[ Hai thế giới ] Chương 9

.

Chương 9

.

Ngôi nhà cổ bề thế mang kiến trúc dinh thự kiểu Pháp với mái ngói nâu rêu, tường vôi vàng nhạt nằm khuất sau khoảng sân trồng đầy cây kiểng. Hòn non bộ đồ sộ giữa sân vừa tạo thẩm mỹ vừa mang ý nghĩa bình phong. Hai cầu thang hình vòng cung với lan can trang trí lục bình dẫn vào nhà chính năm gian rộng thoáng lót gạch bông xanh nhạt. Toàn bộ nội thất bên trong được thiết kế theo phong cách phương Đông thâm nghiêm quyền quý. Những hàng cột, vĩ kèo, bao lam, câu đối sơn son thếp vàng chạm trổ cầu kỳ họa tiết cỏ cây linh thú. Ba bàn thờ tổ tiên cao lớn được bày trí trang trọng giữa nhà, bên cạnh là những sập gụ, tủ chè, bàn ghế cẩn xà cừ vô cùng tinh xảo.

Lan Huân lặng lẽ bước vào nhà, đặt đồ cúng lên bàn cơm sau lưng tủ thờ, thắp nhang khấn nguyện. Sự tĩnh lặng dịu mát của không gian xung quanh làm cảm giác tịch mịch lạnh lẽo trong lòng cô nhân lên gấp bội. Mỗi năm cô chỉ trở về đây hai lần vào dịp Tết họp mặt dòng họ và ngày giỗ của mẹ. Lúc nào cũng đi một mình vì không muốn kéo ai vào rắc rối. Nhìn theo góc độ khác tình thế khá đơn giản, chỉ là bản thân cô tự quan trọng hóa, qua bao nhiêu năm chưa buông bỏ được. Quá khứ như một loại xiềng xích và huyết thống tựa một loại ràng buộc, không thứ gì có thể lãng quên hay chặt đứt.

- Thưa, chị Tư mới về.

Nghe tiếng chào hỏi nhẹ nhàng vang lên sau lưng, Lan Huân quay mặt lại, mỉm cười với em dâu. Nàng là vợ của cậu em trai út ở nhà thờ, mới cưới một năm trước, là một phụ nữ đảm đang tháo vát, tính tình hiền dịu hiếu thảo, luôn quan tâm lo lắng cho người khác, tuy không phải sắc nước hương trời nhưng vẻ ngoài thừa đủ một chữ “Dung”. Trong thời buổi này, một cô gái như thế thật khó tìm. Cô nghĩ cậu em trai phải tích phúc đức mấy đời mới có cơ hội gặp được. Và mỗi lần nhìn em dâu, cô lại nhớ đến mẹ.

- Mọi người đâu rồi em?

- Dạ, cả nhà đi đám cưới bên cậu Ba.

Cô gật đầu, trao đổi thêm vài câu về việc cúng cơm chiều rồi về phòng nằm nghỉ, ngồi xe suốt nửa ngày đầu óc hơi choáng váng. Căn phòng của mẹ cô ở dãy nhà sau, có cửa sổ nhìn ra thiên tĩnh ngắm hàng lu nước và mấy chậu mai chiếu thủy. Nơi này được giữ gìn nguyên vẹn, quét dọn thường xuyên từ khi mẹ cô mất. Mỗi lần về nhà cô đều ngủ lại đây, chẳng phải vì không còn phòng riêng, mà vì muốn tìm lại sự thân thương quen thuộc. Cảm thấy xa lạ trong chính ngôi nhà mình từng sống suốt hai mươi năm chẳng hề dễ chịu, đôi khi rất nặng nề ngột ngạt.

Vươn tay mở cánh cửa lá sách, bước chân qua ngạch cửa cao cao, chìm vào không gian lờ mờ sáng tối, những ký ức bỗng dưng hiện về trong tâm trí cô như một thước phim xưa cũ. Nỗi đau qua bao năm tháng tưởng chừng đã chôn cất rất sâu nhưng thực chất vẫn luôn tồn tại làm cô mệt mỏi rã rời. Mỗi lần trở về là một cuộc đấu tranh dai dẳng giữa lý trí và tình cảm. Lý trí kêu gọi tha thứ nhưng tình cảm luôn giam giữ oán trách, cuối cùng thành ra tự làm khổ mình, tự dằn vặt mình. Cho nên, cô chỉ còn cách rời bỏ chốn này, không nhìn thấy, không nghe thấy sẽ không cần nghĩ.

Cô ngã lưng xuống chiếc giường sờn cũ, nhắm mắt thả lỏng cả người. Một lúc sau, cô ngửi thấy hương hoa sứ ngọt lịm thoang thoảng khắp phòng, theo gió lùa vào lúc nồng lúc nhạt. Khi mới về làm dâu, mẹ cô đã trồng rất nhiều hoa sứ quanh nhà, phần lớn ngay cạnh cửa sổ. Căn phòng này cũng không ngoại lệ, nhưng đây không phải phòng cưới ban đầu. Việc chuyển phòng xảy ra sau một biến cố lớn trong nhà, hoặc chỉ vài người xem là biến cố.

Mẹ cô là một phụ nữ truyền thống điển hình, sinh ra lớn lên trong một gia đình lễ giáo nề nếp, tuân thủ nghiêm khắc tam tòng tứ đức. Là con dâu dòng trưởng ở nhà thờ tổ tiên năm đời không phải chuyện đơn giản, nhưng lấy chồng gánh vác giang sơn nhà chồng, bà đã dốc sức thực hiện việc này hơn hai mươi năm vô cùng trọn vẹn, quán xuyến mọi chuyện trong họ ngoài làng không ai có thể bắt bẻ phàn nàn.

Tuy nhiên, số phận thường không ưu ái cho bất cứ ai, hồng nhan càng truân chuyên lận đận, mẹ cô cũng không thoát khỏi quy luật này.

Bà không sinh được con trai.

“Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô”[1]. Bốn người con gái chẳng có ý nghĩa gì. Nhưng chuyện này không đơn giản là nối dõi tông đường vì liên quan đến tài sản hương hỏa, quyền lực dòng tộc, danh dự gia đình… Tất cả mọi thứ ép buộc người phụ nữ mang phận dâu con phải cưới vợ hai cho chính chồng  mình. Người cương quyết yêu cầu, dùng tính mạng uy hiếp và quyết định mọi chuyện chính là bà nội của cô. Tất cả được giữ bí mật cho đến khi đứa bé ra đời. Đứa cháu thứ năm trong nhà, đứa cháu trai cầu tự được bà nội hết mực yêu thương cưng chiều.

Những chuyện tưởng chỉ tồn tại ở thời phong kiến, hoặc tình tiết kịch tính trong vở cải lương lại xảy ra ngay trong gia đình. Ngày cô biết tin cũng là ngày mẹ con dì vào nhà, ngày mẹ cô tự nguyện chuyển sang phòng khác, ngày đứa em gái út nổi loạn chửi bới rồi đi bụi, ngày bà nội tức giận lên huyết áp nhập viện… Cuộc sống bình yên hạnh phúc của gia đình cô sụp đổ tan tành.

Trong tình trạng rối tung như thế, mẹ cô lại bình tĩnh xử lý mọi chuyện, bình tĩnh đến mức đáng sợ. Bà thuê vú nuôi chăm sóc cho mẹ con dì, thuê điều dưỡng chăm sóc bà nội, thường xuyên đi lại giữa hai nơi. Bà khuyên nhủ con gái chấp nhận sự thật, dàn xếp êm thắm mọi rắc rối trong nhà, hàn gắn các quan hệ rạn nứt. Bà chưa bao giờ than thở với bất kỳ ai, kể cả người thân bên họ ngoại, thậm chí ngăn cản họ nhúng tay vào. Bà mạnh mẽ, bình thản và kiêu hãnh bước qua mọi lời đàm tiếu dị nghị.

Nhưng cô biết phía sau chiếc mặt nạ hoàn hảo bà đang đeo, nhân vật hoàn hảo bà đang diễn, chỉ có tổn thương, mất mát cùng khổ đau. Cô là đứa con gái duy nhất ở bên cạnh bà khi đó, làm chỗ dựa tinh thần cho bà, an ủi và động viên bà, chia sẻ vui buồn với bà. Bởi vì chị Hai đã lấy chồng, chị Ba đi học xa, bé Út chưa trưởng thành. Nhưng cô chỉ mới mười lăm tuổi, có thể giúp được bao nhiêu. Chính bản thân cô còn không thể đứng vững trước biến cố đó.

Cô không nhớ rõ thứ tự những chuyện đã xảy ra, chỉ biết tất cả là những cơn sóng ngầm, lớp này tiếp lớp khác, từng bước cuốn mẹ cô đi xa mãi mãi. Bà vẫn khoác lên mình vẻ ngoài của một phụ nữ cao quý, rộng lượng và kiên cường, nhưng tâm hồn đã hao mòn đến trống rỗng. Bà qua đời khi cô vào năm nhất đại học, giữa mùa nước nổi, trong một trận bão, trên đồng nước mênh mông. Mọi người nói rằng đó là tai nạn, một vụ chìm xuồng. Cô hay tin trở về chỉ kịp nhìn mặt bà lần cuối qua lớp kính của chiếc quan tài tang tóc.

Mỗi lần Lan Huân đứng trước bàn thờ của mẹ, nhìn ảnh người phụ nữ thanh lịch dịu dàng mỉm cười, có một câu hỏi không lời đáp luôn hiện lên trong đầu cô.

“Mẹ thật sự gặp tai nạn hay là tự sát?”

Cô tỉnh dậy khi nghe tiếng trò chuyện xôn xao, nhìn đồng hồ đã xế chiều, vội vàng rửa mặt xuống bếp. Đám giỗ mẹ cô mỗi năm đều làm gọn, họ hàng xóm giềng đến không nhiều. Sau khi cúng cơm chiều chỉ còn người nhà quay quần bên bàn ăn, như mọi lần chỉ có mình cô, hai chị lớn lấy chồng ở xa chỉ về ngày giỗ chính, có năm không về được; em gái Út theo chồng xuất ngoại càng khó trở về, chỉ có thể gọi điện hỏi thăm. Ngôi nhà này đối với cô đã hoàn toàn thay đổi.

- Lan Huân, con không khỏe sao mà ăn ít vậy?

Câu hỏi vang lên khi cô xếp đũa xuống bàn. Nhìn người phụ nữ ân cần hỏi mình, cô gượng cười nói:

- Con không sao, tại bữa trưa ăn hơi nhiều nên giờ không đói lắm.

- Vậy con ăn thêm trái cây nha?

Không nhẫn tâm từ chối, cô gật đầu cảm ơn, nhận lấy một dĩa quýt đường đã lột sẵn vỏ vừa lấy khỏi tủ lạnh. Sự chu đáo niềm nở của bà đôi khi làm cô xót xa, ví dụ như sở thích ăn quýt của cô thế nào bà cũng nhớ.

Bốn chị em gái của cô gọi bà bằng dì, đứa em trai út gọi bằng mẹ. Nhưng bà luôn đối xử với tất cả giống nhau, như một người mẹ thật sự, thậm chí quan tâm chăm sóc những cô gái nhiều hơn. Sau khi mẹ cô mất, mọi người đều cho rằng đây là sự bù đắp hiển nhiên, chỉ có cô thấy những tình cảm cùng hành động này đã xuất hiện từ nhiều năm trước. Điều đó làm suy nghĩ cùng cảm giác mâu thuẫn ghét thương trong lòng cô chỉ tăng không giảm.

“Phụ nữ sinh ra đã khổ. Vì sao còn làm khổ nhau?”

Mẹ cô đã nói như vậy với dì trong một chiều mưa, khi hai người cùng nấu cơm trong bếp. Cô chỉ nghe được một câu kết thúc, không biết họ đang nói chuyện gì, nhưng nụ cười của mẹ lúc đó đã hằn sâu vĩnh viễn trong trí nhớ. Nụ cười điềm tĩnh bình thản đến hờ hững lạnh nhạt, dường như phiền não trên đời không bận vào tâm, sân si trần thế không vướng vào lòng. Nụ cười của một người đã thoát khỏi hồng trần nghiệp chướng để đến cõi an nhiên tĩnh tại. Đó là lần cuối cùng cô nhìn thấy nụ cười của mẹ vì một tháng sau bà qua đời.

Khi bữa cơm kết thúc, Lan Huân cùng cha ngồi ăn bánh uống trà dưới tán cây sứ trắng trong sân. Ánh trăng lồng qua tầng lá rung rinh những đóm sáng trên bàn. Gió nhè nhẹ thổi, hoa sứ thơm nồng. Khung cảnh thanh bình nơi miệt vườn cây trái làm phiền não của cô vơi đi không ít. Sự thư thái này đã rất lâu rồi hai cha con mới cùng cảm nhận. Cô lặng lẽ nâng chén trà lên môi, thưởng thức hương thơm trong làn khói nhạt nhòa, không muốn phá vỡ sự im lặng an nhàn.

Cha cô có một gia đình phức tạp nhưng nhờ hai người vợ hiểu chuyện nhẫn nhịn mà mọi thứ đều tốt đẹp bình yên, chỉ có cô gái út tính tình thẳng thắn nóng nảy gây rắc rối ban đầu. Nhiều lần cô nghe người xung quanh nói đùa lúc trà dư tửu hậu rằng ông may mắn, nếu gia đình khác đã tranh chấp cãi vã không ngày yên ổn. Suy nghĩ lạc quan như thế cũng tốt, chỉ là sự may mắn này được đánh đổi bằng hạnh phúc của rất nhiều người. Và người trong cuộc có hay không tự cho rằng mình may mắn?

- Con định sống như vậy đến cuối đời sao?

Câu hỏi mang theo tiếng thở dài làm cô ngẩn người một chút mới hiểu ra. Ông đã biết sự thật về hôn nhân của cô và Lạc Dương.

- Cuộc sống của con bây giờ rất tốt mà.

Cô khẽ cười, rót thêm trà vào hai chiếc tách. Đây không phải lần đầu ông nhắc chuyện này, lần nào cô cũng khéo léo tránh né. Cô không thích bàn bạc về những kế hoạch tương lai, bởi vì mọi thứ đều vô định. Cô không chắc chúng sẽ thành sự thật hoặc mình có thể thực hiện. Nói trước bước không qua.

- Chuyện của con và Khuất Bình thì sao?

- Trước giờ vẫn vậy mà ba, đâu có gì thay đổi.

Cô bật cười, nhớ lúc mình tuyên bố lễ cưới và dẫn Lạc Dương về ra mắt. Ông là người phản đối gay gắt nhất, nếu không có dì khuyên nhủ chắc ông đã từ mặt cô. Chuyện này cũng không trách được, bởi vì không chỉ ông xem Khuất Bình là rễ quý, mà gia đình anh cũng xem cô là dâu hiền. Nhưng cuộc đời đâu có đơn giản vậy, đâu phải người ta muốn là được. Nhiều khi cô cảm thấy sợ hãi sự sung sướng hả hê của mình khi làm trái ý người lớn trong nhà, không biết những quyết định của mình là lương tâm lên tiếng, hay chỉ là ngấm ngầm trả thù?

- Lúc trước con là đứa hiểu chuyển nhất… nhưng bây giờ con là đứa làm ba lo lắng nhất. Mấy chị em con đều có cuộc sống ổn định, gia đình hạnh phúc, chỉ có con hơn ba mươi tuổi vẫn chưa có gì. Sau này con già rồi ai bên cạnh chăm sóc…

Cha cô nhấp một ngụm trà than thở.

- Mẹ con dưới suối vàng cũng không yên tâm được.

