉ nhìn bề ngoài. Nhưng em đã quyết định thì chị cũng không ngăn cản.

– Em biết. Cảm ơn chị. Em sẽ chú ý. Nhưng chị đừng nói cho ai biết nha. Em không muốn mọi người lo lắng. Với lại, em cũng sợ trong nhà không cho phép, em không muốn bỏ dở điều trị giữa chừng.

– Nếu mọi người hỏi thì sao?

– Thì nói là em đang theo đuổi anh Triều chứ sao.

Cô và chị cùng bật cười. Lời nói dối này chắc chắn chín mươi chín phần trăm người sẽ tin. Dựa vào quá khứ bê bối hoành tráng của nàng, dựa vào hành động kiên quyết đoạn tuyệt với Nguyễn Khang của cô. Chỉ là danh tiếng có ảnh hưởng đôi chút, nhưng thời đại nào rồi, sao còn phải sợ thiên hạ đàm tiếu chuyện cọc đi tìm trâu. Phụ nữ hiện đại là phải mạnh mẽ chủ động. Cô chẳng làm gì sai. Điều quan trọng là chuyện cũng không thật.

Việc nói dối ngoài mục đích lợi ích, còn thú vị ở chỗ có thể khiến người khác nghĩ theo ý mình. Điều khiển kẻ khác, thao túng người ta có lẽ ham muốn muôn đời của con người, giống như việc con người luôn khao khát chinh phục thiên nhiên, để chứng tỏ mình làm chủ, mình ưu việt, mình là kẻ mạnh.

Ba người vui vẻ kết thúc bữa tối rồi về nhà. Phượng Nghi không hỏi cô về chuyện ở Q2. Cô đoán Vĩnh Tường đã kể, nhưng không rõ anh đã nói thêm gì, bằng thái độ nào.

Từ khi biết chuyện hôn nhân giả mạo, cô chợt thấy hụt hẫng mất mát. Đối với cô, tình yêu của anh chị rất đẹp, kết thúc viên mãn khiến người mơ ước. Câu chuyện như cổ tích làm người ta tin tưởng tình yêu. Nhưng khi phép màu sau mười hai giờ đêm đã tan biến, vỏ bọc hào nhoáng bị bóc trần, chỉ còn lại sự thật trơ trụi dơ bẩn đến đau lòng.

Sống dưới một mái nhà, bằng danh nghĩa vợ chồng, phải diễn kịch hàng ngày hàng giờ trước mặt mọi người, nhưng hoàn toàn không yêu thương nhau, thậm chí còn chán ghét nhau, họ sẽ cảm thấy gì? Có mệt mỏi không? Có buồn cười không? Có ghê tởm không? Xét theo góc độ khác, chuyện này cũng làm cô khâm phục họ, có thể sống giả tạo hoàn mỹ như thế. Nhưng vì mạng sống, chuyện gì lại không thể làm được.

Cô không biết cuộc hôn nhân này sẽ đi đến đâu, nhưng sớm muộn đều phải kết thúc, chắc chắn không tốt đẹp gì.

Sau khi cho bé Minh tắm rửa thay đồ rồi lên giường xem hoạt hình, cô gọi điện cho một cô bạn trong lớp, hỏi việc học hôm nay. Nhỏ báo có điểm danh, không bài tập, sẽ cho cô mượn vở chép bài. Học theo tín chỉ, sinh viên có quyền nghỉ không quá ba mươi phần trăm tiết học. Số giờ nghỉ của cô và nàng cộng lại vẫn chưa quá quy định. Cô có thể yên tâm không bị cấm thi, còn việc chép bài là đương nhiên. Cô cũng gõ bài học vào máy tính để lưu lại, thuận tiện mang đi, không cần sách vở nặng nề.

Giải quyết xong chuyện học, cô chuẩn bị mọi thứ, định đi ngủ lại nhớ đến lọ thuốc xanh lam xinh đẹp. Thành thật mà nói, tình cảm và một nửa lý trí của cô đã tin tưởng họ. Linh cảm cũng không phản đối gay gắt. Cô càng cảm động vì những lời nói kia, giống như một người đang lênh đênh trên tấm ván giữa biển gặp được tàu cứu mạng, dù không biết có phải cướp biển hay không, vẫn hy vọng.

Cô mở lọ thuốc, lấy ra một viên. Cô cầm nói một lúc lâu mới uống. Chuyện gì đến cũng phải đến, suy nghĩ nhiều cũng chẳng làm được gì.

[ Ngắn ] Truyện không tên số 4

.

Bài tập 4 – Xung đột

Viết đoạn văn thể hiện xung đột khi nhân vật muốn đạt được mục đích mãnh liệt

Đoạn văn 

Làng của người Xáng trên vùng Rẻo Cao có một phép thử kỳ lạ dành cho những người đàn ông làm phụ nữ mang thai mà không chịu cưới. Làng sẽ bắt kẻ không nhận tội cho tay vào nước sôi, nếu bị phỏng là có tội, không bị phỏng là vô tội. Kẻ có tội phải cưới cô gái, phải nộp phạt cho làng, nếu không thực hiện hình phạt cả dòng họ sẽ bị đuổi ra khỏi làng.

Luật tục vô lý này đến nay vẫn còn. Anh là người phải chịu hậu quả của nó ba năm rồi. Ba năm anh cưới May, cũng không chạm đến cô. Ba năm anh phải nuôi đứa bé không phải con mình.

Nhưng anh vẫn có cách chứng minh mình vô tội. Hai tháng trước, anh đi chợ huyện, nghe người ta nói là có thể xét nghiệm DNA gì đó. Nhưng phải có rất nhiều tiền, phải xuống thành phố. Anh không hiểu, nhưng chỉ cần có hy vọng minh oan, anh sẽ làm. Xuống thành phố cần mấy tháng anh cũng đi, tiền tích góp cần mấy năm anh cũng cố.

Anh nói chuyện này với mẹ. Bà là người duy nhất tin anh không làm May lớn bụng. Bà im lặng, mắt đăm đăm nhìn nồi cơm sôi sùng sục trên bếp thật lâu, cuối cùng nói:

– Lên nương gọi con May về đi. Trời tối rồi.

Từ khi về nhà làm dâu, May làm việc quần quật suốt ngày, không kể sáng tối, không kể bụng mang dạ chửa, không kể con nhỏ khóc quấy, không kể sức khỏe của mình.

Anh biết, May đang làm trâu làm ngựa để trả nợ cho anh, nhưng anh không thương được.

Mỗi lần nghĩ đến May đổ tội cho anh, May làm anh không cưới được Lan, anh lại giận điên lên. Anh thấy mình bị phản bội. Vì May là bạn của anh từ nhỏ. May biết hết mọi chuyện. Vậy mà May lại hại anh.

Đêm nay, thằng bé lại quấy khóc. Nó sốt, chứ bình thường vẫn ngoan. Nó no bụng liền ngủ, từ thôi nôi đã vậy.

May dỗ nó, giọng hoảng sợ:

– Ngoan con, đừng khóc, đừng khóc, để ba ngủ.

Anh nằm ngoài nhà, gắt gỏng quát:

– Câm miệng. Tôi không phải ba nó.

May không dám nói tiếp. Anh có mắng chửi thế nào May cũng không dám nói. Có lần anh say rượu đánh May. Cô cũng ngậm miệng cho đánh, không rên một tiếng.

Anh tức giận đi ra khỏi nhà. Mau nhìn theo, không dám gọi. Bếp lửa hiu hắt trên sàn dần tàn lụi.

Mấy tháng tiếp theo, anh quần quật kiếm tiền, không nghỉ ngơi, càng không uống rượu. Từ ngày cưới May đến giờ, anh mới thấy mình vui vẻ. Anh cảm thấy như mình sống lại, có hy vọng, có tương lai.

May càng lúc càng ít nói, càng lặng lẽ như một cái bóng trong nhà, thậm chí là cái bóng vô hình. May tránh mặt anh, có khi cả tuần. Chỉ có tiếng bi bô của đứa bé trong vòng tay mẹ nhắc nhở anh sự tồn tại của May.

Đêm nay, May lại về mượn. Mẹ ngồi ăn cơm với anh. Đứa bé được mớm cơm no đã ngủ trong nôi bên cạnh.

– Có có biết sao làng vẫn giữ luật tục phỏng tay không?

Bà trầm ngâm thật lâu mới hỏi anh, nhìn thẳng vào mắt anh.

– Vì giữa núi rừng này, một cô gái cùng một đứa bé, làm sao có thể sống một mình.