Lan Huân im lặng xoay xoay đóa hoa sứ trắng vừa rơi xuống bàn. Những cánh hoa trắng muốt mịn màng đã ngã màu tàn úa vẫn tỏa hương ngào ngạt. Cô nhớ lúc mẹ mình còn sống cũng từng nói:

“Phụ nữ càng hiểu chuyện thì càng khổ. Con còn nhỏ đã hiểu chuyện như vậy thì lớn lên sẽ phải chịu đựng bao nhiêu thứ nữa? Mẹ chỉ mong con sau này được hạnh phúc, tìm được ai đó yêu thương con, mà con cũng biết tự yêu thương mình.”

Bản thân cô không cho rằng mình hiểu chuyện khi còn nhỏ. Cô chỉ là kẻ phản ứng chậm chạp đối với các vấn đề, lo nghĩ nhiều mà trở nên thụ động. Cô không giống hai chị lớn đã trưởng thành dễ dàng bày tỏ quan điểm, cũng không giống đứa em gái khờ dại bồng bột nói ra suy nghĩ. Cô chỉ đơn giản không lên tiếng, âm thầm nhìn mọi chuyện, lặng lẽ chôn trong lòng. Và chúng biến thành thuốc độc ngấm sâu theo thời gian không cách nào giải được.

Cô biết cha mẹ không yêu nhau, cuộc hôn nhân sắp đặt nhờ mai mối giữa hai gia đình môn đăng hộ đối. Vợ chồng đối xử với nhau như khách quý, tôn trọng lẫn nhau để giữ gìn hạnh phúc. Nhưng đó chỉ là hạnh phúc vay mượn giả tạo nên nhanh chóng sụp đổ khi xuất hiện kẻ thứ ba. Không giống như bà bị ép vào đường cùng, một nửa nguyên nhân với ông là trách nhiệm, nửa còn lại chính là chân tình. Bà là người phụ nữ hoàn hảo nhưng lại thua trước một cô gái bình thường. Lòng người quả thật sâu như biển làm sao có thể đo lường.

Lúc còn nhỏ cô không hiểu chuyện này nên xem đó là sự phản bội, nhưng lớn lên cô đã hiểu tương đối vẫn xem đó là sự phản bội. Cô thà nhìn thấy cha mẹ ly hôn sau đó ông cưới dì còn hơn thương hại bà mà không nỡ buông tay. Cô biết ông cảm thấy có lỗi nên tìm cách bù đắp, chưa bao giờ thiên vị mẹ con dì, thậm chí có lần cư xử hà khắc. Hành động này đồng thời làm tổn thương hai người phụ nữ, tổn thương cả những đứa trẻ trong nhà. Sai lầm lại nối tiếp sai lầm đem mọi người giam trong đau khổ, hủy hoại dần mòn hạnh phúc lẫn nhau, cho đến ngày cái chết của mẹ cô giải thoát tất cả.

 Cô không hiểu vì sao một người phụ nữ thông minh sắc sảo, kiêu hãnh giỏi giang như mẹ lại chọn con đường bế tắc này không chút phản kháng?

Nhưng cuộc sống là một vòng luẩn quẩn, một câu hỏi có quá nhiều lời giải, một vấn đề có quá nhiều nguyên nhân, tìm ngọn nguồn là việc làm vô nghĩa, chỉ có thể chấp nhận thực tế như một điều hiển nhiên. Cô đã trưởng thành suy nghĩ cũng thoáng hơn nên không bị ám ảnh dày vò, chỉ thỉnh thoảng nhớ đến rồi tự thuyết phục mình quên đi. Cô không đủ can đảm để đào sâu rắc rối, không đủ dũng cảm để đối mặt phiền phức, đành để cho quá khứ ngủ yên. Và những bí mật chỉ mình mẹ cô biết sẽ cùng bà chôn xuống đáy mồ.

- Ba không cần lo lắng cho con đâu. Con đã có những dự định của mình rồi. Con sẽ sống hạnh phúc như mẹ mong muốn.

 Cô vừa nói vừa xé nhỏ mấy cánh hoa sứ trắng. Hương thơm ngọt lịm vương vấn những ngón tay mảnh khảnh. Có nhiều chuyện không bao giờ quên được nhưng cô cũng không để chúng ảnh hưởng đến tương lai. Không yêu thương ai, không lập gia đình, không có con cháu không có nghĩa là không hạnh phúc. Vì quan niệm hạnh phúc của mỗi người mỗi khác, cũng như mỗi lựa chọn sẽ dẫn đến kết quả khác nhau. Cô sợ cô đơn nhưng không sợ khác biệt. Huống chi, cô đã có một người bên cạnh, cũng không cần phải sợ cô đơn.

Chú thích

[1]    Một con trai thì là có nhưng mười con gái vẫn là không có

[ Hai thế giới ] Chương 8

.

Chương 8

.

Phòng sách tĩnh lặng thoang thoảng hương trầm, Lan Huân ngồi trên trường kỷ, chuyên chú ngắm bức thư họa hình trực phúc[1] để ở bàn trà trước mặt. Trên nền giấy hoa tiên trắng mịn nổi bật những thân trúc hiên ngang ngạo nghễ lại mềm mại uyển chuyển được vẽ bằng mực tàu chỗ đậm chỗ nhạt, có sắc khói sương vô cùng huyền ảo. Với văn hóa Á Đông, trúc là một trong những biểu tượng của người quân tử, thể hiện khí phách cao khiết, ý chí phi thường được lý tưởng và nhân cách hóa. Kỹ thuật vẽ mặc trúc[2] của Khuất Bình là sự dung hòa nhuần nhuyễn giữa công bút và ý bút[3] tạo nên một phong cách đặc biệt tinh diệu.

Trên bức họa đề chữ “Tâm” cùng câu thơ quen thuộc “Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến” bằng chữ Quốc ngữ mô phỏng Hán Nôm theo kiểu Khải thư. Góc dưới bên trái đề lạc khoản[4] cùng ấn chương dương văn[5] đỏ rực màu son. Bút pháp điêu luyện của Khuất Bình khi lướt đi nhẹ nhàng như hành vân lưu thủy, khi dừng lại vững vàng tựa bàn thạch thái sơn. Kiểu chữ Hành, Thảo thể hiện vẻ phóng khoáng cao nhã trong khi kiểu chữ Lệ, Khải lại nhuộm nét thâm trầm uy nghiêm của người mang cốt cách Nho phong thuộc dòng dõi thư hương lâu đời không phải ai am tường chữ Hán cũng luyện được.

Anh là thư họa gia nổi tiếng nhưng rất ít tác phẩm. Từ ngày anh kinh doanh trà quán hầu như không sáng tác, chỉ vẽ tặng những bằng hữu thâm giao dịp năm mới. Điều này vô tình nâng giá những bức thư họa ký tên Khuất Bình trên thị trường, làm chúng càng trở nên đặc biệt, được giới thưởng ngoạn săn lùng tìm kiếm. Riêng bức tranh này anh vẽ theo ý tưởng của cô dành tặng Vũ Phong. Nguyên nhân sự việc phải quay ngược thời gian ba tuần trước, khi cô dẫn bé Kha đến nhà anh học chữ Hán.

Lúc đó, Lan Huân vừa nghe được vài tin đồn hành lang về mình và Vũ Phong. Sau đêm uống rượu ở Vô Ưu Tửu Quán, hai người trở nên thân thiết, cùng ăn trưa nhiều lần, trò chuyện khá vui vẻ. Anh là người mới, nhờ cô mà biết thêm chuyện xưa tích cũ của cơ quan. Cô phát hiện anh cũng quan tâm đến trà và thư họa nên càng có điểm chung để nói. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa chuyên viên – lãnh đạo tốt đẹp đột xuất chẳng phải chuyện hay. Hình thành những lời ong tiếng ve, càng dữ dội hơn khi bữa rượu được nhân chứng bí mật kể lại. Điều tiếng lan tràn khắp chốn, tam sao thất bản, lông gà biến thành con gà, con kiến biến thành con voi.

Cô đem mọi chuyện kể với Khuất Bình, thái độ hào hứng như thị phi chẳng liên quan mình, như một kẻ hóng chuyện thiên hạ. Anh có vẻ không quan tâm, chỉ hỏi thăm vô cùng hờ hững:

- Lan Huân cảm thấy Vũ Phong là người thế nào?

- Vũ Phong là người khá tốt, cũng rất tử tế, lại tài năng, nghiêm túc trong công việc, đặt ra tiêu chuẩn cho bản thân và người khác khá cao, tuy có hơi tham vọng nhưng không bất chấp thủ đoạn, là người rất sòng phẳng, ân đền oán trả. Gia đình có chút phức tạp, có chút đáng thương…

-…

- Nói chung, Vũ Phong là người thú vị.

Anh nghe xong không lời bình luận, lạnh nhạt gật đầu, uống hết chén trà rồi quay lại phòng học giảng bài cho bé Kha. Cô tiếp tục nấu nướng trong bếp, chuẩn bị bữa trưa cho ba người. Đến chiều, cô phát hiện ra điều bất thường khi gặp anh luyện chữ trong thư phòng. Vẻ mặt anh vẫn điềm tĩnh lạnh lùng nhưng rất nhiều giấy lụa bị vò nát quăng vào sọt rác. Chúng không rơi lung tung, nằm khá gọn gàng, điều bất thường chính là số lượng. Khuất Bình sẽ không phí phạm như vậy nếu tâm trạng tốt, càng không thích vò giấy viết hỏng.

Cô đứng ở cửa, lưỡng lự không biết nên vào hay không. Anh ngẩng mặt lên, nhíu mày nhìn cô lên tiếng:

- Lan Huân lại đây.

Thanh âm không được hòa nhã, có vẻ mệnh lệnh. Cô cũng không giận, ngược lại cảm thấy buồn cười, rất lâu rồi mới gặp lại thái độ này của anh.

- Khuất Bình có chuyện gì vậy?

Cô hỏi nhẹ nhàng, thẳng thắn nhìn anh.. Hai người đứng cách nhau một cánh tay. Anh im lặng đưa bút lông cho cô, di chuyển ra xa một chút. Cô nhận lấy, bước lại gần tờ giấy hoa tiên trải trên bàn, âm thầm chờ đợi điều anh muốn viết.

Anh không giải thích, tiến lên đứng sát phía sau cô, thản nhiên giữ chặt tay cô, bắt đầu chấm mực phóng bút. Anh thuận tay trái, nhưng có thể viết bằng hai tay, chỉ là chữ viết tay phải thiếu chút khí độ trầm hùng.

Bàn tay anh vững vàng bao lấy tay cô nhẹ nhàng đưa ngọn bút lướt trên trang giấy, xúc cảm hai làn da chạm nhau vừa quen thuộc lại vừa xa lạ, dù sao cũng là lần đầu cầm tay viết chữ. Không gian an tĩnh vắng lặng, nghe rõ tiếng thở khẽ khàng, ngửi thấy hương trầm nhàn nhạt. Mực tàu rất nhanh in trên giấy bản, đường nét đậm nhạt cân đối, không phiêu bồng đến rồng bay phượng múa nhưng vẫn đạt quy chuẩn Hành thư thanh thoát nhàn nhã. Câu thơ chữ Hán hàm ẩn ý nghĩa sâu xa không đơn giản là lời khuyên thưởng thức hoa cỏ:

“Dã hữu đồng tâm liên khí vị
Ân cần khán thủ cập chu nhan”[6]

Lan Huân cúi đầu ngẫm nghĩ một lúc, xoay mặt nhìn người đứng bên cạnh. Hai ánh mắt xoáy thẳng vào nhau, Khuất Bình buông tay khẽ nói.

- Tôi muốn Lan Huân gặp một người.

- Gặp ai?

- Bạn gái của Vũ Phong.

Thanh âm trầm ấm từ tốn. Cô gác bút lên giá, mỉm cười.

- Khuất Bình làm sao quen?

- Tuệ Trúc từng phỏng vấn tôi trong một buổi triển lãm thư họa của Hội Văn học Nghệ thuật thành phố, cách đây mấy tháng.

- Cô ấy là người thế nào?

- Người cũng như tên.

Câu trả lời mang ẩn ý tán thưởng làm cô ngạc nhiên, vừa hiếu kỳ vừa băn khoăn vì cảm giác bất an thoáng qua.

 Cô từng nghe Vũ Phong kể về Tuệ Trúc, không chú ý lắm vì chẳng liên quan, nhưng tình thế này liên quan hơi nhiều. Những chuyện đồn thổi ảnh hưởng danh dự bản thân dù cô mặc kệ vẫn phải thu dọn. Chuyện nhà Vũ Phong, cô không giúp được thì nên rút chân, dính líu dây dưa càng thêm phiền phức. Hơn nữa, Khuất Bình đã mở lời, cô sẽ không từ chối. Cô tôn trọng anh cũng tin tưởng anh nên sẽ nghe theo sự an bài này. Cô cũng là người biết phân nặng nhẹ nên chẳng ngoan cố làm theo ý mình. Qua rất nhiều chuyện đã xảy ra, cô càng không muốn khiến anh phiền lòng.

Chủ động cầm lấy tay người bên cạnh, cô khẽ cười nói, thanh âm dịu dàng lại kiên định:

- Khuất Bình yên tâm, tôi sẽ dàn xếp mọi chuyện êm đẹp.

Mấy ngày sau, cuộc hẹn diễn ra ở Trà Âm Quán, bằng danh nghĩa Khuất Bình nhưng chỉ hai cô gái gặp nhau. Khi tiếp xúc, Lan Huân mới hiểu lời khen tặng của anh quả thật không sai. Tuệ Trúc mang vẻ đẹp tao nhã cao quý rất tự nhiên không chút kiểu cách kiêu kỳ. Sự đoan trang hiền dịu của một phụ nữ trí thức gây thiện cảm ngay cái nhìn đầu tiên. Những lời trò chuyện thể hiện sự thông minh tinh tế, thấu tình đạt lý trong cách đối nhân xử thế.

Ban đầu cô còn cảnh giác, nhưng sau mấy câu xã giao dò đường thì nghi ngại hoàn toàn tan biến. Người có thể giúp Vũ Phong vượt qua ám ảnh tâm lý thuở nhỏ, giải quyết những mâu thuẫn gia đình chỉ có thể là Tuệ Trúc, không ai khác. Cho nên, cô đem tất cả mọi chuyện kể với nàng, cũng giải thích rõ ràng sự việc. Hai người nói chuyện hợp nhau quên cả thời gian, lúc nhìn lại đường đèn đã sáng.

Nàng cười nhẹ nhõm, nói rất chân thành:

- Lúc em nghe mấy chuyện đồn thổi trong cơ quan anh Phong cũng không yên tâm, nhưng được nói chuyện với chị thì không còn gì lo lắng nữa. Những bí mật này, đúng là anh Phong rất khó để kể với em. Cảm ơn chị vì đã cho em biết.

- Không có gì đâu. Nhưng em đừng nói với Vũ Phong là chị kể nha.

- Tất nhiên rồi. Em làm sao nói được. Em sẽ gợi chuyện để anh Phong tự kể lại với em. Còn chuyện chị em mình gặp nhau, em sẽ nói là anh Bình giới thiệu. Anh Phong cũng rất ngưỡng mộ tài năng của anh Bình. Nếu có cơ hội, mọi người cùng nhau ăn một bữa cơm đi.

Cô vui vẻ đồng ý. Hôm nay là ngày được mời cơm. Bức tranh là quà đáp lễ. Những tin đồn thất thiệt được giải quyết dễ dàng bằng sự xuất hiện của Tuệ Trúc ở thư viện, cùng Vũ Phong và cô ăn trưa vài lần, trò chuyện thân tình như quen từ lâu, làm những kẻ ngồi lê đôi mách đành phải ngậm miệng.

- Không vừa ý bức tranh ở chỗ nào sao?

Khuất Bình đã xong cuộc họp với nhân viên, về nhà gặp cô ngồi ngơ ngẩn liền lên tiếng hỏi:

- Không có. Tranh rất hoàn hảo. Sắp đến giờ hẹn rồi.