– …

– Lên nương gọi con May về đi. Trời tối rồi.

Anh sửng sờ, đi khỏi nhà. Anh đi càng lúc càng nhanh, cuối cùng chạy, nhưng đến nơi vẫn không gặp May như mọi lần.

Phía bờ vực, một cô gái đang đứng trong sương, váy áo uốn lượn trong cơn gió lộng. Cô không nghe thấy tiếng gọi của một người nào đó.

– May! May ơi!

Sau ba năm, anh đã gọi tên cô.

[ Viết ] Sai Lầm – Mệnh Phượng Hoàng, tôi đã phá hoại cốt truyện như thế nào

.

e5af2a053fd006333669ea042b0d8077

.

Trước giờ luôn muốn viết một truyện mất trí nhớ, hoặc mượn xác hoàn hồn, bây giờ có thể kết hợp cả hai, cảm thấy tương đối mãn nguyện.

Hồi phổ thông, muốn viết truyện 2 con bé cũng học phổ thông, có hoàn cảnh gia đình, tính cách, năng lực trái ngược nhau, gặp nhau trong vụ đụng xe. Bé nhà giàu chết, bé nhà nghèo mượn xác hoàn hồn, còn xác của mình thì chết. Hồi đại học, muốn viết một truyện chị kia có chồng ngoại tình, muốn ly hôn nhưng lại mang thai, bị tiểu tam xô xuống cầu thang, sảy thai, vô bệnh viện nằm, mất trí nhớ.

Gần đây là ý tưởng viết một truyện loạn luân của nàng kia với anh nuôi, nhưng anh vốn là cậu ruột của nàng, người nàng gọi là chị nuôi vốn là mẹ ruột của nàng, nhưng nàng không biết gì hết. Bà mẹ không thương con, biết thằng em mình yêu con mình, quay qua giết con nhỏ. Người được thuê đi giết là cha ruột con bé, cũng không biết con mình, vì ở tù mới ra từ lúc con bé chưa sinh. Nàng bị đâm xe không chết, sảy thai, mù hai mắt, mất trí nhớ. Ông cha biết sự thật, hy sinh giác mạc cho con. Anh cậu phá nát gia sản bà chị, mang nàng đi biệt xứ. Nói chung là tội lỗi tại anh cậu, biết sự thật từ đầu mà vẫn bất chấp cấm kỵ nhảy vào lửa.

Nhiều khi thấy mình cẩu huyết kinh khủng khiếp.

Đó là những ý tưởng ban đầu cho Sai Lầm, một cốt truyện rất cẩu huyết. Nhưng sau một thời gian vừa chém bão vừa thăng bông, thì cốt truyện đã vượt tầm kiểm soát. Tôi không còn thỏa mãn với một chuyện tình yêu nam nữ hành hạ lẫn nhau vì những lý do lông gà vỏ tỏi đến cuối truyện. Tôi muốn viết một câu chuyện khác, thật khác để thỏa mãn sự phản động của mình. Cho nên, càng về sau, người đọc sẽ càng thấy nhiều tình tiết chính trị xuất hiện. Nhưng phải nhấn mạnh rằng, mặc dù lấy ý tưởng trong hiện thực, nhưng tất cả đều là hư cấu.

Nếu bây giờ vào phần mục lục, các bạn sẽ thấy truyện bị tách ra làm 2 phần, Mệnh Phượng Hoàng và Mệnh Đế Vương. MPH chính là truyện đang viết, nhân vật nữ chính là Thiền Quyên – Tuệ San, nam chính là Nguyễn Khang. Còn MDV thì đang nằm trong bí mật, chỉ có thể bật mí rằng đó là truyện tình yêu nam nam, nhân vật nam chính số 1 là Sinh Tần, còn số 2 mời bạn đón đọc, chỉ là không biết khi nào mới viết tới MDV được thôi, vì MPH đi chưa được phân nửa.

Nói tiếp về MPH, phải dùng 2 chữ “quá lầy” để hình dung cho diễn biến, tôi nghĩ mình còn tiếp tục lầy trong những chương sau. Thành thật mà nói đây là lần đầu tiên tôi lầy như vậy với một truyện tình cảm.