Cô cười nhắc nhở, cẩn thận cuộn bức thư họa để vào hộp gỗ. Anh nhanh chóng chuẩn bị rồi trở lại. Hai người đi bộ đến nhà hàng Nguyệt Dạ Liên trong khu Phố cổ, cách quán trà chỉ một dãy tiệm. Nơi đây nổi tiếng với những món ăn được chế biến tinh xảo hoàn mỹ đầy đủ mùi vị sắc hương. Đặc biệt, nguyên liệu nấu nướng đều ít nhiều liên quan đến sen, nếu có yêu cầu của thực khách, bếp trưởng sẽ kết hợp món ăn với vài dược liệu tạo nên những bài thuốc Đông y có tác dụng dưỡng tâm an thần rất hiệu nghiệm.

Nguyệt Dạ Liên nằm cạnh đồng sen mênh mông gió lộng. Nổi bật trên nền lá xanh thẫm là dãy thủy đình sơn son sang trọng xây dựng riêng biệt được kết nối với nhau bằng hành lang đỏ rực. Những tấm mành trúc che nắng chắn mưa cùng đèn lồng lụa tỏa sáng tạo dáng vẻ tao nhã cổ kính. Nhà hàng thường đông khách nhưng không có cảm giác náo nhiệt ồn ào. Bên trong những bức tường đá xám phủ kín dây tường vy nở hoa hồng phấn là không gian bình lặng như một hoa viên mỹ lệ của các bậc công hầu phong kiến ngày xưa. Không chỉ phong cảnh hữu tình thu hút mà cả thái độ phục vụ chu đáo lịch thiệp của nhân viên cũng làm thực khách hài lòng vừa ý.

Khi cô và anh đến nơi, Vũ Phong và Tuệ Trúc đang ngồi đợi. Sau mấy lời chào hỏi xã giao vẫn là đối đáp xã giao. Lan Huân cảm thấy bất ngờ về thái độ khách sáo kỳ lạ của hai người đàn ông chung bàn. Kiểu nói chuyện thăm dò thận trọng hơn mức bình thường cũng làm Tuệ Trúc ngạc nhiên. Cô và nàng đưa mắt nhìn nhau dò hỏi, chẳng ai hiểu được nguyên nhân. Một bữa cơm đáng lẽ vui vẻ thư giãn lại trở nên căng thẳng ngột ngạt.

Trong lúc dùng bữa, cô và nàng tích cực trò chuyện để không khí dễ thở một chút. Hai người nói về những món ăn trên bàn, từ hoa sen, lá sen, hạt sen đến củ sen, ngó sen, tơ sen. Chủ đề rất nhanh chuyển sang trà sen, mở rộng ra các loại trà ướp hương rồi nguồn gốc cây trà trong truyền thuyết và lịch sử, nghệ thuật thưởng trà của Việt Nam và các nước Á Đông, hành trình trà cụ qua nhiều thế kỷ, nghề sản xuất và kinh doanh trà, cuối cùng dừng lại ở các loại trà truyền kỳ như Hầu trà, Trảm Mã trà, Trinh nữ trà…

Nhờ có trà mà bữa cơm không kết thúc trong tình thế khó xử. Lan Huân âm thầm cảm thán khi chuẩn bị bước chân ra khỏi thủy đình. Cô chắc chắn từ đây về sau sẽ không thể gặp Khuất Bình và Vũ Phong ở cùng một chỗ, ngoại trừ trường hợp đặc biệt hy hữu. Lấy hộp gỗ vẫn cất trong tủ đồ của khách từ lúc đến đưa cho cặp đôi kia, cô mỉm cười nói:

-  Tặng hai người làm kỷ niệm. Đây là món quà độc nhất vô nhị đó nha. Tôi và Khuất Bình đã phải tuyển chọn rất cẩn thận.

Vũ Phong đang lưỡng lự thì Tuệ Trúc nhẹ nhàng nói khéo:

- Chị Huân và anh Bình đã bỏ công chuẩn bị món quà quý giá như vậy. Nếu anh không nhận thì không nể mặt chút nào. Cung kính không bằng tuân lệnh mà.

Cô nhiệt tình tán thành lời nói của nàng. Vũ Phong buộc phải nhận quà, lịch sự cảm ơn. Cô thầm mong anh hiểu được thâm ý trong bức họa này, hiểu được lời nhắn nhủ chân thành của một người bạn.

Anh là người tham vọng, hoàn toàn khác biệt với những người thân ở bên cạnh cô, tựa như không thuộc về một thế giới. Bước đường công danh anh lựa chọn sẽ muôn trùng khó khăn trở ngại, thậm chí đánh đổi bằng những hy sinh đắt giá.  Tuy nhiên, anh là người có tâm vẫn sáng, có tầm nhìn tương lai giúp ích cộng đồng. Cô hy vọng anh vẫn giữ được tâm mình không bị vấy bẩn bởi tiền tài quyền lực trong chốn chính trường đầy rẫy âm mưu, dù phải có lúc ngả nghiêng theo gió nhưng cuối cùng vẫn cương trực thẳng ngay.

“Trúc vốn kiên cố (hiên ngang, cố định), kiên cố thuộc đức của mộc thụ, người quân tử nhìn thấy gốc, vì vậy xây kiến lập mà không nhổ; Trúc trực tính, trực lấy để lập thân, quân tử kiến tính, trong suy nghĩ độc lập, không ỷ lại người khác; Trúc tâm không, không là thể của Đạo, quân tử kiến tâm, nguyên tắc trong suy nghĩ cần cảm thụ hư không; Trúc tiết trinh, trinh để lập chí, quân tử kiến tiết, nguyên tắc phải rèn luyện”[7]

Lúc bốn người sắp đến cổng chính của Nguyệt Dạ Liên, trời bắt đầu mưa. Mưa đêm không lớn, nhưng đủ ướt áo những khách bộ hành. Ngồi chờ mưa tạnh trong đại sảnh, Lan Huân cảm thấy có chút lạnh vì đang mặc chiếc đầm ngắn tay, cũng không mang áo khoác. Cô lặng lẽ vuốt dọc cánh tay rồi khoanh quanh người giữ ấm. Khuất Bình nhìn thấy, nhẹ nhàng cởi áo khoác đưa cho cô, tự nhiên giúp cô vén lại tóc sửa lại áo sau khi mặc xong. Hành động này không thoát khỏi ánh mắt hai người bên cạnh làm sự hiểu lầm càng tăng thêm, vì lúc dùng cơm từng cử chỉ của anh cũng thể hiện rõ sự chăm sóc ân cần như vậy. Cô không giải thích, mặc kệ người khác hiểu theo ý họ cũng là điều thú vị.

- Lan Huân, hai người chỉ là bạn thân thôi sao?

Vũ Phong cười hỏi, mang theo ý trêu chọc khi Khuất Bình đang nói chuyện với nhân viên tiếp tân cách đó khá xa.

- Không phải bạn thân. Chính xác là “thanh mai trúc mã, tri âm tri kỷ”

Câu trả lời tự hào cùng mãn nguyện kèm với một nụ cười nhẹ hẫng. Tuệ Trúc nghe thấy cũng khẽ cười. Cô biết nàng hiểu. Sự duyên dáng thông minh của nàng làm cô vừa ngưỡng mộ vừa nao lòng, cảm giác luyến tiếc lại mơ hồ nhẹ nhõm. Điều này xuất phát từ giả thuyết không tưởng rằng nếu như cô gái được giới thiệu với Khuất Bình chín năm trước là Tuệ Trúc, có lẽ mọi chuyện hiện nay đã khác.

 Con người làm sao biết trước được chữ “Duyên”, càng không thể định đoạt chữ “Phận”, chỉ có thể thay đổi chữ “Nợ”.  Sống đừng nên vay mượn quá nhiều, cũng phải tùy người mà vay mượn. Nợ tiền bạc thì có thể trả, nợ ân tình thì khó mà trả.

Mưa lất phất bay dưới đèn đường vàng vọt như những hạt thủy tinh lấp lánh. Những giàn hoa giấy trên vỉa hè rì rào rũ nước mỗi khi có cơn gió thổi qua. Dãy đèn lồng lunh linh sắc màu treo nơi tiệm quán hắt ánh sáng ra mặt đường lát đá phiến ướt lạnh mưa đêm. Đường phố vắng bóng người vì cuộc sống nhộn nhịp đã chuyển vào bên trong những ngôi nhà ấm áp. Khung cảnh Phố cổ dưới cơn mưa đêm trở nên thâm trầm huyền ảo lại thanh bình tĩnh lặng.

Khuất Bình và cô đi bộ về Trà Âm Quán nhờ chiếc dù mượn của nhà hàng. Anh choàng tay qua vai cô kéo sát vào mình, tránh bị tạt mưa.

- Khuất Bình không có thiện cảm với Vũ Phong?

Cô đột nhiên hỏi. Anh gật đầu đáp.

 – Phải.

- Vì sao?

Anh quay sang nhìn cô rất nhanh, lại nhìn con đường trước mặt, không trả lời. Cô khẽ cười, không truy vấn tiếp. Hai người im lặng dạo bước trong đêm. Tiếng chân đều nhịp tan vào màn mưa.

.

Chú thích

[1]  Hình chữ nhật đứng, còn gọi là thụ phúc, trung đường, lập phúc

[2]  Vẽ trúc bằng mực tàu, thuộc thể loại tranh hoa điểu, chủ đề Tứ quân tử (còn có mặc lan, mặc mai, mặc cúc)

[3]  Công bút là tả chân, ý bút là tả ý

[4] Lạc khoản gồm thượng khoản (tên người nhờ vẽ thư họa), xuất xứ (nội dung thơ họa nếu là của người khác) và hạ khoản (thời gian + địa điểm + tác giả)

[5]  Dương văn (chu văn) chữ đỏ trên nền trắng, âm văn (bạch văn) chữ trắng trên nền đỏ.

[6] Trích Bồn lan họa Di Xuân thứ vận (Họa bài chậu hoa lan của Di Xuân) của Cao Bá Quát. Dịch thơ Ngô Linh Ngọc: Cùng mối đồng tâm, cùng mối cảm. Bảo nhau giữ lấy tấm hồng nhan.

[7]   Trích Dưỡng Trúc Ký của Bạch Cư Dị

[ Hai thế giới ] Chương 7

.

Chương 7

.

Thứ bảy, sau bữa ăn sáng đông đủ cả nhà chỉ còn một mình Lan Huân, Lạc Dương đến trường dự Hội thảo, Minh Hiên đưa bé Kha đi học bơi. Gia đình hiện giờ vô cùng hòa thuận đầm ấm, trách nhiệm của cô đang được chuyển giao êm đẹp, chỉ chờ một lễ cưới diễn ra. Ngày trước, cô quyết định điều tra về nhân phẩm và thân thế của cậu rồi âm thầm mai mối quả thật không sai. Cô cũng không ngờ bé Kha có thể tiếp nhận mọi chuyện dễ dàng đến vậy. Mấy quyển sách The White Swan Express,  And Tango Makes Three, Who’s In My Family[1] đúng là hiệu quả.

Việc dò hỏi ý kiến của bé Kha được giao cho cô. Hôm đó, hai mẹ con dạo siêu thị rồi đi ăn kem, tâm trạng cô bé rất vui vẻ. Lan Huân kể vài chuyện nhập đề rồi đặt giả thuyết với con gái bằng những câu hỏi: “Nếu ba con có người yêu thì sao? Con có chấp nhận không?”, “Nếu người đó là nam thì sao?”, “Nếu người đó muốn kết hôn với ba và đến sống cùng con, chăm sóc cho con, yêu thương con?”… Bé Kha đều ngoan ngoãn đồng ý, chỉ có một yêu cầu:

“Nhưng mẹ vẫn phải là mẹ của con nha”

Cô nhìn vào đôi mắt chờ mong của con gái, mỉm cười gật đầu. Sẽ có ngày cô rời khỏi bé Kha nhưng chưa phải lúc này. Sự xa cách cũng như thói quen, phải chậm rãi luyện tập, cần thời gian để thích nghi, không thể tiến hành đột ngột .

 Câu trả lời của Lan Huân làm bé Kha phấn khởi, vẻ mặt lạnh nhạt hiện lên nụ cười rạng rỡ. Cô bé vừa ngây thơ vừa nghiêm túc nói:

“Vậy là con có hai người cha, nhiều hơn bạn của con… Mẹ, hay là mẹ cũng kết hôn đi, con sẽ có thêm một người cha nữa, hoặc là một người mẹ cũng được… Mà thôi, mẹ kết hôn với thầy Bình đi, như vậy là tốt nhất. Con rất thích thầy Bình. Hôm trước cô giáo cũng dạy là: Muốn sang phải bắt cầu Kiều. Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”

Quan điểm càng nhiều càng tốt và cách hiểu ca dao không giống ai của bé Kha làm Lan Huân dở khóc dở cười. Cô phải giải thích lại với con gái với về truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo của dân tộc. Việc bé Kha muốn nhận Khuất Bình làm cha cũng dễ thôi. Trong mấy năm qua, sự yêu thương thân thiết của anh dành cho cô bé thể hiện rất rõ ràng. Huống chi, Lạc Dương nhận nuôi bé Kha thành công cũng nhờ anh giúp đỡ một phần. Còn việc kết hôn với Khuất Bình, cô chỉ cần nghĩ đến liền cảm thấy niềm tin sụp đổ, toàn thân phát lạnh.

Lan Huân viết xong báo cáo, chuẩn bị nấu cơm thì bé Kha về đến. Sau khi vận động trong bể bơi nhiều giờ, cô bé mệt mỏi nằm dài trên sô pha, xem chương trình khám phá thế giới. Minh Hiên xuống bếp giúp cô. Khi Vũ Phong uống say ở Vô Ưu Tửu Quán, cô đã nhờ cậu đưa về, nhưng chưa có dịp giải thích mọi chuyện. Sau khi biết sự thật, cô thấy tình bạn tốt đẹp giữa anh và cậu bị hủy hoại vì những sai lầm của thế hệ trước quá đáng tiếc. Cậu nói là không trách giận anh, nhưng bị người mình từng yêu căm ghét chẳng rõ nguyên nhân chắc không dễ chịu. Và tận sâu trong lòng anh cũng chẳng muốn đối xử với cậu như vậy, vì anh đã trả lời khi cô hỏi:

“Tôi có căm ghét Minh Hiên không à… Tôi cũng không biết. Có lẽ là không… Có lẽ đó là  sợ hãi thì đúng hơn… Tôi sợ cậu ta, sợ mẹ của tôi, sợ cả bản thân mình… Khi cậu ta nói yêu tôi… Tôi cảm thấy thế giới này thật điên khùng. Mọi người xung quanh tôi đều động kinh… Tôi chỉ muốn thoát khỏi mọi thứ… Thoát khỏi mẹ tôi, thoát khỏi cậu ta, thoát khỏi đống rắc rối gọi là đồng tính luyến ái…”

Và đúng như lời Vũ Phong nói, anh đã cố gắng chạy trốn bằng cách du học ở Hoa Kỳ suốt ba năm, nhưng cuối cùng vẫn phải trở về đối mặt hiện thực.

- Minh Hiên. Chuyện lần trước của Vũ Phong, chị cảm ơn em nhiều lắm.

Cô lên tiếng khi hai người dứng rửa rau. Cậu cười lắc đầu nói không có gì rồi cẩn thận hỏi thăm:

- Thật ra hôm đó anh Phong gặp chuyện gì vậy chị?

- Vũ Phong gặp một số vấn đề liên quan đến hoàn cảnh gia đình ở quê lúc trước. Chuyện này chi tiết thế nào chị không thể kể cho em nghe được vì đây là bí mật gia đình của Vũ Phong. Nhưng chị nghĩ đó là nguyên nhân khiến Vũ Phong căm ghét người đồng tính như vậy… Chị chỉ xui xẻo phát hiện, cũng không giúp được gì ngoài việc ngồi nghe anh ta tâm sự…

Cậu nhìn cô rồi cúi đầu im lặng, vẻ mặt suy tư. Cô thở dài, lựa lời nói tiếp.