Sau 20 chương mà nam nữ chính vẫn đường ai nấy đi, và còn tiếp tục ngoảnh mặt làm ngơ dài dài. Hiện tại tôi đang không biết làm cách nào kéo 2 người đó lại gần nhau và làm cho họ yêu nhau, mặc dù vậy tôi vẫn cảm thấy giữa họ có một thứ gọi là “chemistry – sự hòa hợp” mà không có nhân vật nào thay thế được. Cho nên, cuối cùng ai về với ai, đã được xác định hết rồi, tuyệt đối không đổi couple, chỉ là chừng nào họ mới thành couple, còn phải thành couple một cách hợp lý mà thôi.

Đừng nghĩ Âu Dương, Hữu Triều và Sinh Tần vây xung quanh nữ chính còn nhiều hơn Nguyễn Khang mà lầm, hastag # ngưng ảo tưởng, giữa họ chẳng có một chút tình ý nào hết. Mối quan hệ đó chỉ có thể là tri âm – tri kỷ, thầy thuốc – bệnh nhân, minh quân – trung thần mà thôi. Âu Dương chẳng qua là chọc ghẹo nữ chính cho vui, tính tình y vốn vậy mà, gặp ai cũng chọc vài câu, nhưng với người mình yêu thì chẳng nói tiếng nào.

Nhưng tôi không sợ chuyện này, vì như đã nói trong một bài viết khác, nhớ không lầm là Hợp Đồng Tình Yêu, kỷ niệm thời áo trắng,  đại ý là các nhân vật mà tôi xây dựng luôn tự chọn nhau, tôi không chọn couple cho họ, cho dù chia uyên rẽ thúy bằng tất cả thủ đoạn như một mụ dì ghẻ, cuối cùng vẫn là công dã tràng, vẫn phải trả lại couple như ban đầu, nếu không truyện sẽ cực kỳ vô lý và khập khiễng đến mức muốn ói.

Thật ra tôi cũng không biết vì sao truyện này lại quá lầy như vậy, có lẽ vì quá nhiều nhân vật xuất hiện, tương lai chắc là sẽ thêm nữa, vì hiện giờ còn chưa được nửa truyện. Truyện cũng có quá nhiều couple, cho nên sẽ có rất nhiều ngoại truyện, trong dàn ý đã có 5 em lấp ló rồi. Tôi dự định đặt tên ngoại truyện theo các điệu Hồ Quảng, tại vì vừa viết truyện vừa mở Hồ Quảng nghe mà.

Mỗi lần nhìn sơ đồ mối quan hệ của các nhân vật tôi đều cảm thấy nhức đầu, còn chuyện sắp xếp thời gian cho hợp lý càng nhức đầu hơn, vì nội dung truyện dính liền đến 3 – 4 thế hệ, từ lúc kháng chiến, đến giải phóng, đổi mới rồi mở cửa. Ai chửi tôi ham hố tôi nhận, không ham hố thì không phải Bạch Tử rồi, nghĩa là ham đào hố mà không lấp lại đó.  Nhiều mối quan hệ loạn cào cào làm tôi tính sai luôn cách gọi, lộn bên nội với bên ngoại.

Ví dụ như Sinh Tần gọi Âu Dương là cậu theo bên mẹ, là chú theo bên cha, ở chương 17. Sự thật kinh hoàng, tôi đang tính theo bên cha mà đã quăng chữ cậu vào, bây giờ đành chịu chữ cậu, dùng chữ cậu không sửa được nữa, cứ xem như tính bên mẹ đi.

Nghĩ lại thì plot rất vô lý, còn những thứ liên quan y học rất phi logic. Nói chung là chém bão và ngụy tạo khoa học, nên làm ơn đừng có ai tin nha. Chuyển từ mượn xác hoàn hồn qua tâm thần phân liệt đa nhân cách rất ngoạn mục, có thuyết phục người đọc hay không thì tôi cũng chẳng biết. Mà thôi kệ đi, chuyện vẫn phải tiếp tục theo lối đó. Người đọc hãy quăng hết logic và hiện thực cuộc sống đi.

Nam chính bị dìm hàng? Tất nhiên, dìm triệt để luôn, vì tôi là mụ dì ghẻ. Trong cốt truyện cũ, nam chính bị dìm so với nam phụ Âu Dương. Trong cốt  truyện mới nam chính càng bị dìm thêm bởi Sinh Tần. Cho dù 3 “anh” đều là hậu duệ đế vương.