- Chị cảm thấy Vũ Phong khá đáng thương. Em cũng đừng trách anh ta… Vũ Phong cần một ai đó giúp anh ta thay đổi suy nghĩ, cũng cần rất nhiều thời gian… Nếu mọi chuyện được giải quyết tốt đẹp, chắc hai người có thể làm bạn như trước. Vũ Phong thật sự cũng không căm ghét em.

- Chị không cần an ủi em đâu. Em không còn để bụng chuyện này từ lâu rồi. Em không giúp gì được cho anh Phong nên chỉ có thể cầu mong anh ấy sống hạnh phúc. Bây giờ, điều em quan tâm nhất là anh Dương và bé Kha.

Cô nghe Minh Hiên nói câu cuối, một vài suy nghĩ kỳ quái nổi lên. Cô cười cười, sâu xa nhìn cậu.

- Chị nghĩ là… nếu Vũ Phong không gặp chuyện gia đình như vậy, biết đâu… em và anh ta thật sự đã có cơ hội trở thành một cặp. Hai người ngày xưa rất thân thiết không phải sao?

- Chị Huân. Chị đừng làm em sợ. Chị cũng tin vào mấy chuyện bẻ thẳng thành cong,  hay bẻ cong thành thẳng sao?

- Chị đang nói về khái niệm song tính luyến ái bẩm sinh do Sigmund Freud giới thiệu[2] và Thang Kinsey[3] hay Lưới Klein[4]. Bây giờ cũng đang rất phổ biến quan niệm tình yêu không phân biệt giới tính.

Minh Hiên nhìn vẻ mặt của cô, chợt nhận ra vài điều, khẽ cười nói tiếp.

- Nếu dựa vào giả thuyết đó thì em cũng có thể nghi ngờ mối quan hệ giữa chị và anh Dương.

- Anh chị tuyệt đối trong sạch nha… Chị chỉ nghĩ là… với em thì những đối tượng có điều kiện tốt hơn anh Dương không phải rất nhiều sao. Hoàn cảnh của anh Dương khá phiền phức vì nuôi con riêng, lại còn những chuyện dây dưa trước kia… Em thật sự có thể bỏ qua tất cả sao?

Cậu chậm rãi trả lời, thanh âm kiên định rành mạch.

- Khi anh Dương kể cho em nghe mọi chuyện, em cũng có suy nghĩ như vậy. Em không biết mình có thể để cho quá khứ ngủ yên hay không… Nhưng em lại nghĩ… tình địch của mình là người chết, không phải tốt hơn người sống hay sao? Người sống không thể tranh giành với người chết, ngược lại người chết cũng không thể tranh giành với người sống. Hoàn cảnh của anh Dương cũng ít người có thể chấp nhận, cho nên em đâu cần phải lo lắng nhiều, đúng không?

-…

- Tình yêu của những người trong giới thường không có sự ràng buộc, lại chịu quá nhiều áp lực nên rất dễ tan vỡ. Em lại muốn một cuộc sống ổn định và bền vững, muốn sự chung thủy và một gia đình hạnh phúc. Suy cho cùng thì lựa chọn này cũng là tốt nhất cho em. Hơn nữa, em thật sự yêu anh Dương, em cũng rất thương bé Kha, bất chấp xuất thân của con bé. Những chuyện xảy ra là việc của người lớn không nên ảnh hưởng đến con trẻ. Em không muốn vì quá khứ của anh Dương, của bé Kha hay của em,  mà để vuột mất hạnh phúc hiện tại.

Cô cười gật đầu, cảm thấy vô cùng hài lòng. Cậu thẳng thắn với cô như vậy rất đáng trân trọng. Thật sự, cô sợ kiểu vỏ bộc thiên thần thánh thiện với những thứ đạo đức nửa mùa. Dù cậu chẳng phải khoan dung độ lượng, chỉ là lựa chọn tối ưu, nhưng không thể phủ nhận điều đó rất thực tế, đúng đắn và đáng tin cậy. Con người không ích kỷ thì không phải là con người, chỉ là ích kỷ tiêu cực hay tích cực, lợi mình lợi người hay lợi mình hại người. Hơn nữa, tình cảm của cậu đối với Lạc Dương và bé Kha mà cô cảm nhận là vàng mười không cần thử lửa.

Tóm lại, Lạc Dương không chọn lầm người, cô cũng không phải lo bò trắng răng, chỉ cần sắp xếp kế hoạch cho tương lai của riêng mình.

Qua bữa cơm trưa, cô đến Trà Âm Quán dọn dẹp nhà giúp Khuất Bình. Ba tuần nay, anh giải quyết vấn đề kinh doanh ở Lâm Đồng. Ngôi nhà không có người sống trong thời gian dài rất lạnh lẽo hoang vắng nên cô thường ghé qua chăm sóc cây cảnh, quét tước bụi bặm, đôi khi ngủ lại. Công việc của anh chủ yếu ở Tây Nguyên, nhưng thời gian anh sống nơi đây lại nhiều hơn. Lan Huân biết lựa chọn của anh là vì cô, dù anh chưa từng giải thích một lời. Nhìn anh thường xuyên đi lại giữa nhiều nơi suốt bốn năm, cô rất phiền lòng, nhưng không có cách thay đổi tình trạng. Thân thể con người đâu phải sắt đá, sức khỏe sẽ có lúc suy kiệt, anh lại là người cuồng công việc, luôn cần ai đó bên cạnh chăm sóc nhắc nhở. Nghĩ đến chuyện này, cô chỉ ước mình có thể phân thân.

Cô làm xong mọi việc thì trời đổ mưa. Cơn mưa thu nhẹ nhàng mát lạnh, rì rào đánh lên mấy khóm trúc quanh nhà, gõ nhẹ những cành trà nhánh mai, lay động mặt nước lộ thiên trong mấy chiếc chum vại. Cô ngồi dưới hiên nhà, nghe âm thanh của mưa giữa không gian tĩnh mịch, ngắm những giọt nước nhỏ xuống từ mái ngói thành tấm màn ngọc châu trong suốt. Hương thơm của hoa lan chớm nở quyện trong không khí lúc ẩn lúc hiện, như gần như xa làm khung cảnh càng thêm thơ mộng.

Ngoài trà và thư họa, Khuất Bình cũng quan tâm đến việc trồng lan, nhưng chỉ duy nhất loài Bạch Ngọc Đại Kiều. Đây là một trong những giống địa lan Kiếm Bắc Hà truyền thống, nở hoa chủ yếu vào mùa thu. Hương thơm quyến rũ, say đắm lại dịu dàng. Hoa màu trắng nhạt mang ý nghĩa thanh khiết, trang nhã và cao quý. Khóm lá xanh biếc mượt dài, mảnh mai lả lướt nhưng không yếu đuối.

Hoa lan từ ngàn xưa được tôn vinh là “vương giả chi hương” dù ở nơi thâm sơn cùng cốc vẫn tỏa hương khoe sắc gợi lên khí tiết bất khuất quật cường của người quân tử. Thưởng thức địa lan Kiếm là một nghệ thuật gói trong bốn chữ “hương, sắc, tư, vận” chú trọng vẻ đẹp hoàn mỹ của cả chậu lan. Hương hoa tinh tế thanh nhã, không gay gắt nhưng lâu bền khó phai. Sắc hoa phong phú kiều diễm, nhưng không sặc sỡ thô thiển. “Hữu sắc vô hương” là điều tối kỵ của chậu lan vì giống một mỹ nhân có xác không hồn. Người ngắm lan “xem hoa nhất thời, xem lá kinh niên” nên tư thế thân lá phải hài hòa cương nhu, cốt cách thanh cao, phong độ hiên ngang nhưng vẫn rung rinh trước gió. Vận là ý vị của cả chậu lan, cái đẹp bên ngoài phải thống nhất với cái thần thẳm sâu bên trong, hình thành sự liên tưởng chặt chẽ sâu sắc khơi thông thế giới trí tuệ tinh thần, hướng tới Chân – Thiện – Mỹ.

Và mấy chậu lan của Khuất Bình đều đáp ứng đầy đủ những yêu cầu khắc khe cầu kỳ của giới thưởng ngoạn. Nhưng năm nay anh lại không được chiêm ngưỡng trọn vẹn Bạch Ngọc Đại Kiều nở hoa. Những mùa thu trước, anh đều cùng cô uống trà ngắm hoa ít nhất một lần như những tao nhân mặc khách ngày xưa.

Khẽ thở dài, Lan Huân vào nhà lấy bộ đồ trà rồi trở lại sập gụ nâu bóng dưới hiên, tự mình đốt than nấu nước, cảm nhận tâm trạng “một mảnh tình riêng ta với ta”[5]. Khi than đã cháy đến lưỡi lửa xanh, cô đặt ấm nước bằng đất nung lên hỏa lò, nhìn những hòn than đỏ hồng ấm áp giữa cơn mưa. Khuất Bình không dùng than Bạch Dương được nhập khẩu mà dùng than hoa được sản xuất trong nước. Đôi khi, anh dùng than tre nổi danh xứ Thanh Nghệ, hoặc đặt hàng ở cơ sở quen biết luyện loại than từ quả ổi xanh. Tất cả chúng đề nhanh bén lửa, cháy đượm và rất ít khói, cũng không có mùi khó chịu làm lẫn tạp hương trà.

Khi nước bắt đầu nổi bóng hơi, cô chợt nghe tiếng bước chân trong sân, nghiêng người nhìn qua bình phong trúc thì nhận ra vóc dáng quen thuộc. Cô vội vàng chạy ra, tâm trạng đột nhiên vui vẻ lạ thường:

- Khuất Bình về sớm vậy? Công việc xong hết rồi sao?

Anh nhìn cô, có chút ngạc nhiên, khẽ cười nói:

- Công việc chưa xong nhưng kế hoạch có chút thay đổi. Một tháng sau tôi phải trở lại đó. Sao Lan Huân lại ở đây?

- Qua dọn nhà.

Anh cười cảm ơn, nắm lấy tay cô kéo vào nhà. Bàn tay anh lạnh đến mức làm cô giật mình, những ngón tay cũng xiết khá mạnh. Cô im lặng nhìn anh, âm thầm đánh giá. Quần áo đầu tóc anh không ướt, chỉ có một lớp bụi mưa rất mỏng vương lại, gương mặt xanh xao tiều tụy hơn bình thường, vậy nguyên nhân chính là:

- Khuất Bình bị bệnh sao?

- Vừa hết rồi.

Vào đến nhà, anh lấy trong vali một lọ sứ trắng to bằng nắm tay, có nắp đậy kín đưa cho cô.

- Lan Huân pha loại trà này thử xem. Tôi nghiên cứu mấy năm mới có sản phẩm thành công.

- Tôi biết rồi. Khuất Bình mau tắm nước nóng đi. Có muốn ăn gì không?

Anh lắc đầu, bước nhanh về phòng. Cô nhìn lọ trà trong tay, đau lòng thở dài. Gần tháng qua, mấy lần điện thoại trò chuyện, anh không nói mình bệnh, nhưng cô biết cũng chẳng giúp được gì ngoài mấy lời động viên sáo rỗng, chẳng thế bỏ ngang công việc chạy lên Lâm Đồng chăm sóc cho anh. Cô vẫn quan niệm rằng hành động im lặng có giá trị gấp ngàn lần lời nói khoa trương. Khuất Bình càng không phải người cần lời nói.

Lan Huân trở lại hiên nhà, cố gắng pha cho anh một ấm trà thật ngon. Cô dùng ấm nước vừa sôi để vệ sinh làm nóng trà cụ, trong lúc chờ ấm nước thứ hai. Loại nước cô dùng được lấy từ giếng cổ của chùa Thập Tháp nằm trên gò đất cao ở phía Đông Nam thành phố. Tuy không thể khơi dậy hương vị độc đáo của tất cả các loại trà ở mức hoàn hảo nhất, nhưng đối với loại trà Khuất Bình thường dùng lại vô cùng thích hợp.

Nước pha trà là rất quan trọng vì nghệ thuật uống trà của người Việt gói gọn trong câu “nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh”[6]. Cách chọn nước dựa vào kinh nghiệm “sơn thuỷ thượng, giang thuỷ trung, tĩnh thuỷ hạ”[7] Cầu kỳ hơn là dùng sương đêm đọng trên lá sen, hoặc nước mưa hứng từ tàu cau, đôi khi pha nước giếng với nước mưa gọi là nước âm dương. Thậm chí phải tùy loại trà mà chọn nước pha phù hợp. Để uống một chén trà theo phong cách cung đình thật sự rất công phu phức tạp, mà đây chỉ là bước đầu của việc thưởng trà.

Lọ trà vừa mở nắp, hương thơ dịu nhẹ tỏa ra hòa vào không khí, phảng phất phiêu diêu. Cô dùng muỗng tre múc trà vào chiếc ấm tử sa Bát Tràng lâu năm trơn bóng không một hoa văn. Lượng trà vừa đủ hai người đối ẩm. Động tác này gọi là “ngọc diệp hồi cung”. Khuất Bình luôn dùng loại trà xuân Tiền Minh hảo hạng thuộc giống Shan Tuyết để ướp hương, không chỉ vì yêu cầu khắt khe trong việc thưởng trà, mà còn thể hiện sự trân trọng đối với công việc.

Nước đã sôi đến độ đầu nhang, thích hợp nhất để pha lục trà, nếu để nước sôi già thì trà sẽ nồng gọi là cháy trà, còn chưa đủ sôi thì trà không phai. Đối với trà ô long hay hồng trà, phải sử dụng nước sôi có độ nóng cao hơn. Châm nước vào ấm trà lần đầu gọi là “cao sơn trường thủy”, dội từ trên cao xuống nhầm tạo ra một lực làm tan bụi bẩn trong trà, để trà khô vừa thấm rồi đổ nước bỏ ngay. Châm nước lần hai gọi là “hạ sơn nhập thủy”, đóng nắp lại rồi tưới nước sôi lên toàn thân ấm để tạo lớp màng nước nhằm giữa nhiệt độ lâu dài.

Đối với trà ướp hương không nên bỏ nước trà thứ nhất theo kinh nghiệm “tửu tam, trà nhị” vì sẽ làm phai hương hoa. Nhưng với tài nghệ ướp trà của Khuất Bình, không cần quan tâm vấn đề này. Vì trà pha tới nước thứ năm hương vẫn ngát, vị vẫn nồng, sắc vẫn đậm. Anh còn một khả năng làm cô ngưỡng mộ chính là nghe tiếng nước sôi mà đoán ra nhiệt độ, không cần nhìn bóng hơi khi nấu nước bằng siêu đồng năm kim tỏa. Làm được việc này thật sự phải tập luyện rất nhiều.

 Lúc không khí dưới hiên đã quyện chặt hương trà thanh khiết vừa dậy, Khuất Bình cũng đến ngồi xuống chiếu, đối diện Lan Huân qua chiếc bàn nhỏ trên sập.

Cô xếp hai chén trà hột mít khít miệng nhau trên khay trúc, chậm rãi nâng chiếc bình quả lê nóng ấm. Trà được rót thông thả phát ra tiếng róc rách rất khẽ, xoay vòng giữa hai chén đến khi ngập ba phần tư lòng chén gọi là “Quan Công tuần thành”. Cô không dùng cách truyền thống rót trà vào chén Tống rồi chuyển sang chén Quân để giữ hương vị và độ nóng. Chén trà được cầm bằng tay phải, ngón trỏ và ngón cái đỡ miệng chén, ngón giữa đỡ đáy chén gọi là “tam long giá ngọc”. Cô dùng tay trái nâng tay phải đưa chén sang anh, mỉm cười mời trà.

Anh đưa tay ra nhận, vẻ mặt nghiêm túc như nâng niu một bảo vật mong manh. Chén trà được giữ bằng tay trái rồi đưa sang tay phải, ánh mắt anh dõi theo màu nước sóng sánh sắc vàng nhạt trong suốt. Không vội vã uống cạn, anh đưa chén qua dưới mũi để tận hưởng hương thơm màu sắc của trà gọi là “du sơn lãm thủy” rồi mới từ từ thưởng thức.

Hành động của cô cũng tương tự Khuất Bình. Nhấp một ngụm trà nhỏ, chất lỏng nóng ấm vừa chạm đầu lưỡi mang theo vị đắng, đượm mà không nồng, mùi hương tinh tế thoang thoảng. Hớp một ngụm lớn để trà tràn vào mọi ngõ ngách trong khoang miệng, trôi qua cổ họng đọng lại vị ngọt dịu dàng. Chén trà trên tay cô chỉ còn lại một tầng nước mỏng đủ để kiểm chứng tiền hương, tiền vị và hậu vị của loại trà quý. Ấn tượng đọng lại từ hương thơm đặc biệt của loại trà ướp hoa này chính là bốn chữ:  Bạch Ngọc Đại Kiều.

Cô kinh ngạc nhìn anh dò xét. Loài hoa cao sang quý hiếm mà kẻ khác trân quý nâng niu, mỗi năm chỉ nở một lần, mỗi lần nhiều lắm bốn năm bông, anh cũng có thể đem ướp trà. Lượng trà thành phẩm chắc chắn vô cùng hạn chế, còn khó tìm hơn trà hoa thủy tiên anh từng tặng Trầm Kha. Không bàn đến vấn đề kinh tế, chỉ nhìn từ tâm thế người thưởng hoa lan, việc làm này thật quá ngông cuồng ngạo mạn.

- Sao lại dùng loại hoa này ướp trà?

Giọng nói của cô có chút ngập ngừng. Anh thản nhiên trả lời.

- Kết hợp được hai thứ bản thân yêu quý không phải là tốt đẹp nhất sao?

Anh rót thêm trà cho cả hai, động tác nhuần nhuyễn vô cùng đẹp mắt. Cô ngẩn người ngẫm nghĩ, cuối cùng cũng hiểu suy nghĩ của anh.

- Đã đặt tên chưa?

- Bạch Ngọc Lan. Loại trà này không phải để kinh doanh.

- Lại thêm một loại trà ướp hương trở thành giai thoại.

Cô bật cười nói đùa.

- Lan Huân cảm thấy loại trà này thế nào?

- Khuất Bình có hài lòng không?

- Hài lòng.

- Vậy thì tôi cũng hài lòng.

Anh nhìn cô chờ đợi, thái độ rõ ràng không thỏa mãn với câu trả lời. Cô nhận ra, vội vàng giải thích cẩn thận.

- Khả năng bình phẩm về trà của tôi kém xa Khuất Bình. Khuất Bình hài lòng. Tôi có gì để phàn nàn chứ.

- Lan Huân thích loại trà này không?

- Rất thích.

Cô nhìn thẳng vào mắt anh, làn môi xinh đẹp từng chút cong lên thành nụ cười hạnh phúc mỹ mãn. Loại trà này chắc chắn dành tặng cho cô.

Hương hoa vương vấn trong từng làn khói ấm, chờn vờn bay bảng lảng xung quanh. Mưa thu đánh lên từng cây cỏ, nhẹ nhàng điểm mái ngói rêu phong tạo nên bản hòa âm mê hoặc… Bạch Ngọc Lan… Bạch Ngọc Lan… Cô không biết từ lúc nào anh đã mang ý định này, nhưng có thể cùng người bạn thanh mai trúc mã ngắm hoa thưởng trà dưới hiên mưa, tận hưởng hương thơm của loài hoa cao quý bằng mọi giác quan là một điều cực kỳ tuyệt diệu.

 “Người bạn tri kỷ cùng ta uống trà hẳn phải là người bạn hiền, chỉ cần đưa mắt là hiểu lòng nhau, lấy gì mà mua cho được ở cõi đời còn đầy ô nhiễm và phiền muộn này? Có duyên phận lắm mới được cùng nhau hạnh ngộ với người tri kỷ bên một chén trà quý”[8]

.

Chú thích

[1]   The White Swan Express kể về việc nhận con nuôi của 4 gia đình khác nhau: dị tính, đồng tính, khác sắc tộc, bà mẹ đơn thân; And Tango Makes Three dựa trên câu chuyện có thật về hai chú chim cánh cụt đực nuôi dưỡng một bé chim con tại vườn thú trung tâm New York; Who’s In My Family thảo luận về những kiểu gia đình khác nhau, trong đó đề cập đến những cặp đôi đồng tính.

[2]  Khái niệm song tính luyến ái bẩm sinh do Sigmund Freud giới thiệu dựa trên công trình của Wilhelm Fliess, một cộng tác của ông. Theo giả thuyết này, tất cả mọi người đều sinh ra là song tính luyến ái nhưng trải qua quá trình tâm lí, bao gồm các nhân tố bên trong lẫn bên ngoài trở nên đơn tính luyến ái (monosexual, đồng tính hoặc dị tính) nhưng thiên hướng song tính vẫn còn tiềm ẩn.

[3] Thước đo Kinsey là thang đo dùng để xác định thiên hướng tình dục của một người, quan điểm của nó là thiên hướng tình dục có thể biến thiên trong khoảng từ hoàn toàn dị tính luyến ái qua song tính luyến ái rồi đến hoàn toàn đồng tính luyến ái chứ không nhất thiết chỉ tồn tại một kiểu người với duy nhất một thiên hướng tình dục. Thang gồm 7 nấc, ngoài ra để bổ sung nó còn thêm một loại khác X để chỉ người vô tính, những người không có ham muốn tình dục với cả nam lẫn nữ (asexuality). Thang đo là kết quả nghiên cứu của nhà tình dục học Alfred Kinsey.

[4] Lưới Klein còn gọi là Lưới thiên hướng tình dục Klein dùng để đo lường kỹ hơn thiên hướng tình dục bằng cách mở rộng thang Kinsey. Lưới này phân loại lịch sử tình dục từ 0 (hoàn toàn dị tính) đến 6 (hoàn toàn đồng tính). Khi một người tham gia lưới khảo sát này, họ sẽ xác định mình “Chủ yếu là dị tính, thỉnh thoảng đồng tính” ở mức 2, “Chủ yếu là đồng tính, thỉnh thoảng dị tính” ở mức 5 và các khoảng giữa hai mức này. Ở giữa, mức 3 là “Dị tính và đồng tính là ngang nhau”.

[5]  Trích Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan

[6] Thứ nhất là nước, thứ nhì là trà, thứ ba là chén trà, thứ tư là bình trà, thứ năm là những người cùng uống trà.

[7] Nước pha trà ngon nhất là nước đầu nguồn suối, nhì là nước sông và thứ ba là nước giếng khơi, cách hiểu thứ hai là nước suối thì chọn đầu nguồn, nước sông thì nước ở giữa sông, nước giếng là nước ở tầng sâu bên dưới.

[8]  Tương truyền là của Nguyễn Tuân

[ LS ] Lịch sử nhìn lại dưới góc độ y khoa – Bùi Minh Đức

.

.

Đây là một cuốn sách lịch sử nhưng được nghiên cứu dưới góc độ y học. Có thể nói, đây là một cách nghiên cứu khá mới ở Việt Nam, chứ thế giới thì nhiều rồi. Quyển sách cung cấp một lượng kiến thức y học khá thú vị và bổ ích. Những vấn đề lịch sử được nhìn lại một cách hấp dẫn mới mẻ. Cách viết của tác giả cũng dễ tiếp cận, cho dù người chưa từng học qua y như tôi cũng có thể hiểu được phần nào.

Những vấn đề mà sách bàn đến liên quan đến các nhân vật như: Hoàng hậu họ Dương của vua Đinh Bộ Lĩnh và Lê Hoàn, bệnh của vua Lê Đại Hành và Lê Long Đĩnh, Hoàng hậu Thuận Thiên, Nội hôn của nhà Trần, Lý Chiêu Hoàng, Triều Nguyễn với vua Minh Mạng và Tự Đức, phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường, cái chết của vua Quang Trung…

Ngoài ra, khảo sát về chân dung của những người Pháp ở thuộc địa (Việt Nam), Tội tử hình ngày xưa, Tam ban triều điển (kiếm/kéo, thuốc độc, dải lụa trắng)

Các thông tin cung cấp rất bổ ích, tuy nhiên cũng gặp phải một vài sai lầm. Bởi vì tác giả chủ yếu lấy tư liệu từ những bộ sử, hoặc dùng những giả thuyết chưa được chứng thực, cho nên kết luận từ những giả thuyết như vậy cũng chỉ là một giả thuyết tiếp theo, chưa kể có thể sai hoàn toàn.

Ví dụ như việc tác giả viết về Trâu Canh đã chữa bệnh bất lực cho vua Trần bằng một phương thức mất nhân tính, dù y thuật tài năng. So với tài liệu của nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Thuần, tác giả đã nhầm lẫn giữa Trâu Tôn và Trâu Canh, gộp cả 2 người thành 1 người, trong khi Trâu Tôn là cha của Trâu Canh, cùng là thái y dưới triều Trần.

Ví dụ khác là tác giả dùng thuyết của nhà sử học Tạ Chí Đại Trường, cho rằng Trần Quốc Tuấn là con trai của Thuận Thiên và Trần Liều. Nhưng thật ra Trần Quốc Tuấn là con của 1 người vợ khác của An Sinh Vương.

Nói chung, đây là một cuốn sách lịch sử đáng đọc, bỏ qua những sai sót nho nhỏ của sách, bạn sẽ thu được những thông tin rất thú vị, có thể nói là những suy luận theo hướng khá là… tăm tối.

[ Dư âm ] Bếp củi

.

bepcui_BHLM_jpg

.

Có quá nhiều loại bếp, bếp điện, bếp gas, bếp từ, bếp dầu, bếp than… Nhưng loại bếp để lại ấn tượng sâu sắc nhất với tôi là bếp củi. Loại bếp này chẳng tiện lợi gì, chúng đầy khói bụi và lọ đen đòi hỏi phải lau chùi hằng ngày, chưa tính việc phải chặt củi và việc điều khiển ngọn lửa vô cùng vất vả. Nhưng bếp củi gắn với những ký ức tuổi thơ của tôi, một khoảng thời gian rất dài, và gắn với mẹ tôi.

Ăn một món ăn nấu từ bếp củi, là do cảm giác hay thật sự là vị giác, tôi luôn cảm thấy nó ngon hơn nấu bằng bất cứ loại bếp nào khác, đặc biệt là những món đơn giản bình thường trong bữa ăn hàng ngày. Mẹ thường làm món cá nướng lá chuối, bằng cá biển, hoặc cá đồng, quấn hai ba lớp lá chuối quanh khúc cá rồi nướng. Mùi lá nướng ám vào thịt cá, thơm phức, nhưng cá không bị khét. Tôi cũng thích ăn cơm cháy vàng rộm với chà bông, nấu bằng nồi đất hoặc nồi gang. Bánh xèo đổ bằng bếp củi thì khỏi chê.

Có lẽ tôi bị nghiện mùi khói bếp và hình ảnh của lửa cháy bừng bừng do củi khô, cả tiếng nổ lép bép của chúng. Tôi thích hình ảnh khói bay từ căn bếp, lượn lờ trong những tán cây xanh quanh nhà vào buổi chiều nhàn nhạt nắng, cảm giác buồn bã và bình yên.

Đôi khi quăng vào bếp lửa một vài hột nhãn và chờ chúng bị nướng cháy, nổ lên. Cái thứ trò vui mà người lớn thường gọi là “chơi ngu”. Hoặc quăng vào bếp vài củ khoai hay trái bắp, khoai không rửa và bắp không lột vỏ, thậm chí là những thứ không ăn được, đơn giản là thích mùi thơm thơm của chúng khi bị nướng lên. Trong lúc nướng cái gì đó, sẽ ngồi lấy củi nghịch nghịch mấy hòn than đỏ. Cả chuyện dùng ống thổi lửa khi than tàn cũng rất vui, thổi thổi, lửa bùng lên.

Tóm lại là, có rất nhiều trò để làm với một cái bếp củi mà những loại bếp khác không thay thế được.

Mỗi loại củi khác nhau, sẽ cháy theo kiểu khác nhau. Củi tre cháy rất nhanh, lửa bắn thành tia thẳng và mỏng quanh thân củi. Những loại củi ướt sẽ có tiếng xèo xèo, nước chảy ra từ đầu còn lại không bị cháy. Củi mận rất khó cưa và chẻ nhỏ, cháy cũng chán, không bắt lửa mạnh. Củi sao than rất nhiều, cháy mạnh. Cẩm lai cành nhỏ, khô rất dễ nhóm lửa. Bạch đàn có mùi dầu khuynh diệp, lá nhóm lửa rất tuyệt, cành nhánh nhỏ cũng vậy, nhanh bắt lửa như lá dừa khô…

Đến giờ tôi vẫn còn nhớ lần đầu tiên mình chiên trứng. Tất nhiên, bằng bếp củi. Củi bạch đàn khô, cháy đượm. Chảo nóng, da tay gần như bị phỏng. Tôi không điều khiển được ngọn lửa. Trứng khét, cháy đen và rơi rớt ra ngoài. Năm đó tôi 8 tuổi. Nhưng chiên đến quả trứng thứ 2 thì mọi chuyện tốt hơn hẳn. Có kinh nghiệm rồi mà.

Chỉ là bài lảm nhảm của một con nghiện bếp củi thôi mà.
Nhưng nếu nấu ăn thì mình s chọn bếp gas, bếp củi để ngắm chơi thôi. Lâu lâu đốt lên quăng vài thứ vô đó nướng.

.

[ Tự kỷ ] “Kinh nghiệm” viết truyện cổ trang Việt

.

Bài viết trước  Phần 2:  Truyện “thuần Việt” là như thế nào

.

“Kinh nghiệm” viết truyện cổ trang Việt

Được viết bởi:   Bạch Tử

.

Bài viết này dùng để hướng dẫn cách viết truyện cổ trang Việt. Nhưng nội dung xuất phát từ kinh nghiệm cá nhân của tôi, nên có thể phù hợp với bạn, hoặc không. Tôi chưa có khả năng nâng kinh nghiệm riêng tư của mình lên tầm phổ quát, nên kinh nghiệm này còn nhiều thiếu sót, có thể đúng, hoặc không. Nếu bạn không thể áp dụng được nó, tôi đành cáo lỗi vậy. 

Điều kiện tiên quyết để đọc bài viết này là đọc trước Craft Of Writing – Nghệ thuật viết của Kal Kally, để nắm được những vấn đề tổng quát và chi tiết của việc viết một truyện, thuộc bất cứ thể loại nào. Đồng thời, đọc xong 2 bài viết, Phần 1: “Rác phẩm” dưới góc nhìn văn hóa Phần 2: Truyện “thuần Việt” là như thế nào, để nắm được những tiền đề lý luận xuyên suốt của loạt bài viết. 

Truyện cổ trang Việt mà tôi đề cập ở đây, chỉ bao gồm những truyện sử dụng bối cảnh văn hóa Việt Nam.

I. Tìm kiếm tư liệu

Viết một truyện cổ trang Việt, thậm chí là truyện hiện đại Việt, đối với tôi giống như làm một tiểu luận khoa học kết thúc môn, nghĩa là phải tìm tư liệu. Không nên viết những thứ mà mình không biết. Vì đó là sự cẩu thả, thiếu tôn trọng đối với tác phẩm mình tạo ra, bản thân mình và người đọc. Nếu không hiểu sâu sắc về điều định viết, cũng phải hiểu một cách tương đối.