Không tin, không nhận ra?  Âu Dương là hậu duệ hoàng tộc đầu tiên nha, aka cổ đại. Nguyễn Khang là hậu duệ hoàng tộc phong kiến cuối cùng nha, aka  trung đại. Sinh Tần là hậu duệ hoàng tộc đọc tuyên ngôn độc lập nha, aka hiện đại. Thật ra, khi xây dựng tính cách nhân vật, cũng hơi dựa vào đặc điểm thời đại. Cổ đại thần thoại truyền thuyết, Âu Dương có khí chất này. Trung đại phong kiến nghiêm khắc, Nguyễn Khang có đặc điểm này. Hiện đại dân chủ tự do, Sinh Tần có phong thái này.

Nói đi cũng phải nói lại, nam chính có nhân cách rất tốt, quan niệm sống rất lành mạnh, là một người con, người chủ, người chồng, người cha tốt… chỉ là không tốt với nữ chính mà thôi. Vì sao hả? Vì tác giả là mụ dì ghẻ. Cơ bản là phải tạo ra tình tiết éo le mới có chuyện để viết, mới thỏa mãn được sự biến thái của tác giả. Thật ra, nam chính cũng có tình cảm với nữ chính, không biết là tình cảm gì thôi. Muốn biết thêm chi tiết xin liên hệ ngoại truyện Tằm tơ vương chưa được viết.

Đối với Nghiêm Quân, Viễn An, Vĩnh Tường và Hữu Triều thì không có gì để nói. Vì họ không gắn quá nhiều với nữ chính, hình tượng không đặc biệt, thân phận không lắt léo… Những nhân vật cha chú được nhắc đến trong truyện khiến tôi hơi oải khi viết về họ. Bởi vì tác giả vốn mê trai xinh gái đẹp mà phải trẻ trung hơn U40.

Trong số 3 nữ phụ đã xuất hiện, Uyển Lan là “thần tiên tỷ tỷ” và sẽ là “thần tiên tỷ tỷ” đến cuối truyện, lâu lâu khoác xiêm y trắng tinh thuần khiết phiêu bồng tiêu diêu lướt qua như bình hoa di động. Còn Phượng Nghi sẽ xuất hiện dài dài, giữ vị trí quan trọng trong một biến cố sắp xảy ra cho nữ chính, đây là 1 trong 2 nhân vật nữ phụ mà tôi thích nhất trong MPH, còn người kia bật mí luôn là Tĩnh Tuyết.

Một người là “phượng hoàng lửa” một người là “công chúa tuyết” nhưng không phải một đôi đâu, mặc dù đúng là Tĩnh Tuyết sẽ đóng vai chính trong couple nữ nữ của ngoại truyện Đế nữ hoa, đã nói đặt tên ngoại truyện theo điệu Hồ Quảng mà.

Nữ phụ cuối cùng đã xuất hiện là Tuyên Nhã. Bạch liên hoa? Không, không, không. Nàng là siêu phẩm bạch liên hoa, xinh đẹp, thông minh, tài giỏi. Nhưng tôi chẳng có cảm giác gì với nàng, đơn giản là cần có một vài nhân vật phải diễn vai phản diện mà thôi. Đánh thẳng mặt?  Vụ này cũng hên xui, nhưng chắc chắn sẽ giải quyết triệt để, sống hay chết đều triệt để không có hậu họa.

Tóm lại, cơ bản là tôi sẽ cố gắng nhân từ với tất cả mọi người, cho họ HE với một nửa còn lại, HE lúc sống hay chết thì còn tùy người, sau khi đày đọa hành hạ họ lên bờ xuống ruộng.

Ai muốn biết gì thêm thì hỏi đi nha. Mà chắc không có ai đâu. Vì nhìn lượt view là biết rồi. Tại tác giả quá lầy và cốt truyện quá nản, đến tôi còn thấy vậy mà. Truyện tình cảm thì nam nữ chính phải dính nhau như sam, cho dù hành nhau cũng phải ngày ngày gặp mặt, chứ ai lại nữ chính đi với nam phụ, nam chính đi với nữ phụ như thế này. Nhưng thỏa mãn được sự phù phiếm bệnh hoạn phản động của chính mình cũng xem như thành công đi.