1. Loại hình tư liệu

- Tư liệu thành văn:   Bao gồm các loại sách, báo, tạp chí, hoành phi, câu đối, thiếp, sắc chỉ, mộc bản, văn bia…

- Tư liệu nghe nhìn:  Bao gồm tranh ảnh, phim tư liệu, phim truyện, tin vắn trên đài phát thanh truyền hình, internet…

- Tư liệu thực tế:  Những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể còn được lưu giữ cho đến ngày nay như đình, chùa, miếu, lăng tẩm, cung điện…  chèo, tuồng, cải lương, quan họ, cồng chiêng…

Trong 3 loại tư liệu này, tư liệu thành văn và tư liệu nghe nhìn dễ tiếp cận hơn tư liệu thực tế. Mỗi loại tư liệu đều có ưu điểm và khuyết điểm riêng, tốt nhất là kết hợp cả 3 loại nếu có điều kiện.

2. Nội dung tư liệu

Bởi vì bài viết trước Phần 2 đã nêu định nghĩa, định vị về văn hóa Việt Nam. Cho nên, bài viết này sẽ đi thẳng vào những thành phần văn hóa Việt. Dựa vào hệ thống các giá trị vật chất và tinh thần tổng quát này, bạn có thể tìm tư liệu mà không sợ bỏ sót.  Tùy vào nội dung truyện mà lựa chọn thành phần văn hóa cần tìm hiểu.

Trước khi tìm kiếm tư liệu, phải định vị được chủ thể – không gian – thời gian trong truyện. Tất nhiên, trong quá trình viết truyện, 3 yếu tố này có thể mở rộng, tùy theo diễn biến của nội dung truyện. 3 yếu tố càng rộng, yêu cầu tư liệu càng nhiều.

Ví dụ: (1) Chủ thể:  người Kinh, cụ thể là tầng lớp quý tộc (2) Thời gian: Giai đoạn văn hóa Đại Việt, cụ thể là thời Lý (3) Không gian: Vùng văn hóa Bắc bộ, cụ thể là Thăng Long.

Nếu không có tiền mua sách hãy đến thư viện, không thể đi khắp mọi miền đất nước hãy đến bảo tàng. Tư liệu lấy từ mạng internet phải được chọn lựa cẩn thận, wiki chỉ để tham khảo những gì cơ bản nhất chứ không phải là tư liệu đáng tin cậy nhất

Đầu tiên là đọc những bộ sách sử của Việt Nam: Đại Việt sử ký toàn thư, Việt sử lược, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Đại Nam thực lục, Quốc Triều chính biên toát yếu, Việt Nam sử lược… Sau đó là đọc chuyên sâu lịch sử từng giai đoạn, nhân vật.

Đọc những cuốn sách văn hóa cơ bản:  Tiến trình văn hóa Việt Nam từ khởi thủy đến thế kỷ XIX, Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, Cơ sở văn hóa Việt Nam… Sau đó tìm hiểu từng thành phần cụ thể của văn hóa Việt qua các tài liệu chuyên sâu khác.

Nếu viết thể loại thần tiên huyền ảo nên đọc những sách này trước: Lĩnh Nam chích quái, Việt điện u linh, Nam hải dị nhân, Truyền kỳ mạn lục, Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam… Các sách về tôn giáo, tín ngưỡng Việt Nam… Đặc biệt nên tìm hiểu  tín ngưỡng, thần thoại, sử thi, truyền thuyết… của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam.

2.1. Văn hóa nhận thức 

+  Nhận thức về vũ trụ: (1) Tư tưởng xuất phát về bản chất của vũ trụ: triết lý Âm Dương, Tứ tượng (2) Cấu trúc không gian của vũ trụ: mô hình Tam tài – Ngũ hành – Bát quái (3) Triết lý về thời gian của vũ trụ: lịch Âm Dương, hệ Can Chi

+ Nhận thức về con người:  tâm lý, diện mạo, tính cách

2.2. Văn hóa tổ chức

+  Văn hóa tổ chức đời sống tập thể:

-   Tổ chức nông thôn:  (1) Theo huyết thống : gia đình và gia tộc (2) Theo địa bàn cư trú: xóm và làng (3) Theo nghề nghiệp và sở thích: Phường và Hội (3) Theo truyền thống nam giới: Giáp (4) Theo đơn vị hành chính: thôn và xã

-  Tổ chức quốc gia: (1) Địa lý hành chính (2) Bộ máy quan lại (3) Hệ thống pháp luật (4) Chế độ khoa cử (5) Quân sự

-  Tổ chức đô thị

+ Văn hóa tổ chức đời sống cá nhân:

-   Tín ngưỡng: (1)  Tín ngưỡng phồn thực (2) Tín ngưỡng sùng bái tự nhiên: tam phủ tứ phủ, linh thú, linh vật… (3) Tín ngưỡng sùng bái con người: thờ cúng tổ tiên, các vị anh hùng dân tộc, các vị nhân thần và nhiên thần…

-   Tôn giáo: Nho giáo, Phật giáo, Đạo Giáo, Ấn Độ giáo, Hồi giáo, Thiên chúa giáo

-  Phong tục:  (1) Hôn nhân (2) Tang ma (3) Lễ tết truyền thống  (4)  Nghi lễ quốc gia

-  Nghệ thuật ngôn từ: (1) Ngôn ngữ và cách thức giao tiếp (2) Văn chương

-  Nghệ thuật thanh sắc và hình khối:  âm nhạc, hội họa, điêu khắc, sân khấu, hoa kiểng, trò chơi

2.3. Văn hóa ứng xử

+  Văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên: ẩm thực, trang phục, giao thông, kiến trúc

+  Văn hóa ứng xử với môi trường xã hội:

(1) Sĩ gồm các nghề  Nho (thầy đồ, thư sinh)  Y (thầy thuốc)   Lý (thầy địa lý)   Số (thầy bói)

(2) Nông gồm các nghề  ngư (đánh bắt cá)   tiều (đốn củi, đốt than) canh (trồng trọt)   mục (chăn nuôi)

(3) Công gồm các nghề thủ công truyền thống như  đúc đồng,  rèn dao,  đồ gốm,  dệt vải,  in khắc,  đan mây tre…

(4) Thương nghề buôn bán, lớn và nhỏ

(5) Những nghề hèn hạ gồm có con hát, kỹ nữ, đòi nợ, làm mõ, đi hầu, trộm cắp.

II. Sử dụng tư liệu

Phần này, tôi chỉ nêu những điều quan trọng cần chú ý, không phải là tất cả đối với việc viết truyện cổ trang Việt. Bởi vì tôi mặc định bạn đã đọc  Craft Of Writing – Nghệ thuật viết của Kal Kally. Văn hóa Việt Nam so với Trung Hoa là kiểu “đại đồng tiểu dị” cho nên hãy cố gắng tìm những nét “tiểu dị” về văn hóa để viết.

1. Ngoài lề

+   Thể loại truyện đã được quy định bởi một hệ thống thuật ngữ chuẩn mực. Nếu ai chưa đọc thì hãy đọc Fiction/Fan Fiction: Glossary & References  và The world of fan fiction của Kal Kally. Từ khi trào lưu đam mỹ ngôn tình xuất hiện, một dạng giới thiệu khác được hình thành với các từ mới như: văn án, tiết tử, huyền huyễn, ngôn tình, đam mỹ, cường thủ hào đoạt, trọng/trùng sinh, dị giới, xuyên không, xuyên việt, tu tiên, cung đấu…

Có thể nói, chỉ cần nhìn vào phần giới thiệu sẽ nhận ra tác giả bị ảnh hưởng bởi trào lưu văn học nào. Thông thường, hệ thống thể loại fiction sẽ gây thiện cảm nhiều hơn hệ thống từ mới. Vì sao? Vì những từ mới thường là thuần túy phiên âm chữ Hán, vì sự định kiến của người đọc với đam mỹ ngôn tình xuất phát từ vấn đề “thuần Việt”

Như vậy, để tránh ác cảm ngay từ cái nhìn đầu tiên, có 2 lựa chọn (1) Sử dụng hệ thống thể loại của fiction bằng tiếng Anh mang tính phổ quát gần như toàn cầu (2) Tự tạo hệ thống thể loại của bạn bằng cách dịch những từ chỉ thể loại của fiction ra tiếng Việt, chuyển từ “thuần túy phiên âm chữ Hán” sang tiếng Việt.

Ví dụ:  supernatural = siêu nhiên, horror = kinh dị, xuyên không = vượt thời gian, cung đấu = cung đình, văn án = giới thiệu, huyền huyễn = huyền ảo/ huyền bí/ kỳ bí…

Nếu truyện của bạn thật sự được viết theo kiểu truyện Trung Quốc thì bạn hoàn toàn được quyền ghi thể loại với hệ thống như của truyện Trung Quốc, và hãy cảnh báo người đọc đừng xem xét truyện của bạn bằng văn hóa Việt Nam. Nhưng điều này sẽ không được chấp nhận với thể loại truyện mà nguyên tác là nhân vật Việt Nam như:  Sơn Tinh,  Thủy Tinh, Lưu Bình, Dương Lễ, Tiên Dung, Chữ Đồng Tử…

+   Tên truyện cổ trang có thể dùng từ thuần Việt, nhưng người viết có xu hướng dùng từ Hán Việt nhiều hơn, vì có cảm giác cổ kính và trang trọng hơn; có thể dùng một câu phiên âm chữ Hán, nhưng câu  này phải đóng một vai trò quan trọng nhất định trong truyện.

Ví dụ:  tên truyện là “Đình tiền tạc dạ nhất chi mai”, thì nội dung truyện phải có hoa mai xuất hiện xuyên suốt hoặc những đoạn quan trọng, câu thơ mang ý nghĩa hẹn ước giữa các nhân vật chính, nhành mai duy nhất được họ tặng nhau…

+   Khuyến khích thêm những chú thích nho nhỏ về văn hóa Việt, tư liệu tham khảo ở cuối chương truyện, vì điều đó thể hiện sự đầu tư một cách nghiêm túc tử tế của bạn cho truyện, nâng cao giá trị truyện và gây thiện cảm.

2. Văn phong

+  Tuyệt đối không sử dụng từ thuần túy phiên âm chữ Hán. Để biết từ nào là thuần túy phiên âm, từ nào là Hán Việt có trong tiếng Việt, hãy tra từ điển cẩn thận. Tra Từ điển tiếng Việt chứ không phải Tự điển Hán Việt, vì “từ” và “tự” khác nhau, tự điển Hán Việt chỉ dùng nghiên cứu tra từ nguyên gốc. Trong tiếng việt có từ đơn và từ ghép. Việc bạn ghép hai từ đơn có nghĩa, chưa hẳn tạo ra từ ghép có nghĩa được công nhận trong tiếng Việt.

Ví du: kinh diễm, ôn nhu, băng lãnh, âm trầm, lãnh khốc… những từ này tính ra khá hay, thậm chí không có từ mang nghĩa tương đương thay thế trong tiếng Việt. Nhưng chúng chưa được công nhận trong tiếng Việt. Khi nào được, hẳn tính.

Chú ý sử dụng cấu trúc câu đúng ngữ pháp tiếng Việt. Để làm điều này phải đọc sách ngữ pháp tiếng Việt , đọc nhiều tác phẩm kinh điển của văn học Việt Nam.

Ví dụ: 2 câu cùng nói về 1 việc, nhưng sử dụng cấu trúc và từ ngữ khác nhau, câu nào Việt Nam hơn?

 “Như thế nào không thể cứu sống hắn?”  –  “Tại sao không thể cứu sống hắn?”
“Tôi hơn ai hết chính là đang dùng sức mình”  –  “Tôi đang dùng chính sức mình hơn bất cứ ai”

+   Xưng hô trong truyện giữa các nhân vật dựa vào nhân vật đó thuộc tầng lớp nào của xã hội, thuộc thời đại nào, với đối tượng nào. Các sách sử đều dùng chữ Hán, cho nên tạm thời sử dụng kiểu xưng hô từ thời Nguyễn về sau.

Sử dụng các từ Hán Việt như đại nhân, lão gia, phu nhân, tiểu thư, thiếu gia, công tử, cô nương, mẫu thân, phụ thân, huynh đệ tỷ muội … cho các gia đình phú quý, tuy có thể chấp nhận ở một chừng mực nhất định, nhưng bạn sẽ vô cùng vất vả để tạo không khí cổ trang Việt bằng những chi tiết khác.

Ví dụ:  Chi tiết trao đổi giữa cô chủ và người làm trong nhà,  sử dụng cách nào là lựa chọn của bạn

“Lão Lý, phụ thân của ta đâu?” – “Thưa tiểu thư, đại nhân vừa sang nhà Phương lão gia”
“Bác Lý, cha của ta đâu?” – “Dạ bẩm cô, quan lớn vừa sang nhà cụ Phương”

Việc sử dụng đại từ xưng hô tôi hay ta không có sự bắt buộc. Tạo sự cách biệt thân phận lớn sử dụng ta, tạo sự bình đẳng hơn dùng tôi, còn vua chúa chỉ là ta, trẫm.  Hạn chế dùng ta – ngươi, trừ khi tỏ thái độ khinh miệt, trịch thượng.

+   Văn thơ trong truyện phải phù hợp với  không gian, thời gian và chủ thể đã định vị. Nếu viết lịch sử hay dã sử Việt thì vấn đề này càng khắc khe hơn. Không thể dùng thơ có thời gian ra đời ở giai đoạn văn hóa sau, để đặt vào một truyện thuộc giai đoạn văn hóa trước. Nếu là thơ bạn sáng tác, hoặc cốt truyện được viết theo kiểu “tự tạo thế giới riêng” không phải chú ý vấn đề này. Khuyến khích sử dụng thơ lục bát, song thất lục bát, cao dao, đồng dao…

Ví du:  Định vị thời gian của truyện là Giai đoạn văn hóa Văn Lang – Âu Lạc.  Thơ bạn cho vào truyện là: “Nhân diện bất tri hà xứ khứ.  Đào hoa y cựu tiếu đông phong”. Bạn cảm thấy có hợp lý không?

 3. Nhân vật

Xây dựng nhân vật gồm các yếu tố:  lý lịch, xuất thân, tính cách, ngoại hình… Tầng lớp quan lại quý tộc Nho học  tiếp thu văn hóa Trung Hoa nhiều hơn bình dân.

+   Ngoại hình nhân vật là một điểm để thể hiện trang phục Việt, một yếu “tiểu dị” thuộc văn hóa vật chất không nên bỏ qua, như việc nhuộm răng, ăn trầu, xăm mình…  Mỗi giai đoạn văn hóa Việt đều có đặc điểm trang phục riêng, các tầng lớp trong xã hội trang phục cũng khác, nghiên cứu để không nhầm lẫn. Trong đó, lớp văn hóa bản địa có trang phục khác hơn hắn.

Ví dụ: trang phục giai đoạn văn hóa Văn Lang – Âu Lạc dùng thổ cẩm như các dân tộc miền núi chứ không phải vải lụa tơ tằm, kiểu cách cũng khác. Trang phục của người Mường có thể dùng làm hình mẫu, hoặc theo những thiết kế kiểu fantasy như Vài hình ảnh trang phục theo phong cách Đông Sơn

+    Từng nhân vật chính, kế chính và phụ đều phải được xây dựng và định hình rõ ràng. Bạn có quyền tạo ra nhân vật chính toàn năng, nhưng các nhân vật khác cũng phải toàn năng không kém. Tuyệt đối không xây dựng kiểu nhân vật bị ác cảm như Mary Sue hay Harry Stup;  Kiểu nhân vật nữ/nam chính trong sáng thánh thiện, người gặp người yêu, hoa gặp hoa nở; Kiểu nhân vật nữ/nam chính ngu ngơ mà luôn gặp may mắn, ngoài một dàn nam/nữ chính phụ yêu thì người nào cũng ghét…

+   Nói đến nhân vật, không thể bỏ qua tính cách của người Việt thể hiện trong nhân vật đó. Những đức tính như  Trung – Hiếu – Tiết – Nghĩa… là hình mẫu cổ điển xuyên suốt văn học Việt, kiểu nổi loạn trong một chừng mực cũng được chấp nhận. Tôi không khuyến khích các bạn viết kiểu tuyên huấn, nhân vật một bề thiện hoặc ác. Các nhân vật phải hợp lý khi xét bằng phương diện tâm lý con người.

Ví dụ:   nữ chính ở hiện tại con nhà bình thường, thậm chí tiểu thư đài các được cưng chiều, vượt thời gian về quá khứ giết người không chớp mắt, điều binh khiển tướng đánh đâu thắng đó… Nếu muốn cho nữ chính được như vậỵ, hãy xây dựng lại xuất thân của cô ấy là đã từng giết người như trộm cướp khét tiếng, phục vụ quân đội thâm niên, tham gia thực chiến, cảnh sát hình sự…  Hoặc xây dựng một quá trình nữ chính bị đày ải thê thảm, bị đẩy vào đường cùng, bị tước bỏ nhân tính… trước khi trở thành như vậy. Bạn đừng quên, cảnh sát quân nhân giết người lần đầu tiên đôi khi phải điều trị tâm lý, nói chi người bình thường, trừ khi nhân vật của bạn là thái nhân cách bẩm sinh, mà thái nhân cách thì không biết yêu thương bất cứ ai, tức là không có lương tâm và độc ác toàn tập.

+   Tuyệt đối không xây dựng kiểu nhân vật tôn thờ tình yêu như thần thánh, bỏ qua các loại tình cảm khác như tình thân, tình bạn, tình yêu quê hương đất nước… Nếu có chuyện giành giật trong tình yêu mà bất chấp thủ đoạn, phải đưa thêm nguyên nhân lợi ích nào đó khác, thể hiện được bộ mặt xã hội.

Ví dụ:  truyện dã sử viết về Trần Thủ Độ. Bạn có thể diễn tả Trần Thủ Độ bất chấp mọi thứ vì Trần Thị Dung, nhưng nguyên nhân giành lợi ích quyền lực cho họ Trần phải được đề cao, cùng với nguyên nhân Đại Việt loạn lạc vì triều Lý sa sút nên cần một dòng họ thống trị khác tài năng hơn bảo vệ đất nước…

3. Cốt truyện

Những tình tiết của truyện phải được triển khai phù hợp với tính cách nhân vật. Có thể dựa vào thể loại để phân biệt 3 kiểu truyện như sau: lịch sử và dã sử,  cổ trang dựa vào sử nhưng được biến tấu, cổ trang tự sáng tạo.

3.1. Lịch sử và dã sử

+   Đối với truyện lịch sử phải đảm bảo tính chân thực, độ chính xác của truyện lịch sử cao hơn dã sử rất nhiều, tức là phạm vi mà bạn có thể “xuyên tạc chém gió” sẽ vô cùng hẹp, thậm chí bạn không được thêm bất cứ một nhân vật nào không có trong sử chính thống, những yếu tố huyền ảo, siêu nhiên, thần kỳ… đều bị loại bỏ.  Cho nên, khuyến khích viết truyện dã sử.

Nếu viết truyện về bất cứ nhân vật nào có thật trong lịch sử Việt Nam, nội dung những bộ sử bạn đã đọc sẽ được đưa vào đây. Bởi vì sử sách ghi chép về một triều đại có rất nhiều sự kiện, nên bạn phải lựa chọn những chi tiết chính để không làm truyện bị loãng.  Ngoài nhân vật có thật trong lịch sử, truyện dã sử sẽ có những nhân vật được thêm vào để làm nội dung truyện hấp dẫn hơn

Ví dụ:  Viết về Lý Chiêu Hoàng, nếu như bạn là fan của cặp đôi Trần Cảnh – Phật Kim, không chịu được cái kết như lịch sử, có thể thêm một nhân vật khác có ngoại hình như Phật Kim, được Trần Cảnh gả cho Lê Tần.

+   Đối với truyện dã sử thuộc lớp văn hóa bản địa, đặc biệt là giai đoạn Văn Lang – Âu Lạc, vì sử liệu còn nhiều khiếm khuyết nên việc “chém gió” là không thể tránh khỏi. Viết về thời này vừa dễ vừa khó? Dễ vì có hơn hai ngàn năm để bạn chém. Khó vì phải tự xây dựng cốt truyện, tư liệu văn hóa không chuẩn xác nhưng rất nhiều và cần chọn lọc cẩn thận.  Cho nên, đối với giai đoạn này, khuyến khích viết theo kiểu huyền ảo, phép thuật, thần linh…

+   Bởi vì kiểu truyện dã sử tương đối nhạy cảm, cho nên phải đặc biệt chú ý, đối với những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong lịch sử dân tộc, như  các vị vua nổi tiếng, những vị tướng tài, những anh hùng có công với đất nước… bạn không nên “xuyên tạc” quá nhiều.

 3.2. Dựa vào lịch sử nhưng được biến tấu

Bạn có thể mượn những tình tiết, nhân vật, địa danh trong lịch sử văn hóa của Việt Nam nhưng nhớ đổi tên và biến tấu cho phù hợp với thế giới mà bạn xây dựng. Làm như vậy bạn đỡ phải suy nghĩ nát óc, cũng không sợ các cụ về vặn cổ. Việc vừa đọc truyện vừa tự hỏi hình mẫu nguyên gốc của nhân vật trong truyện là ai cũng rất thú vị.

Ví dụ:  Nguyễn Xuân Hương, một thiếu nữ tài hoa chốn kinh thành, là con gái quan Gián nghị đại phu Nguyễn Trung. Nàng từng làm thơ đề đền một tướng giặc rằng “Ví đây đổi phận làm trai được. Thì sự anh hùng há bấy nhiêu”.  Năm 23 tuổi, được Quan gia phong chức Lễ nghi học sĩ tự do ra vào cung cấm, dạy dỗ cung nữ. Ba năm sau, nàng tiến cung với tước hiệu Ỷ Đào Nguyên phi. Vì lần đầu tiên Quan gia gặp nàng, Xuân Hương đứng tựa vào gốc cây đào. Khi Quan gia băng hà, thái tử là con trai nàng mới 10 tuổi lên ngôi, nàng buông rèm nhiếp chính, đưa đất nước vượt qua 2 lần xâm lược của quân Nguyên.

Đối với cốt truyện này cũng có thể viết theo kiểu Parody kết hợp với Out of character những nhân vật trong lịch sử hoặc trong nguyên tác của một tác phẩm văn học khác. Bạn đưa tất cả những nhân vật đó vào trong một truyện, giữ nguyên tên họ và thân phận hoặc thay đổi ít nhiều cho phù hợp nội dung truyện. Nhưng phải chú ý cảnh báo trước cho người đọc, cũng như phải biết giới hạn của việc bôi bác hoặc gây cười, đừng làm truyện trở nên lố bịch và phản cảm, đặc biệt với những nhân vật có vai trò lớn trong lịch sử Việt Nam, những khuôn mẫu đã trở thành kinh điển.

Ví dụ:  Trường Mộng của Lạc Ngân Thiên có yếu tố Parody một vài nhân vật lịch sử như Hồ Nguyên Trừng, Chiêu Thánh, Trần Cảnh… Thanh của Nguyễn Dương Quỳnh có yếu tố Parody nhân vật Kim Trọng và Thúy Vân của Truyện Kiều.

 3.3. Hoàn toàn tự sáng tạo

 +  Tạo ra thế giới của riêng mình, không thuộc bất cứ không gian văn hóa, thời gian văn hóa nào của Việt Nam. Thời gian truyện có thể cho ở tương lai, bối cảnh truyện ở một chiều không gian khác…  Với cách làm này, bạn không cần phải sợ những nét văn hóa Việt Nam sai niên đại, không sợ xuyên tạc lịch sử Việt một cách phi lý… Nhưng khó khăn là xây dựng truyện làm sao để người ta thấy văn hóa Việt, chứ không phải văn hóa Trung Hoa, hay quốc gia nào khác.

Nói chung, với kiểu viết này bạn hoàn toàn tự do về mặt tư tưởng và sáng tạo. Nhưng phải đảm bảo sự hợp lý, hoàn chỉnh và thống nhất của toàn bộ câu chuyện, nếu không sẽ tạo ra một sản phẩm thất bại.

Ví dụ: Nội dung của những tuồng tích cổ như Lưu Bình Dương Lễ, Thoại Khanh Châu Tuấn, Phạm Công Cúc Hoa… đều là kiểu được sáng tạo hoàn toàn.

+   Những truyện ngôn tình đam mỹ cổ trang mà các bạn đọc hiện giờ phần lớn được viết theo kiểu này. Những truyện đó chỉ thể hiện một phần rất nhỏ của văn hóa Trung Hoa, là kiểu văn hóa đại chúng pha tạp không có hệ thống, chuyên sâu và chính xác. Đọc giải trí bình thường thì hoàn toàn có thể, nhưng xin đừng xem ngôn tình đam mỹ là tinh hoa đỉnh cao của văn hóa Trung Hoa, hoặc dựa vào truyện đó để hiểu về văn hóa Trung Hoa.

4. Bối cảnh

Tạo không khí cổ trang cho truyện là một điều khó, tạo không khí cổ trang Việt lại càng khó hơn. Khá nhiều tác giả chỉ chú ý đến nhân vật và cốt truyện mà bỏ qua hoặc xem nhẹ phần bối cảnh, làm cho nét Việt của truyện vô cùng mờ nhạt.

+  Dựa vào cốt truyện để xây dựng bối cảnh phủ hợp. Có thể chia ra bối cảnh chung và bối cảnh riêng.

(1)   Bối cảnh chung thuộc phần định vị chủ thể – thời gian – không gian của truyện. Dựa vào phần định vị này, tìm hiểu sơ lược toàn bộ nền văn hóa Việt Nam thuộc giai đoạn mà bạn định viết

Ví dụ:  Chủ thể: người Kinh, thương nhân, Thời gian: văn hóa Đại Nam, thời Nguyễn, Không gian: miền Nam, vùng Gia Định. Tức là, bạn phải tìm hiểu sơ lược toàn bộ nền văn hóa Việt Nam theo định vị chủ thể – thời gian – không gian như trên, bao gồm tất các giá trị văn hóa vật chất và tinh thần  như cấu trúc ở phần  2. Nội dung tư liệu.

(2)   Bối cảnh riêng dựa vào từng nhân vật và tình tiết cụ thể của truyện để tìm kiếm tư liệu chuyên sâu.

Ví dụ:  Tô Châu là thương nhân buôn tơ lụa ở thành Gia Định. Chàng yêu một cô đào hát nên không được mẹ chấp thuận vì cho rằng nàng là thân gái “xướng ca vô loài”…  Như vậy, tư liệu cần tìm hiểu là cuộc sống, nghề kinh doanh ở thành Gia Định, nghề kinh doanh, nghề trồng dâu nuôi tằm, các loại tơ lụa, nghệ thuật hát tuồng…

+   Với phần này văn miêu tả sẽ giữ vai trò quan trọng vô cùng. Tả nhiều sẽ thành liệt kê khô khan, phô diễn kiến thức; tả ít không làm nổi bật được bối cảnh Việt. Thường xuyên luyện tập bằng việc đọc và viết là cách duy nhất để làm tốt việc này.

Thông thường thì việc xây dựng bối cảnh giống như vẽ một bức tranh, đầu tiên là phác thảo những nét cơ bản, sau đó tùy theo tình tiết truyện mà đi sau vào nét văn hóa quan trọng. Nên chọn những biểu tượng thường là đại diện điển hình cho văn hóa Việt Nam.

Ví dụ:  viết về làng quê Việt Nam có những đặc trưng như lũy tre, cây đa, cây gạo, cổng làng, ao làng, giếng làng, bến nước… nhà của người Việt như nhà rường ở Huế, nhà 3-5-7 gian và 2 chái, mái đình đài lầu các đều vút cong…

+  Quan điểm thông thường là Việt thì phải giản dị mộc mạc, nhưng điều này không chính xác. Vì xã hội nào cũng có nhiều giai tầng, tạm chia ra là giàu và nghèo. Như vậy, tùy vào xuất thân của các nhân vật mà miêu tả bối cảnh cho phù hợp.

- Quý tộc, người giàu bạn có quyền tả theo kiểu lộng lẫy, mỹ lệ, lung linh, hào nhoáng, xa hoa

- Thường dân, người nghèo thì đơn sơ, bình dị, nhưng cũng không nên nghèo rớt mồng tơi, trừ khi xuất thân nhân vật và nội dung truyện  đòi hỏi như vậy.

+  Nói riêng về bối văn hóa thời Hùng Vương Đông Sơn, trước nay chúng ta đều nghe tổ tiên mình đóng khổ cởi trần, mặc váy áo chui đầu. Bản thân tôi sẽ không viết theo kiểu đó. Viết về thời đại thiếu tư liệu như thế là tôi đã chấp nhận sai lầm. Và tôi chọn sai khi xây dựng một bối cảnh hoành tráng, bi hùng và mỹ lệ.

Tóm lại, để làm tốt việc xây dựng bối cảnh thì bạn phải nắm chắc về tư liệu văn hóa.

III. Cách “ném đá” và “né đá”

Điều kiện tiên quyết để đọc phần này là đọc trước bài viết Nghệ thuật phản hồi của Kal Kally, bài viết này rất chi tiết về các kiểu bình luận của người đọc và cách phản hồi của người viết để không gây ra những cuộc chiến luẩn quẩn vô nghĩa, những thứ tiêu tốn thời gian đôi bên.

Ở đây, tôi chỉ nêu một vài điều cần chú ý khi người đọc bình luận một truyện cổ trang Việt, và cách người viết phòng tránh gạch đá.

1. Cách “ném đá”

Các bình luận này là đi từ góc độ văn hóa Việt. Có thể nói vui là “nghệ thuật vị văn hóa”, chứ không phải kiểu “nghệ thuật vị nghệ thuật” hoặc “nghệ thuật vị nhân sinh”. Bởi vì đánh giá một truyện có nhiều góc độ, nhiều lý thuyết khoa học của các ngành khác nhau, ví dụ như tâm lý, xã hội, nhân học, lịch sử, ngôn ngữ…

-    Xác định truyện có phải là “rác phẩm” hay không, dựa vào bài viết  Phần 1: “Rác phẩm” dưới góc nhìn văn hóa. Tiếp tục xác định tính Việt của truyện, dựa vào bài viết  Phần 2:  Truyện “thuần Việt”  là như thế nào, và Phần 3:  “Kinh nghiệm” viết truyện cổ trang Việt

-    Tuyệt đối không dùng chữ “thuần Việt” chung chung để đánh giá, phải nêu được truyện sai ở chỗ nào: văn phong, nhân vật, tình tiết, bối cảnh. Chỉ rõ cho tác giả, như vậy mới thuyết phục được người khác.

-     Đề xuất cách khắc phục dựa vào những lỗi sai, nếu bạn có khả năng.

Quan điểm của tôi đối với bình luận là giúp đỡ người viết nhận ra cái sai, viết được một truyện Việt thành công, chứ không phải chửi cho sướng miệng, thể hiện cái tôi giỏi giang của mình.

Cần phân biệt việc bình luận bằng “lý trí khách quan” và bình luận bằng “tình cảm chủ quan” như được nói đến ở Phần 4  Vấn đề review và văn phong ngôn tình

2. Cách “né đá”

+   Cảnh báo có quyền năng tuyệt đối, nghĩa là nếu bạn không muốn bị đánh giá là “rác phẩm” hoặc “không phải truyện cổ trang Việt”  chỉ cần nêu cảnh báo ở phần giới thiệu truyện. Bạn sẽ không bao giờ nhận gạch đá, còn kẻ nào ném đá bạn, chỉ cần dùng cảnh báo để phản hồi.

Ví dụ:   Tôi viết vì sở thích, không cần bình luận đánh giá chất lượng hay không;  Đừng đem vấn đề truyện cổ trang Việt để đánh giá truyện của tôi;  Đây là truyện ngôn tình chứ không phải truyện cổ trang Việt;  Đừng xem xét truyện của tôi bằng góc nhìn văn hóa Việt Nam…

Nhược điểm của cách làm này là khả năng viết của bạn sẽ rất khó, thậm chí không bao giờ tiến bộ. Truyện của bạn sẽ được gọi là lai căng, pha trộn mà trở thành lố lăng. Và nhìn theo cách nào đó, bạn đang sỉ nhục truyện mình viết.

Ngoài ra,  cảnh báo cũng có tác dụng khác, chính là giúp cho người đọc không ghét bạn. Nếu như bạn cho chuyện tình tay ba tay tư, nhân vật chính chết, kết thúc bi kịch, tình yêu nam nam hoặc nữ nữ… thì hãy cảnh báo trước.  Điều này sẽ không khiến bất cứ ai tốn thời gian.

Nếu bạn sử dụng một nền văn hóa khác để viết truyện, ví dụ Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hy La, Ai Cập, Bắc Âu, Nam Mỹ, Lưỡng Hà, Anh, Pháp…  thì hãy ghi cảnh báo rõ ràng. Khi đó, truyện của bạn sẽ được xem xét bằng nền văn hóa của quốc gia, khu vực mà bạn đã chọn, chứ không phải bằng văn hóa Việt Nam.

Ví dụ: Legend of Porasitus của Thảo Dương, Helel và Hộp cát giữa thiên hà của Nguyễn Dương Quỳnh sử dụng văn hóa phương Tây, nhưng đều là những truyện chất lượng.

+    Tạo ra thế giới của riêng mình, viết truyện theo kiểu  3.2. Dựa vào lịch sử nhưng được biến tấu, hoặc  3.3. Hoàn toàn tự sáng tạo.  Như đã nói là 2 kiểu viết này vừa dễ vừa khó. Dễ vì khó dùng văn hóa Việt chính thống để ném đá bạn. Khó vì dễ trở thành một thứ tạp nham, nửa nạc nửa mỡ nếu truyện  không xây dựng được bối cảnh văn hóa Việt.

Và  kiểu viết Parody kết hợp với Out of character rất dễ khiến những độc giả nhạy cảm quay lưng với bạn, nếu hình tượng nhân vật mà họ yêu thích bị bạn xuyên tạc quá đáng.

Ví dụ: Nguyễn Trãi là một nhà tư tưởng lớn của dân tộc, được ca ngợi về đức và tài, nhưng bạn lại xây dựng Nguyễn Trãi thành một kẻ tham quan, lộng quyền, háo sắc, đê tiện, mưu đồ soán ngôi…

.

Bài tiếp theo Phần 4  Vấn đề review và văn phong ngôn tình

[ Ngắn ] Ai biết tình ai

.

Tác giả:   Bạch Tử
Thể loại:   nữ nữ, nhẹ nhàng, hiện đại
Độ tuổi:   T/13+

Cảnh báo:  

Nữ chính bị thần kinh, theo nghĩa bóng. Nội dung truyện vớ vẩn bình thường. Đoạn thơ không liên quan nội dung truyện, chỉ lấy cảm hứng cho tên truyện.

Lảm nhảm:

Tính dụ ai đó viết round-robin với mình, mỗi người một nhân vật, nhưng kế hoạch không khả thi vì không có khả năng xây cầu thang và lấp hố. Đành viết oneshot đỡ buồn.

Đừng ai nói mình viết shoujo nha, đau lòng lắm. Thật ra, cũng thấy giống shoujo thiệt.

.

Ai biết tình ai

..

Mơ khách đường xa, khách đường xa,
Áo em trắng quá nhìn không ra…
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà?*

.

- Em thích Diệp.

Cô thì thầm, từ ánh mắt đến nụ cười đều thành thật. Vẻ mặt Diệp sau mấy giây ngạc nhiên chuyển sang bối rối.

- Không cần trả lời em. Đây không phải câu hỏi. Chỉ là em muốn nói vậy thôi.

Cô bình thản cười, kéo tay người kia, đặt vào hộp quà nhỏ màu tím.

- Tặng Diệp làm kỷ niệm. Chắc sau này không còn cơ hội gặp mặt nhau nữa. Diệp giữ gìn sức khỏe.

- Trầm…

- Không cần nói gì hết. Cũng không cần suy nghĩ về điều em nói tối nay. Tạm biệt.

Xiết mạnh bàn tay Diệp, cô buông ra thật nhanh. Mưa lất phất bay dưới đèn đường vàng vọt. Con hẽm nhỏ vắng lặng nghe rõ từng bước chân. Khi cô khuất sau tường rào lạnh lẽo cũng không nghe tiếng Diệp gọi lại. Đứng trong bóng tối, cô thở phào nhẹ nhõm, lòng ngực nhói lên đau đớn.

Cô gặp Diệp lần đầu trong buổi phỏng vấn làm cộng tác viên cho tổ hậu cần của sự kiện VietPride. Cô là người ứng tuyển cuối cùng. Ấn tượng về Diệp là tác phong làm việc chuyên nghiệp, thái độ hòa nhã nhưng nghiêm túc. Gương mặt gầy xương, mẫn tuệ. Giọng nói khá êm, hơi trầm. Một chút lạnh nhạt trong đáy mắt phía sau gọng kính vuông màu bạc.

Thuận lợi vượt qua những câu hỏi, cô chính thức được chọn cùng vài người khác. Sau một tháng làm việc cùng nhau, cô biết thêm nhiều điều về Diệp. Cô ngưỡng mộ Diệp, bị thu hút bởi bản lĩnh xuất sắc của Diệp. Nhưng mối quan hệ chỉ đơn giản là Tổ trưởng và cộng tác viên.

Một lần cả tổ hẹn hò ăn mừng, giữa tiếng ồn của phòng karaoke, trong ánh sáng nhức mắt của đèn màu, Diệp đã hỏi cô, có hơi men xúi giục, thanh âm nhẹ hẫng.

- Em là straight-girl?

Cô nhìn sâu vào mắt Diệp, tự dưng thấy căng thẳng lúng túng.

- Từ trước đến nay em chưa từng thích cô gái nào.

Câu trả lời được chấp nhận. Diệp khẽ cười, quay mặt đi. Cô ngã lưng vào ghế, đầu óc bồng bềnh, cả người mệt mỏi.

Cô không nói dối. Cô không thuộc cộng đồng LGBT, không băn khoăn vì xu hướng tính dục của mình, không khổ sở vì định kiến kỳ thị. Cô đến với VietPride vì ủng hộ cậu bạn thân là người đồng tính. Đây là công tác xã hội cuối cùng hai người cùng tham gia trước khi cô rời khỏi Sài thành.

Tuy nhiên từ buổi tối hôm đó, câu hỏi của Diệp, cùng giọng nói và gương mặt, bắt đầu xuất hiện trong những giấc mơ, lặp đi lặp lại. Không phải ác mộng, cũng không phải ám ảnh, mà là nỗi nhớ.

Cô nhớ Diệp.

Dọn dẹp phòng trọ lần cuối, cô ngồi ngẩn ngơ trước mấy khay rau muống tự trồng. Rau đã già, lá vàng héo úa. Bông của cô không có cơ hội ăn chúng, không bao giờ. Cô trồng chúng sau khi Bông chết. Một việc làm vô nghĩa. Vì  cô không thích rau muống, chỉ có Bông thích.

Bông là con thỏ trắng cô nuôi, thú cưng duy nhất cô nuôi suốt hai mươi lăm năm sống trên đời. Và việc nuôi Bông là một sai lầm khủng khiếp. Bởi vì khi đã yêu thương một thứ gì đó, cô sẽ cần rất nhiều thời gian để quên nó đi.

Cô sợ mất mát.

Bông đã chết mấy tháng ở quê, may là ở quê nên có đất chôn cất tử tế. Nhưng cô vẫn nhận thấy sự mềm mại ấm áp của lớp lông tơ cọ vào lòng bàn tay trong giấc ngủ. Cảm giác đó, giống như lúc Diệp chạm vào tay cô khi băng bó vết thương, nhẹ nhàng cẩn thận.

Hôm ấy là một chiều mưa. Mọi người trong tổ về hết, chỉ còn cô và Diệp sắp xếp dụng cụ. Cô bị mấy đoạn dây chì đâm vào tay, chảy máu. Cô thấy không sao, nhưng Diệp lo lắng.

Cô để Diệp sát trùng vết thương, khẽ hỏi bâng quơ.

- Diệp có người yêu chưa?

- Chưa có. Còn em?

- Không có.

Diệp nhìn cô thật nhanh rồi cúi xuống, dán băng cá nhân.

Cô nhìn mái tóc tém ngắn ôm sát gương mặt Diệp. Những sợi tóc nâu đen không mượt vì những chuyến đi khắp mọi miền đất nước. Cô đã xem tất cả ảnh chụp trên facebook của Diệp, giống như nhìn vào một thế giới khác, khiến cô thán phục say mê. Và cô nhận ra, cuộc sống của hai người khác nhau quá xa.

Cô vươn tay chạm vào tóc Diệp, ngọn tóc đâm vào lòng bàn tay nhộn nhạo, vội rụt lại.

- Bụi.

Cô trả lời cho ánh mắt dò hỏi của Diệp, xoay mặt nhìn cửa sổ. Mưa kéo vệt dài trên tấm kính thủy tinh, loằng ngoằng rối rắm. Không gian chìm trong màn mưa lạnh. Mọi âm thanh đều bị hút mất. Những hình ảnh nhạt nhòa hư ảo.

Diệp đến tìm cô vào ngày thứ ba sau buổi tối đó. Không mang dáng vẻ nhân viên công sở nghiêm trang, đơn giản hơn, như trong những chuyến đi, nhưng vẫn nghiêm túc với áo sơ mi trắng. Buổi gặp được báo trước, không có gì ngạc nhiên.

Cô đặt ly nước lọc lên bàn, ngồi đối diện Diệp trên nền gạch. Phòng trọ nhỏ, không có ghế.

- Em nhất định phải về quê sao?

Diệp hỏi. Cô cười.

- Sài thành làm em phát điên. 7 năm rồi.

Diệp nhìn thẳng vào mắt cô.

- Chuyện em nói lần trước…

- Diệp. Đừng nhắc lại. Em đã nói là Diệp không cần trả lời, không cần suy nghĩ về điều này mà. Em chỉ muốn nói vậy thôi.

- Trầm… em tỏ tình với tôi, nhưng không cho tôi suy nghĩ, không cho tôi trả lời. Em thích tôi, nhưng không cho tôi đến gần em, không cho tôi hiểu em…

-…

- Đây là cái kiểu “thích” gì vậy?

Cô thấy được cơn giận và sự kiềm chế của Diệp, cười giảng hòa.

- Em xin lỗi. Em không có ý đùa giỡn… Em thật sự thích Diệp… Nhưng em…

- Em không nghiêm túc?

“Không phải em không nghiêm túc, mà là em không dám nghiêm túc”

 Cô im lặng. Không giải thích là ngầm đồng ý. Không còn tiếng nói nào nữa, chỉ nghe mưa rào rào đổ trên mái tôn. Không gian thinh lặng bị phá vỡ bởi một câu chúc.

- Em về quê bình an.

Diệp đặt hộp quà nhỏ màu tím lên bàn, giọng chậm rãi.

- Tặng thứ này cho ai mà em thích nghiêm túc. Còn nữa, sau này đừng nói thích ai nếu em không nghiêm túc. Tạm biệt.

- Diệp. Em cảm ơn Diệp rất nhiều.

“Vì đã xuất hiện trong cuộc đời của em, dù là ngắn ngủi, để em biết mình vẫn còn có thể thích một người”.

- Em cũng xin lỗi Diệp rất nhiều.

“Vì em làm Diệp phiền lòng, vì em không thể nghiêm túc bắt đầu mối quan hệ yêu thương với bất cứ ai”

Diệp đứng lên, nhìn cô từ trên cao, khẽ nói.

- Không có gì.

Cánh cửa khép lại. Cô mím môi thở dài, vươn tay mở hộp quà. Chiếc khăn xinh xắn được xếp gọn gàng. Một góc khăn thêu hoa thạch thảo màu tím nhạt, mong lung như khói. Cô chạm vào lớp vải trắng mềm, bàn tay bất giác run rẩy. Nước mắt lặng lẽ rơi xuống, từng giọt từng giọt.

Ngoài trời mưa gió, phòng trọ tối mờ. Ánh lửa nhảy múa trong thau nhôm, cắn nuốt từng thứ cô thả xuống. Giấy vụn, hộp thuốc, túi nhựa… Khói bay luẩn quẩn, lửa sắp lụi tàn. Thứ cuối cùng còn lại trên tay là chiếc khăn thêu hoa thạch thảo.

Cô từng thích một cậu bạn cùng lớp, 7 năm không nói vì sợ bị từ chối, đến  lúc nói ra tình đã không còn, như sương khói tan biến không vương vấn. Bây giờ, cô cũng không biết vì sao mình thích cậu ta. Hai người quá khác nhau. Số lần nói chuyện suốt thời cấp ba đếm trên đầu ngón tay. Lên đại học tình trạng tốt hơn, nhưng nhìn chung vẫn vậy.

Đôi khi nhớ lại vài kỷ niệm đẹp, điều cô tưởng niệm không phải người kia, mà là chính bản thân mình khi đó, có thể yêu thương lo lắng không toan tính, toàn tâm toàn ý đối với một người. Nhưng đời người có được bao nhiêu lần 7 năm.

Cô của hôm nay không như ngày xưa, không đủ can đảm yêu thương hy vọng, không đủ mạnh mẽ vượt qua nghi ngại. Cô không quan tâm định kiến kỳ thị. Điều cô sợ hãi chỉ là chính mình. Tình yêu là thứ mong manh khó tìm, loại người như cô khó lòng chạm đến, càng khó gìn giữ hạnh phúc lâu dài.

Cô không tin mình, cũng không tin người, nên yêu đơn phương là một điều tốt, vì không làm phiền bất cứ ai, vì cô có thể kiểm soát mọi thứ. Nhưng sai lầm vẫn đang lặp lại, cho dù nguyên nhân là khác nhau. Không phải sợ bị từ chối, mà sợ được chấp nhận.

Tất cả cũng vì cô quá ích kỷ và phiền phức.

Cô buông tay để chiếc khăn thêu rơi vào đống lửa. Lưỡi lửa liếm từng sợi vải trắng tinh, tiến dần đến cành hoa thạch thảo mong manh tím nhạt.

Cô khẽ cười.

Kết thúc thế này không phải chuyện xấu. Diệp có thể dễ dàng quên cô. Yêu thương càng sâu, tổn thương càng lớn. Chưa có yêu thương, chưa thể tổn thương.

Cô đứng ở ban công, tay ôm con thỏ Bông bằng vải. Cô không chịu nổi sự cô đơn nên đã mua nó thay cho Bông. Ngoài trời vẫn mưa rả rít. Gió mạnh tạt bụi mưa vào người. Đêm lạnh lẽo.

Thích Diệp vì điều gì? Cô không biết. Nếu cô biết đã không để tình cảm phát triển.

Ngày trước, cô thích cậu bạn kia cũng vậy. Chẳng có một cơ sở nào. Mối tình đơn phương 7 năm hoàn toàn vô nghĩa lý.

Dựa vào tường, cô nhìn cơn mưa, rồi nhìn chiếc khăn bị cháy nham nhở treo trên móc. Nước nhỏ từng giọt từ chiếc khăn vừa giặt sạch xuống sàn, nghe rõ hơn tiếng mưa. Cuối cùng, cô vẫn không nhẫn tâm để đóa thạch thảo cháy thành tro.

Cô khẽ cười, có chút tự giễu.

Lần này sẽ là bao lâu, để quên Diệp?

.

Hết
Đồng Tháp, 10:00 PM, ngày 21 – 09- 2014

.

* Trích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử